Józef Boksa


Józef Boksa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Józef Boksa (ur. 8 kwietnia 1885 w Woli Rogowskiej, zm. ?) – polski urzędnik i działacz państwowy okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Spis treści

Pochodzenie i edukacja | edytuj kod

Pochodził z wielodzietnej rodziny włościańskiej. Jego rodzicami byli Ludwik Boksa i Agnieszka Boksa z domu Szot z Woli Rogowskiej w powiecie dąbrowskim. W latach 1899–1907 uczęszczał do c. i k. Gimnazjum w Tarnowie, gdzie w maju 1907 zdał egzamin dojrzałości[1]. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie (1907–1912).

Kariera zawodowa | edytuj kod

Służbę urzędniczą rozpoczął w 1913 w zaborze austriackim, najpierw jako praktykant konceptowy, a następnie koncypista Namiestnictwa Galicyjskiego we Lwowie. Delegowany przez Namiestnictwo do pracy w Kołomyi, Białej, Węgierskim Hradyszczu, Trembowli, Radomiu. Od listopada 1918 w służbie niepodległej Polski, pracował jako urzędnik szczebla powiatowego w Radomiu, Włoszczowie i Aleksandrowie Kujawskim. Następnie zajmował stanowisko starosty powiatowego, kolejno: łowickiego, płockiego, stanisławowskiego[2] i będzińskiego. Po objęciu starostwa będzińskiego stał się również z urzędu zwierzchnikiem powiatu miejskiego w Sosnowcu (starostą grodzkim). Jako starosta z mocy prawa stał na czele sejmików powiatu oraz, jako władza wykonawcza, wydziałów powiatowych w miejscach sprawowania swoich funkcji.

W 1922 przeprowadził reorganizację instytucji państwowych i szkół średnich w Łowiczu, koncentrując te pierwsze blisko siebie w centrum miasta, jednocześnie przenosząc do opróżnionych budynków siedziby trzech szkół średnich, zajmujących dotychczas jeden wspólny budynek[3]. W 1926 dokonał w Płocku uroczystego otwarcia stadionu miejskiego[4]. Jako starosta będziński wspierał różnego rodzaju lokalne inicjatywy społeczne, m.in. stanął na czele Komitetu Propagandy Radia, z inicjatywy którego 15 stycznia 1936 uruchomiono w Sosnowcu podstudio Polskiego Radia Katowice[5], przewodził także Komitetowi Szkoły Szybowcowej Zagłębia Dąbrowskiego[6]. W 1933, w prowadzonym przez starostwo będzińskie procesie karno-administracyjnym, zatwierdził precedensowy wyrok aresztu dla dyrektorów kopalni „Helena”, zalegających wobec robotników z wypłatą wynagrodzeń[7].

Życie prywatne | edytuj kod

Od 1928 jego żoną była Eleonora Krenclin[8] z Płocka.

Po wrześniu 1939 | edytuj kod

Tuż po zajęciu polskich terytoriów przez Niemcy, pod koniec września lub na początku października 1939 w miejsce starosty będzińskiego został wprowadzony urząd landrata, który objął Udo Klausa. Losy wojenne Józefa Boksy są nieznane.

Odznaczenia | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Andrzej Kazimierz Banach: Młodzież chłopska na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1860/61-1917/18. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1997. ISBN 83-7188-188-6.

Przypisy | edytuj kod

  1. Sprawozdanie Dyrekcyi C.K. Gimnazyum I w Tarnowie za rok szkolny 1906/07, s. 35. pbc.rzeszow.pl.
  2. Dz. U. Min. Spr. Wewn. z 31 grudnia 1926 nr 4, poz. 282 s. 113-114.
  3. Łowiczanin: tygodnik społeczno-ekonomiczny i literacki, poświęcony sprawom Łowicza i jego okolic, nr 11 z 17 marca 1922, s. 2. bc.wimbp.lodz.pl.
  4. Stadion Miejski w Płocku. arenysportowe.eu, 2011-11-16. [dostęp 2012-11-16].
  5. Ilustrowany Kuryer Codzienny, nr 17 z 17 stycznia 1936, str. 12. mbc.malopolska.pl.
  6. Historia grodzieckiej szkoły szybowcowej | Klub Zagłębiowski, klubzaglebiowski.pl [dostęp 2018-01-24]  (pol.).
  7. Sensacja! W Zagłębiu ukarano nie strajkujących, ale dyrekcję kopalni Helena. dziennikzachodni.pl, 2013-04-07. [dostęp 2013-04-07].
  8. Archiwum Państwowe w Płocku. archiwum.plock.com/.
  9. M.P. z 1929 r. nr 278, poz. 644 „za gorliwą i owocną pracę w służbie państwowej”.
  10. M.P. z 1924 r. nr 192, poz. 594 „za skuteczną działalność podczas wiosennego wylewu Wisły”.
  11. M.P. z 1927 r. nr 237, poz. 637 „za działalność w akcji ratowniczej w czasie powodzi w województwie stanisławowskim”.
Na podstawie artykułu: "Józef Boksa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy