Inwazja turecka na Cypr


Inwazja turecka na Cypr w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Inwazja turecka na Cypr (operacja Atilla) – kolejne desanty tureckich sił zbrojnych na terytorium Cypru w lipcu, następnie w sierpniu 1974, przedstawiane jako reakcja na zamach stanu, inspirowany i współorganizowany na wyspie przez grecką juntę czarnych pułkowników[8]. Zamach stanu, rozpoczęty 15 lipca, zakończył się niepowodzeniem 22 lipca 1974. Nie powstrzymało to trwania rozpoczętej 20 lipca inwazji, z kulminacją w dniach 14-16 sierpnia, gdy to zajęto 37% powierzchni wyspy[9]. Niezwłocznie prowadzono czystki etniczne, następnie rozległą akcję kolonizacyjną, głęboko zmieniającą strukturę demograficzną wyspy[10].

Historia | edytuj kod

Do lat 60. XX wieku wyspa znajdowała się pod brytyjskim panowaniem i była zamieszkiwana przez Greków oraz Turków[11]. W połowie lipca 1974 miał miejsce zamach stanu na Cyprze, którego celem była natychmiastowa unia Cypru z Grecją (enosis).

Przed atakiem premier Turcji, Bülent Ecevit skonsultował swoją decyzję o interwencji zbrojnej na Cyprze z liderami największych tureckich partii politycznych. Część z nich przeciwstawiła się wizji ataku na Cypr. Szef rządu Turcji przekonywał jednak wówczas o potrzebie utworzenia przyczółka, w którym schronienie znaleźliby Turcy cypryjscy[12].

Podczas inwazji więcej niż jedna czwarta ludności Cypru została usunięta z zajętej północnej części wyspy, gdzie Grecy cypryjscy stanowili 80% ludności. Oprócz tego około 60.tys. Turków cypryjskich wyemigrowało z południa na północ po zakończeniu konfliktu[13]. Siły tureckie stanowiły 40 tys. żołnierzy[1] i 20 tys. bojowników Turków cypryjskich[2], a po drugiej stronie stanęło 12 tys. żołnierzy cypryjskich i 2 tys. greckich[3]. Najazd turecki zakończył się proklamowaniem uznawanej jedynie przez Turcję Tureckiej Republiki Cypru Północnego i podziałem wyspy wzdłuż monitorowanej przez ONZ zielonej linii o długości 180 km. Na wyspie stacjonuje 35 tys. wojsk tureckich[14].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Γεώργιος Σέργης: Η Μάχη της Κύπρου. Ateny: Εκδόσεις Αφοι Βλάσση, 1999, s. 253.
  2. a b Γεώργιος Σέργης: Η Μάχη της Κύπρου. Ateny: Εκδόσεις Αφοι Βλάσση, 1999, s. 254.
  3. a b Γεώργιος Σέργης: Η Μάχη της Κύπρου. Ateny: Εκδόσεις Αφοι Βλάσση, 1999, s. 260.
  4. Ibrahim Artuç: Kıbrıs’ta Savaş ve Barış. Stambuł: Kastaş Yayınları., 1989, s. 317-318.
  5. Roni Alasor: Eκτελέστε τους αιχμαλώτους. Ateny: 2001.
  6. Kostas Hatziantoniou: Cyprus 1954–1974. Ateny: 2007, s. 557.
  7. Na podstawie oficjalnego raportu Wysokiego Dowództwa Gwardii Narodowej do szefa Sił Zbrojnych.[potrzebny przypis]
  8. Matt Barett: The Rise of the Junta in Greece.
  9. Cypr - Podział wyspy
  10. Illegal Demographic Changes - Ministerstwo Srpaw Zagranicznych Republiki Cypru
  11. Cypr znów może być jednym państwem. Dzięki kryzysowi. wyborcza.pl, 16 listopada 2013.
  12. MobileM. Madness MobileM., Attyla na Cyprze, historia.uwazamrze.pl [dostęp 2019-10-29]  (pol.).
  13. 1974: Turkey Invades Cyprus (ang.). BBC, 2010. [dostęp 2011-05-16].
  14. Komplikacja na Cyprze
Na podstawie artykułu: "Inwazja turecka na Cypr" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy