Izabelin (Białoruś)


Na mapach: 53°05′N 24°33′E/53,083333 24,550000

Izabelin (obwód grodzieński) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Izabelin (Białoruś)) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Izabelin (biał. Iзaбeлін) – wieś na Białorusi w rejonie wołkowyskim obwodu grodzieńskiego.

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie wołkowyskim województwa nowogródzkiego[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Wieś została założona przez podskarbiego wielkiego litewskiego Jerzego Detloffa Flemminga i nazwana na cześć jego córki Izabeli Czartoryskiej z Flemmingów (żony Adama). Istniała tu wcześniej wieś Pietuchowo, w której w 1668 wzmiankowano kościół katolicki, w którym wcześniej był zbór kalwiński. W 1638 roku został tu pochowany Mikołaj Sapieha.

W XIX wieku znajdowała się tutaj siedziba parafii ewangelicko-reformowanej. Od 1780 do 1858 roku miało miejsce 11 synodów Jednoty Litewskiej.

Podczas wojny Napoleona z Rosją w 1812 roku miasteczko pełniło funkcję siedziby powiatu, w miejsce spalonego Wołkowyska. W 1878 roku na 577 mieszkańców, 487 stanowili Żydzi. W XIX wieku rosyjskie władze zaborcze przejęły unicką cerkiew p.w. Św. Michała i uruchomiły w niej cerkiew prawosławną (miejscowa ludność unicka po synodzie połockim powróciła do prawosławia).

W latach 1921–39 należało do II Rzeczypospolitej jako wieś siedziba wiejskiej gminy Izabelin w powiecie wołkowyskim województwa białostockiego, było jednocześnie siedzibą filiału wileńskiej parafii ewangelicko-reformowanej. W 1929 w mieście funkcjonował kościół ewangelicki, cerkiew oraz synagoga[2]. W lipcu 1933 roku rozpoczęto budowę drewnianego kościoła katolickiego p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, ukończonego w roku następnym. Kościół ten spłonął w 1941 roku.

W Izabelinie urodził się Michał Jastrzębski - polski duchowny ewangelicko-reformowany, superintendent Jednoty Wileńskiej (1902–1938).

Zabytki | edytuj kod

  • Kościół katolicki pw. św. św. Piotra i Pawła - założony w 1778 roku jako zbór kalwiński, z inicjatywy hrabiego Jana Jerzego Grabowskiego. W dwudziestoleciu międzywojennym w świątyni modlili się również ewangelicy augsburscy[3]. Budowla w stylu barokowym. Po spaleniu drewnianego kościoła katolickiego w 1941 roku, przejęta na kościół katolicki. Kościół zamknęły władze sowieckie w 1947 roku. Odzyskany w 1992 roku i poświęcony w 1993.
  • Cmentarz przykościelny, na którym znajdują się dwa nagrobki związane z historią litewskiego kalwinizmu: Agaty Kurnatowskiej z Kisznerowskich (zm. 1928) oraz Felicjana Kurnatowskiego (zm. 1933)
  • Cerkiew prawosławna św. Michała Archanioła (zbudowana jako greckokatolicka pod koniec XVIII wieku)

Parafia Kościoła rzymskokatolickiego | edytuj kod

Parafia św. Apostołów Piotra i Pawła w Izabelinie leży w dekanacie wołkowyskim diecezji grodzieńskiej. Prowadzona jest przez misjonarzy klaretynów.

Przypisy | edytuj kod

  1. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 98.
  2. Księga Adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa; Annuaire da la Pologne (y Compris la V.L. de Dantzig), Warszawa 1930, s. 125 .
  3. Mikałaj Paczkajeu: Luteranizm na Białorusi - W Imperium Rosyjskim, Polsce międzywojennej oraz ZSRR (biał. • pol. • ros.). [dostęp 2009-12-22].

Bibliografia | edytuj kod

  • Z. Hauser: Nowy ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi. Burchard Edition, 2005. ISBN 83-87654-25-6.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Izabelin (Białoruś)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy