Józef Jurkowski


Józef Jurkowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Józef Jurkowski, właśc. Jungban lub Jungman (ur. 30 marca 1913 w Lublinie, zm. ? w Kopenhadze) – polski pułkownik, funkcjonariusz urzędu bezpieczeństwa publicznego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Pochodził z żydowskiej rodziny, był synem Dawida i Rywki[1]. Po ukończeniu gimnazjum pracował w KC KZMP. W latach 1934–1935 dwukrotnie skazany (na rok i na pięć lat więzienia) za działalność komunistyczną. W czasie II wojny światowej zesłany do Kazachstanu, Tam powołany po wybuchu wojny Niemcy - ZSRR do Armii Czerwonej wojska pancerne, a od 1943 w 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki - Brygada Pancerna. Nazwiskiem "Jurkowski" posługiwał się od maja 1943 (zmienił personalia na polecenie dowództwa politycznego dywizji)[1]. Od 24 czerwca 1944 do 1sierpnia 1944 był zastępcą dowódcy Samodzielnego Batalionu Specjalnego. 1 sierpnia 1944 przekazany do dyspozycji kierownika Resortu Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza w Lublinie. Od 1945 p.o. kierownika Grupy Operacyjnej na województwo śląskie, następnie kierownik Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) w Bydgoszczy (1945–1948), szef WUBP w Gdańsku (1948–1950), szef WUBP w Stalinogrodzie/Katowicach (1951–1955), dyrektor Departamentu V Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego (ochrona transportu) (1955–1956). W okresie od 12 czerwca 1956 do 11 grudnia 1956, jako znający język francuski, został oddelegowany do V Międzynarodowej Komisji dla Nadzoru i Kontroli w Wietnamie nad wykonaniem rozejmu w Indochinach. Od 11 grudnia 1956 do 1 kwietnia 1958, będąc w dyspozycji Departamentu Kadr MSW, przebywał jako słuchacz w Akademii Sztabu Generalnego MON w Rembertowie.

W 1969 został zmuszony do wyjazdu z kraju. Wyjechał do Danii[2] i tam pracował (aż do śmierci) jako kustosz w Królewskiej Bibliotece w Kopenhadze.

26 marca 1971 na fali antysemickiej czystki w Siłach Zbrojnych PRL – na mocy rozkazu personalnego podpisanego przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego – został zdegradowany do stopnia szeregowca. Jako powód podjęcia takiej decyzji podano „brak wartości moralnych”[3].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2019-12-22] .
  2. http://web.archive.org/web/20120104082816/http://www.ipn.gov.pl/ftp/pdf/Aparat_kadra_kier_tom%20I.pdf
  3. JURKOWSKI JÓZEF – Encyklopedia Gdańska, www.gedanopedia.pl [dostęp 2019-12-22] .
  4. M.P. z 1945 r. nr 44, poz. 109. "za działalność w konspiracji, udział w walkach partyzanckich i za zasługi w organizowaniu służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej"
  5. M.P. z 1946 r. nr 16, poz. 28. "w uznaniu zasług w służbie nad utrzymaniem ładu i bezpieczeństwa w Demokratycznej Polsce"

Bibliografia | edytuj kod

  • Twarze Bezpieki 1944-1990, Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
  • Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944-lipiec 1945), oprac. Dariusz Iwaneczko, Zbigniew Nawrocki, Instytut Pamięci Narodowej, Rzeszów 2005.
  • Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza (1944-1956) t. I, red. Krzysztof Szwagrzyk, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2005.
  • Aparat bezpieczeństwa w województwie gdańskim w latach 1945-1990, Instytut Pamięci Narodowej, Gdańsk 2010.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Józef Jurkowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy