Józef Bieliński


Józef Bieliński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Józef Bieliński herbu Junosza ps Szeliga (ur. 23 marca 1848 w Lubrańcu, zm. 15 czerwca 1926 w Warszawie) – lekarz w wojsku rosyjskim w Wilnie, autor dwóch wielotomowych, źródłowych monografii o polskich uniwersytetach.

Był synem Andrzeja i Honoraty z Boruckich. W 1868 po ukończeniu szkoły średniej we Włocławku, rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, które ukończył w 1873 roku. Zaraz po otrzymaniu dyplomu lekarza został skierowany przez władze rosyjskie do Kałuszyna, gdzie wybuchła epidemia cholery. Bielińskiemu udało się opanować rozprzestrzenianie zarazy, czym zaskarbił sobie zaufanie mieszkańców i władz miejskich; otrzymał wówczas propozycję objęcia posady lekarza miejskiego. Już w roku następnym Bieliński ożenił się z Heleną Bartmińską i wraz z żoną przeniósł się do Wiatki. Objął tam lepiej płatne stanowisko lekarza górniczego w Chołunicy. Pracował tam do 1880, kiedy to przeniósł się do Wilna, obejmując stanowisko lekarza wojskowego. Pierwszą zaś jego pracą z historii medycyny była publikacja o Jędrzeju Śniadeckim, która ukazała się w 1880. Ogłoszenie prac w warszawskiej „Medycynie” stało się momentem zwrotnym w życiu Bielińskiego i skierowało jego zainteresowania naukowe z medycyny praktycznej na historię. W 1886 opublikował pracę Doktorowie medycyny promowani w Wilnie ogłoszona w „Pamiętniku Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego”[1]. W tym samym roku Bieliński zgłosił się do konkursu ogłoszonego przez Towarzystwo Lekarskie nadsyłając pracę Stan nauk lekarskich za czasów Akademii Medyko-Chirurgicznej Wileńskiej bibliograficznie przedstawiony. Bieliński nie tylko wygrał konkurs, ale w uznaniu zasług został członkiem honorowym Towarzystwa. W 1889 roku ku swemu zaskoczeniu powołany został na profesora historii medycyny do UJ Zawiadomił go o tym w liście ustępujący z niej prof. Józef Oettinger. Niestety, Bieliński z powodów rodzinnych nie mógł opuścić Wilna i musiał z propozycji zrezygnować. Kiedy więc w 1896 rozpoczynał prace nad dziełem o historii Uniwersytetu Wileńskiego, został natychmiast skierowany do pracy w szpitalu w Kara-Kała w Turkmenistanie. Zebrał wtedy wszystkie swoje notatki i wcześniejsze publikacje i udał się na „zesłanie”. Pomimo oddalenia od źródeł archiwalnych, Bieliński napisał trzy tomy tego dzieła. Po czterech latach osiągnął wiek emerytalny i w związku z tym został zwolniony z obowiązku pracy. Powrócił do kraju w 1901 roku i zamieszkał w Warszawie. Kontynuował tutaj swoją działalność publicystyczną. Zobowiązał się tym razem do opracowania dziejów Uniwersytetu Warszawskiego, co zajęło mu następne 20 lat. W 1915 roku, po wyparciu z Warszawy Rosjan, został faktycznym kuratorem archiwum Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego a następnie został zatrudniony jako archiwista Uniwersytetu Warszawskiego. W 1918 roku archiwum uniwersyteckie włączono do stworzonego wówczas wydziału archiwów państwowych przy Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Bieliński został wtedy mianowany dyrektorem Archiwum Oświecenia Publicznego. Był członkiem założycielem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1907) i Towarzystwa Miłośników Historii, członkiem czynnym Akademii Nauk Lekarskich. Uniwersytet Warszawski przyznał mu honorowy tytuł profesora historii medycyny, a Uniwersytet Wileński tytuł doktora filozofii. Józef Bieliński zmarł w Warszawie, jest pochowany na cmentarzu Bernardyńskim w Wilnie.

Dzieła | edytuj kod

Dzieła w Federacji Bibliotek Cyfrowych

Przypisy | edytuj kod

  1. Wersję cyfrową publikacji Doktorowie medycyny... można przeczytać w serwisie Polona.pl

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Józef Bieliński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy