Indyjska Marynarka Wojenna


Indyjska Marynarka Wojenna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Indian Navy (dewanagari: भारतीय नौ सेना, Bhāratīya Nau Senā) – indyjska marynarka wojenna, jeden z rodzajów indyjskich sił zbrojnych odpowiedzialny za prowadzenia działań bojowych na Oceanie Indyjskim. Obecnie liczy 55 tysięcy personelu, dysponuje ponad 100 okrętami, w tym lotniskowcem oraz własnym lotnictwem (Indian Naval Air Arm) liczącym ponad 200 statków powietrznych, w tym dodanymi do uzbrojenia w 2010 myśliwcami pokładowymi MiG-29K.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Bandera 2001-2004 Bandera 1950-2001 Bandera 1937-1950

Marynarka w Indiach funkcjonowała pod różnymi nazwami od 1612 roku (na rzecz Kompanii Wschodnioindyjskiej) kolejno pod nazwami East India Company's Marine, Bombay Marine, Her Majesty's Indian Navy, Her Majesty's Indian Marine, a od 2 października 1937 do 26 stycznia 1950 jako Royal Indian Navy pod brytyjską banderą (od 15 października 1947 niezależnie od imperium brytyjskiego, a przedrostek w nazwach okrętów zmieniono z HMIS na INS). W ramach podziału dotychczasowej floty w 1947 między niepodległe Royal Indian Navy i Royal Pakistan Navy okręty rozdzielono na korzyść Indii w ilości: fregaty 2-2, slupy 4-3, korwety 3-1, trałowce 9-3, trawlery 4-2, tankowce 1-0, badawcze 1-0. W swojej niepodległej historii nadal wykorzystywała brytyjskie okręty, w późniejszym czasie produkowane na licencji. Najważniejszym okrętem kupionym w ramach uczestnictwa we Wspólnocie Brytyjskiej był lekki lotniskowiec typu Majestic przyjęty do służby 4 kwietnia 1961 pod nazwą INS „Vikrant” (R11). W dniach 18–19 grudnia 1961 marynarka brała udział w odbiciu kontrolowanych przez Portugalczyków enklaw na Półwyspie Indyjskim, w czasie krótkich walk o Goa zatopiono portugalską fregatę. Z kolei podczas wojny z Pakistanem w 1965 roku silniejsza marynarka indyjska była nieprzygotowana, kierując wcześniej najbardziej wartościowe okręty do remontu, i działała asekuracyjnie, nie przeszkadzając stronie pakistańskiej i nie wywierając wpływu na losy wojny[1].

Wnioski z wojny z Pakistanem oraz znaczny wzrost siły Indonezji spowodował konieczność dalszego wzmocnienia floty Indii, w tym wprowadzenia na uzbrojenie okrętów podwodnych. Ponieważ Wielka Brytania odmówiła sprzedaży nowoczesnych jednostek, Indie przeorientowały się na ZSRR jako dostawcę uzbrojenia i od drugiej połowy lat 60. zaczęły wprowadzać na uzbrojenie w dużej liczbie nowe okręty radzieckie[2]. W ramach pierwszej partii od 1966 Indie nabyły cztery okręty podwodne projektu 641 (oznaczenie zachodnie Foxtrot), pięć małych fregat proj. 159 (Petya), dwa okręty desantowe polskiej budowy proj. 771 (Polnocny) oraz kilka patrolowców i okrętów pomocniczych[2]. Zamówiono następnie pierwsze okręty rakietowe − osiem kutrów projektu 205 (Osa)[2]. Okręty te brały udział w wojnie z Pakistanem w 1971[3]. Obecnie prawie wszystkie okręty wojenne sprowadzono z ZSRR (obecnie z Rosji) lub wyprodukowano w ramach transferu technologii. Wyjątkiem jest długa seria fregat, pochodnych brytyjskich Leander, produkowanych w Indiach, używanych od 1972, kolejno sześć typu Nilgiri (modernizowanych w latach 80.), trzech typu Godavari od 1983 oraz trzech typu Brahmaputra od 2000. W planach odmłodzenia i wzmocnienia floty do 2020 marynarka powinna wzbogacić się o jeden rosyjski i do dwóch rodzimych lotniskowców, trzy indyjskie niszczyciele Kolkata (trzy 15A, planowane są też cztery 15B), dwa kolejne (łącznie sześć) rosyjskich fregat typu Talwar, siedem fregat projektu 17A (zmodernizowany projekt 17/Shivalik) oraz budowanych na francuskiej licencji sześć okrętów podwodnych typu Scorpène. Incydentem w czasie pokoju było zatonięcie w 1990 roku fregaty „Adaman”, pociągające 15 ofiar[2]. W 1997 roku wycofano ze służby lotniskowiec INS „Vikrant”, a w marcu 2017 roku ostatecznie wycofano lotniskowiec „Viraat”[4]. W 2013 roku po wieloletniej przebudowie w Rosji wszedł do służby lotniskowiec INS „Vikramaditya” – obecny okręt flagowy[5]. W budowie znajduje się pierwszy lotniskowiec budowany w Indiach – INS „Vikrant” (stan na 2021).

W latach 1988–1992 marynarka indyjska dzierżawiła od ZSRR dla celów badawczych pierwszy atomowy okręt podwodny („Chakra” projektu 670), następnie w 2011 roku wydzierżawiono od Rosjan na okres dziesięciu lat atomowy okręt podwodny projektu 971, noszący tę samą nazwę[6]. W roku 2015 rozpoczęto negocjacje w sprawie dzierżawy kolejnego okrętu podwodnego o napędzie jądrowym[7]. Jednocześnie trwa budowa pięciu rodzimych atomowych podwodnych nosicieli rakiet balistycznych (SSBN) typu Arihant, z których pierwszy rozpoczął służbę pod indyjską banderą w 2016 roku, a drugi w roku kolejnym[8]. W 2005 roku zawarto porozumienie na zakup 6 klasycznych okrętów podwodnych typu Scorpène, lokalnie nazywanych Kalvari, a w 2015 roku poinformowano o możliwości zamówienia dodatkowych 6 okrętów[9][10].

W dniu 11 maja 2016 roku odbyła się uroczystość zakończenia eksploatacji samolotów pokładowych Sea Harrier przez lotnictwo marynarki wojennej Indii[11]. W 2009 roku podpisano umowę na zakup 8 samolotów patrolowych Boeing P-8I Poseidon, wszystkie weszły do służby do 2015 roku[12][13]. W lipcu 2016 roku podpisano umowę na zakup dodatkowych 4 samolotów patrolowe Boeing P-8I Poseidon. Mają one zastąpić Tu-142[14][15][16][17]. W kwietniu 2017 roku wycofano ze służby wszystkie samoloty patrolowe Tu-142[18][19].

Organizacja | edytuj kod

Flota podzielona jest na trzy dowództwa, każde jest dowodzone przez flagmana w randze wiceadmirała. W dowództwach zachodnim i wschodnim działają także komodorzy floty podwodnej. Andamany i Nikobary podlegały pod zjednoczone dowództwo wszystkich rodzajów sił zbrojnych w Nowym Delhi, gdzie znajduje się też główne dowództwo marynarki, ale w 2013 archipelagi przejęła marynarka[20].

  • Western Naval Command (WNC, dowództwo zachodnie) w Mumbaju,
  • Eastern Naval Command (ENC, dowództwo wschodnie) w Visakhapatnam
    • desantowiec typu Austin INS Jalashwa (okręt flagowy), niszczyciele Rajput, fregaty Talwar
    • INS Virbahu, Visakhapatnam – baza okrętów podwodnych Kilo, niszczyciele Rajput, fregaty Shivalik
    • INS Varsha – tajna baza dla atomowych okrętów podwodnych, obecnie Indie posiadają jedynie INS Chakra
  • Southern Naval Command (SNC, dowództwo południowe) w Koczin
    • INS Venduruthy, Koczin
    • INS Dweeprakshak, Kavaratti
    • odpowiedzialna za szkolenie, m.in. INS Tir, patrolowce Sukanya
    • baza lotnicza INS Rajali (Arakkonam Naval Air Station) z Tu-142, Ił-38,śmigłowce
  • Far Eastern Naval Command (FENC, dawniej Andaman and Nicobar Command, dowództwo archipelagu Andamarów i Nikobarów) w Port Blair
    • INS Jarawa, Port Blair – patrolowce Car Nicobar i Trinkat, desantowce Mark 3 i Północny-C/D
    • INS Kardip, Kamorta
    • INS Baaz, Wielki Nikobar – baza lotnicza, Do 228

Okręty | edytuj kod

W czynnej służbie | edytuj kod

[21][22],

Wycofane | edytuj kod

Lekkie lotniskowce

Okręty podwodne

  • Typu Charlie (projektu 670)
    • ex K-43, INS Chakra (S71): 1985-1991
  • Typu Foxtrot (projektu 641), podtyp Kalvari
    • INS Kalvari (S23): 1967–1996
    • INS Khanderi (S22): 1968–1989
    • INS Karanj (S21): 1969–2003
    • INS Kursura (S20): 1969–2001 (muzeum)
  • Typu Foxtrot (projektu 641), podtyp Vela
    • INS Vela (S40): 1973–2010
    • INS Vagir (S41): 1973–2001
    • INS Vagli (S42): 1974–2010
    • INS Vagsheer (S43): 1974–1997
  • Typu Kilo (projektu 877EKM), podtyp Sindhughosh

Krążowniki lekkie

Niszczyciele eskortowe

  • Typu R
    • ex HMS Rotherham (H09), INS Rajput (D141): 1949-1976
    • ex HMS Raider (H15), INS Rana (D115): 1949-1976
    • ex HMS Redoubt (H41), INS Ranjit: 1949-1979
  • Typu Hunt II
    • ex ORP Ślązak (L26), INS Godavari (D92): 1953-1976
    • ex HMS Lamerton (L88), INS Gomati (D93): 1953-1975
    • ex HMS Chiddingfold (L31), INS Ganga (D94): 1953-1975

Slupy wojenne

  • Typu Black Swan
    • HMIS/INS Sutlej (U95): 1941-1978
    • HMIS/INS Jumna (U95): 1941-1968
    • HMIS/INS Narbada (U95): 1943-1948 (do Pakistanu jako PNS Jhelum)
    • HMIS/INS Godavari (U95): 1943-1948 (do Pakistanu jako PNS Sind)
    • HMIS/INS Kistna (U95): 1943-1981
    • HMIS/INS Cauvery (U95): 1943-1977

Fregaty

  • Typu River
    • ex HMS Bann (K256), HMIS/INS Tir (K256): 1945–1977
    • ex HMCS Kokanee (K419), HMIS Bengal (K419): 1950–?
    • ex HMCS Waskesiu (K330), HMIS Hooghly (K330): 1950–?
    • RIN używała łącznie 8 fregat River.
  • Typu Blackwood (typ 14)
    • INS Khukri (F149): 1958–1971 (zatopiona przez pakistański okręt podwodny)
    • INS Kirpan (F144): 1959–1978 (do Indian Coast Guard)
    • INS Kuthar (F146): 1959–1978 (do Indian Coast Guard)
  • Typu Leopard (typ 41)
    • INS Brahmaputra (F34): 1958–?
    • INS Beas (F37): 1960–?
    • INS Betwa (F38): 1960–?
  • Typu Nilgiri (licencyjne Leander)
    • INS Nilgiri (F33): 1972–1996
    • INS Himgiri (F34): 1974–2005
    • INS Udaygiri (F35): 1976–2007
    • INS Dunagiri (F36): 1977–2010
    • INS Taragiri (F41): 1980–2013
    • INS Vindhyagiri (F42): 1981–2012 (zatonął w 2011)
  • Typu Godavari
    • INS Godavari (F20): 1983–2015

Korwety

  • Typu Flower II
    • 3 okręty w RIN, ostatni zwrócono RN w 1947
  • Typu Bathurst (oryginalnie jako trałowce)
    • HMIS/INS Bengal (J243): 1942–1960
    • HMIS/INS Bombay (J249): 1942–1960
    • HMIS/INS Madras (J237): 1942–1960
    • HMIS/INS Punjab (J239): 1942–1949 (do Pakistanu)
  • Typu Petya III (projektu 159), podtyp Arnala[2]
    • INS Arnala (P68): 1972–1999
    • INS Androth (P69): 1972–1999
    • INS Anjadip (P73): 1972–2003
    • INS Andaman (P74): 1972–1990 (zatonął 21 sierpnia 1990)
    • INS Amini (P75): 1974–2002
    • INS Kamorta (P77): 1968–1991
    • INS Kadmatt (P78): 1968–1992
    • INS Kiltan (P79): 1969–1987
    • INS Kavaratti (P80): 1969–1986
    • INS Katchall (P81): 1969–1986
    • INS Amindivi (P83): 1974–2001

Kutry rakietowe

  • Typu Osa II (projektu 205), podtyp Chamak
    • INS Prachand (K90): 1976–1999
    • INS Pralaya (K91): 1976–2001
    • INS Pratap (K92): 1976–1996
    • INS Prabal (K93): 1976–1999
    • INS Chapal (K94): 1976–2005
    • INS Chamak (K95): 1976–2005
    • INS Chatak (K96): 1977–2005
    • INS Charag (K97): 1977–1996

Trałowce

  • Typu Bangor
    • HMCarnaticIS Baluchistan (J182): 1942–1947 (do Pakistanu)
    • HMIS/INS Carnatic (J199): 1942–1949
    • HMIS/INS Kathiawar (J155): 1942–1948
    • HMIS/INS Khyber (J190): 1942–1949
    • HMIS/INS Kumaon (J164): 1942–1949
    • HMIS/INS Rohilkand (J180): 1943–1963
    • HMIS/INS Bihar (J247): 1944–1949
    • HMIS/INS Malwa (J55): 1945–1948 (do Pakistanu jako PNS Peshawar)
    • HMIS/INS Orissa (J200): 1942–1949
    • HMIS/INS Oudh (J245): 1943–1948 (do Pakistanu jako PNS Dacca)
    • HMIS/INS Rajputana (J197): 1942–1961
  • Typu Mahé
    • INS Mahé (M83): 1983–2006
    • INS Malvan (M84): 1983–2003
    • INS Mangrol (M85): 1983–2004
    • INS Malpe (M86): 1984–2006
    • INS Mulki (M87): 1984–?
    • INS Magdala (M88): 1984–2002
  • Typu Pondicherry
    • INS Pondicherry (M61): 1978–2007
    • INS Porbandar (M62): 1978–2007
    • INS Bedi (M63): 1979–2009
    • INS Bhavnagar (M64): 1979–2009
    • INS Ratnagiri (M66) : 1980–2012

Desantowe

  • Typ Północny-A (projekt 771)
    • INS Gharial: 1966–?
    • INS Guldar: 1966–?
  • Typ Północny-C (projekt 773I), podtyp Ghorpad[42]
    • INS Ghorpad (L14): 1974–2008
    • INS Kesari (L15): 1975–1999
    • INS Shardul (L16): 1975–1997
    • INS Sharabh (L17): 1976–2011

Patrolowe

  • Typu Sukanya
    • INS Sarayu (P54): 1991–2000 (sprzedany Sri Lance)

Inne

  • HMIS Investigator: 1934–1951 (badawczy)
  • ex SS Empire Bairn, INS Chilka: 1948–1976 (tankowiec)
  • INS Darshak: 1964–1990 (badawczy)
  • INS Amba (A54): 1968–2006 (Tender okrętów podwodnych)
  • INS Nistar (Okręt ratowniczy okrętów podwodnych)

Lotnictwo marynarki | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Krzysztof Kubiak. Lekcja 1965 roku. Działania morskie podczas drugiej wojny pakistańsko-indyjskiej. „Morze, Statki i Okręty”. 9/2008, s. 18-19, wrzesień 2008. Magnum X. ISSN 1426-529X
  2. a b c d e Krzysztof Kubiak. Zatonięcie fregaty Andaman. „Morze, statki i okręty”. 3-4/2017. XXII (179), s. 52-57, marzec-kwiecień 2017. Magnum X. ISSN 1426-529X
  3. G. MG.M. Hiranandani G. MG.M., Transition to Triumph: History of the Indian Navy, 1965-1975, New Delhi: Lancer Publishers, 2000, s. 109, 174-181, ISBN 1-897829-72-8, OCLC 44603776 .
  4. Łukasz Golowanow: Indyjska marynarka pożegnała Viraata. konflikty.pl, 7 marca 2017. [dostęp 7 marca 2017].
  5. a b INS Vikramaditya już indyjski. Agencja Lotnicza Altair, 16 listopada 2013. [dostęp 16 lutego 2017].
  6. Russia to hand over India nuclear sub by year-end. The Times of India, 2 lipca 2011.
  7. Łukasz Golowanow: Rosja wydzierżawi Indiom drugi atomowy okręt podwodny. Konflikty.pl, 10 lutego 2016.
  8. Marek Dąbrowski. Podwodni władcy dalekiej Azji. „Nowa Technika Wojskowa”. 7/2018, s. 81-82, lipiec 2018. ISSN 1230-1655. .
  9. SCORPENE DLA INDII DOPIERO W 2016?
  10. KOLEJNE SCORPENE DLA INDII
  11. POŻEGNANIE INDYJSKICH SEA HARRIERÓW
  12. Indie kupiły samoloty ZOP
  13. PIERWSZA ESKADRA P-8I
  14. Indie kupują armaty przeciwlotnicze i kolejne Poseidony
  15. INDIE ZAMAWIAJĄ KOLEJNE P-8I
  16. Indie: Miliard dolarów za cztery kolejne samoloty P-8I Neptune
  17. Kolejne Indyjskie P-8I w 2020
  18. Indie wycofały z linii Tu-142M
  19. Indie: Boeingi zastąpią patrolowe Tupolewy
  20. DDP pod kontrolą marynarki wojennej Indii.
  21. Surface Ships In Service, indiannavy.nic.in
  22. Sub-Surface Ships In Service, indiannavy.nic.in
  23. INS KOLKATA ODEBRANY
  24. INS KOCHI W LINII
  25. INS CHENNAI W LINII
  26. INS BETWA PRZECIWKO PIRATOM
  27. WYPADEK INS BETWA W STOCZNI
  28. Nicobar Class Transport Ship
  29. PIERWSZA BARKA DESANTOWA MK IV
  30. WODOWANIE L57
  31. WODOWANIE OSTATNIEJ BARKI DESANTOWEJ PROJ. MK. IV
  32. INS SARYU PRZYJĘTY DO SŁUŻBY
  33. KOLEJNY SARYU W SŁUŻBIE
  34. DWUSETNY OKRĘT OD GSL
  35. INDIE WODUJĄ KOLEJNE PATROLOWCE
  36. INS TARMUGLI W LINII
  37. KOLEJNY CAR NICOBAR PRZEKAZANY
  38. INS TIHAYU W LINII
  39. INS TILLANCHANG ODEBRANY
  40. INS Tillanchang w linii
  41. Łukasz Ryniec: Indie utraciły okręt podwodny. Konflikty.pl. [dostęp 2013-09-05].
  42. Polnochny Class.
  43. MODERNIZACJA INDYJSKICH KA-28
  44. PIERWSZE INDYJSKIE KA-31 PO REMONCIE
Kontrola autorytatywna (marynarka wojenna):
Na podstawie artykułu: "Indyjska Marynarka Wojenna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy