Instytut Solidarności i Męstwa


Na mapach: 52°14′00,8524″N 21°01′07,0716″E/52,233570 21,018631

Instytut Solidarności i Męstwa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Instytut Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego (Instytut Pileckiego) – polska instytucja państwowa utworzona na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa[1], której celem jest upamiętnienie i uhonorowanie osób zasłużonych dla Narodu Polskiego w dziele pielęgnowania pamięci lub niesienia pomocy osobom narodowości polskiej lub obywatelom polskim innych narodowości będącym ofiarami zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodni wojennych w latach 1917–1990. W obiegu dziennikarskim Instytut zyskał miano „polskiego Yad Vashem”.

Spis treści

Geneza | edytuj kod

Inicjatywa utworzenia Instytutu powstała w kręgu partii Prawo i Sprawiedliwość. Początkowo miał on nosić nazwę Instytut Solidarności i Odwagi. Obecną nazwę ustalono w czasie prac parlamentarnych nad ustawą[2]. Rzecznicy powołania Instytutu wskazywali, że będzie on „polskim Yad Vashem[3].

Cele i zadania | edytuj kod

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa celem jego działalności „jest inicjowanie, podejmowanie i wspieranie działań mających na celu upamiętnienie i uhonorowanie osób żyjących, zmarłych lub zamordowanych, zasłużonych dla Narodu Polskiego, zarówno w kraju, jak i za granicą, w dziele pielęgnowania pamięci lub niesienia pomocy osobom narodowości polskiej lub obywatelom polskim innych narodowości będącym ofiarami zbrodni sowieckich, nazistowskich zbrodni niemieckich, zbrodni z pobudek nacjonalistycznych lub innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodni wojennych, w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.”

Do ustawowych zadań Instytutu w szczególności należy prowadzenie, inicjowanie i wspieranie badań naukowych w zakresie wynikającym z celów Instytutu, prowadzenie oraz poszerzanie baz danych, księgozbiorów i archiwów służących celom Instytutu; popularyzowanie, dokumentowanie i poszerzanie wiedzy w zakresie objętym celami Instytutu, w tym gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie, digitalizacja, opracowywanie, tłumaczenie, udostępnianie i zabezpieczanie materiałów lub ich kopii, w tym poprzez współpracę z innymi podmiotami; działalność popularyzująca dokonania osób, będących przedmiotem zainteresowania Instytutu; występowanie z wnioskiem do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tym osobom Medalu Virtus et Fraternitas oraz zgłaszanie ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych inicjatywy nadania Krzyża Wschodniego lub Krzyża Zachodniego[4].

Organy | edytuj kod

Organami Instytutu są: dyrektor i Rada Pamięci. Zadanie organizowania Instytutu minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński powierzył dr. Jerzemu Rohozińskiemu[3].

Dyrektorem jest Wojciech Kozłowski.

Budżet | edytuj kod

W 2018 budżet Instytutu wynosi 75 milionów złotych[3][2] (dla porównania: w tym okresie budżet IPN będzie posiadał budżet w wysokości 397 mln zł, a Polska Akademia Nauk niewiele ponad 80 mln zł[2]).

Kontrowersje | edytuj kod

W opinii krytyków powołania Instytutu, podmiot ten będzie dublować działalność Instytutu Pamięci Narodowej[3] i Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego[2].

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Solidarności i Męstwa oraz niektórych innych ustaw wprowadziła połączenie Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego z Instytutem Solidarności i Męstwa[5]. Weszła ona w życie 29 sierpnia 2018 z wyjątkiem dwóch przepisów, które weszły w życie 15 sierpnia 2018[5].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Dz.U. z 2019 r. poz. 213.
  2. a b c d IPN będzie miał „młodszego brata”. Za 75 mln złotych powstaje Instytut Solidarności i Męstwa. natemat.pl, 11 listopada 2017. [dostęp 2018-03-06].
  3. a b c d Rząd tworzy „polskie Yad Vashem”. Instytut Solidarności i Męstwa będzie walczył o dobre imię Polski i honorował pomagających Polakom. wyborcza.pl, 8 lutego 2018. [dostęp 2018-03-06].
  4. Morawiecki: Instytut Solidarności i Męstwa ma uczcić osoby, które ryzykowały życie. tvn24.pl, 12 lutego 2018. [dostęp 2018-03-06].
  5. a b Dz.U. z 2018 r. poz. 1567.
Kontrola autorytatywna:
Na podstawie artykułu: "Instytut Solidarności i Męstwa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy