Irządze (województwo śląskie)


Na mapach: 50°37′35″N 19°41′07″E/50,626389 19,685278

Irządze (województwo śląskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Irządzewieś w Polsce, położona w regionie Progu Lelowskiego, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Irządze.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Irządze oraz parafii rzymskokatolickiej pw. św. Wacława, należącej do dekanatu lelowskiego, diecezji kieleckiej.

W okolicach wsi bierze swój początek rzeka Białka, dopływ Pilicy.

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

Według legendy nazwa wsi wiąże się ze słowami Dobrawy: I ja tu rządzę!.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1220 roku, z dokumentu biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża[2], w którym miejscowość wymieniona jest w formie Irzandze[3].

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Irzandz wymienia w latach (14701480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[4].

Integralne części wsi | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Historia miejscowości wiąże się z żoną Mieszka I, Dobrawą (Dąbrówką). Nazwa wsi wiąże się z jej słowami: I ja tu rządzę!. Dzięki niej został wzniesiony kościół pod wezwaniem św. Wacława (stan obecny z XIII-wieku, częściowo spalony podczas potopu szwedzkiego). Został odbudowany w XVII wieku. Obecnie w miejscowości znajdują się dwie szkoły: Szkoła Podstawowa im. Jana Ledwocha i Gimnazjum im. Jana Pawła II, które wybudowane zostało w 2006 roku[7].

Zabytki | edytuj kod

  • Kościół parafialny z XIII wieku.
  • Zespół pałacowo-dworski z XVII wieku.

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 358 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
  2. Stefan Krakowski, Alfred Czarnota: Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych. Katowice: Śląsk, 1964, s. 28-31.
  3. Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. 27.
  4. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str.207.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. Gmina Irządze, Historia
Na podstawie artykułu: "Irządze (województwo śląskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy