Józef Kleczyński


Józef Kleczyński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Józef Kleczyński (ur. 27 października 1841 w Ihnatowie, Podole, zm. 21 września 1900 w Zakopanem) – polski statystyk, demograf, prawnik, publicysta, i nauczyciel akademicki. Profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek Akademii Umiejętności w Krakowie. Pionier polskiej demografii i statystyki historycznej[1], komisarz rządowy na województwo krakowskie w czasie powstania styczniowego[2].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Dzieciństwo i młodość | edytuj kod

Urodził się 27 października 1841 w Ihnatowie na Podolu w rodzinie ziemianina Karola i Marii z domu Majewska. Uczęszczał do gimnazjum w Warszawie. Uczestniczył manifestacjach patriotycznych w stolicy. Zaangażował się w działalność konspiracyjną. 1 listopada 1860 został aresztowany za wylanie w teatrze cuchnącej cieczy na lożę cesarską (na której miał zasiąść car Aleksander II) oraz za rozklejanie antycarskich ulotek. Ośmiomiesięczną karę więzienia odbywał w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. 30 czerwca 1861 wyszedł na wolność i dokończył naukę w gimnazjum[1]. Następnie podjął studia prawnicze w Szkole Głównej Warszawskiej (1862-1863). Przerwał naukę i wziął udział w powstaniu styczniowym. Studia skończył na uniwersytecie w Heidelbergu, w 1867 broniąc tam doktorat praw. Przyjechał do Galicji i pracował jako publicysta w Krakowie (1869-1875).

Kariera naukowa | edytuj kod

W 1875 przeniósł się do Lwowa, pracował jako konceptysta w tamtejszym Biurze Statystycznym. W 1880 habilitował się w dziedzinie statystyki na Uniwersytecie Lwowskim i objął kierownictwo Katedry Prawa Administracyjnego i Statystyki (w 1887 zmieniła nazwę na Katedra Prawa Administracyjnego, Państwowego i Statystyki). W 1881 został profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1887 otrzymał nominację na profesora zwyczajnego, pełnił funkcje dziekana Wydziału Prawa w roku akademickim 1890/1891, rektora (1898/1899), prorektora (1899/1900). Wykładał statystykę, naukę o administracji i prawo państwowe. Od 1884 kierował Miejskim Biurem Statystycznym w Krakowie. W 1893 został powołany na członka korespondenta krakowskiej Akademii Umiejętności (późniejszej PAU), był również członkiem-korespondentem Wiedeńskiej Centralnej Komisji Statystycznej oraz członkiem Międzynarodowego Instytutu Statystycznego.

Jego zainteresowania naukowe obejmowały statystykę historyczną, demografię, metodologię badań statystycznych oraz teorię statystyki. Był pionierem polskich badań w dziedzinie statystyki i demografii historycznej. Współpracował z "Przeglądem Polskim", redagował periodyk "Statystyka miasta Krakowa" (od 1887).

Zmarł 21 września 1900 w Zakopanem. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[1].

Publikacje (wybrane) | edytuj kod

  • Statystyka gospodarstwa gminnego (1878)[3]
  • Życie gminne Galicji (1878)
  • Ueber die Berechnung der Bevoelkerung zwischen der Zahluengs-Perioden (1879)
  • Organizacja statystyki w Austryi (1883)[4]
  • Międzynarodowy Instytut Statystyczny (1885)
  • Spisy ludności w Rzeczypospolitej Polskiej (1892)[5]
  • Pogłówne generalne w Polsce i oparte w niem popisy ludności (1893)[6]
  • Spis ludności diecezji krakowskiej z roku 1787 (1894)

Życie prywatne | edytuj kod

Brat pianisty Jana Kleczyńskiego (1837-1895), stryj pisarza Jana Kleczyńskiego (1875-1939), brat stryjeczny malarza Bohdana Kleczyńskiego.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c X Pawilon - Józef Kleczyński (1841-1900) [dostęp z dnia: 2016-04-03]
  2. Organizacja władz powstańczych w roku 1863 [Spis obejmuje Komitet Centralny oraz naczelników wojennych i cywilnych powiatów z województw: mazowieckiego, podlaskiego, lubelskiego, sandomierskiego, krakowskiego, kaliskiego, płockiego, augustowskiego, wileńskiego, kowieńskiego, grodzieńskiego, mińskiego, mohylewskiego, witebskiego, kijowskiego, wołyńskiego, podolskiego oraz z Galicji, Wielkopolski i Prus Zachodnich. AGAD, nr zespołu 245, s. 6.
  3. JózefJ. Kleczyński JózefJ., Statystyka gospodarstwa gminnego, polona.pl [dostęp 2020-01-17] .
  4. JózefJ. Kleczyński JózefJ., Organizacja statystyki w Austryi, polona.pl [dostęp 2020-01-17] .
  5. JózefJ. Kleczyński JózefJ., Spisy ludności w Rzeczypospolitej Polskiej, polona.pl [dostęp 2020-01-17] .
  6. JózefJ. Kleczyński JózefJ., Pogłówne generalne w Polsce i oparte na niem popisy ludności, polona.pl [dostęp 2020-01-17] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 2: K-O, Wrocław 1984
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Józef Kleczyński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy