Józef Orłowski (generał)


Józef Orłowski (generał) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grobowiec Józefa Orłowskiego w Końskowoli (stan z 2014).

Józef Orłowski herbu Chomąto (ur. 16 kwietnia 1742, zm. 28 grudnia 1807 w Końskowoli) – generał lejtnant wojsk koronnych.

Życiorys | edytuj kod

Przyjaciel Tadeusza Kościuszki, z którym był kadetem w Szkole Rycerskiej od 1766, a w 1769 wyjechali razem na studia artystyczne do Paryża. W 1774 powrócił do Polski. W 1782, w stopniu majora, był adiutantem księcia Adama Czartoryskiego[1]. W 1789 razem z Poniatowskim i Kościuszką otrzymał stopień generała majora w reformowanej przez sejm i Stanisława Augusta armii polskiej. Był członkiem Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej[2]. 12 października 1789 roku został komendantem twierdzy w Kamieńcu Podolskim, w której przeprowadził wiele prac remontowych i modernizacyjnych, m.in. dokonał naprawy murów, mostów, wykopał nowe studnie i wybudował dwie nowoczesne baterie przy Bramie Królewskiej. W styczniu 1793, po upadku Konstytucji 3 Maja i przejęciu władzy przez zwolenników Konfederacji targowickiej, został zdymisjonowany z funkcji komendanta przez Stanisława Szczęsnego Potockiego[1].

W powstaniu kościuszkowskim 1794 generał lejtnant, od czerwca zastąpił Stanisława Mokronowskiego jako komendant miasta Warszawy i siły zbrojnej Księstwa Mazowieckiego, odpowiedzialny za sprawy organizacyjne i umocnienia obronne. Uczestniczył w decyzjach dotyczących działań wojskowych w okolicach stolicy. Po niewoli Kościuszki członek Rady Wojennej naczelnika Tomasza Wawrzeckiego. 8 listopada decyzją naczelnika oddał garnizon warszawski pod rozkazy Stanisława Augusta, co miało ułatwić rokowania kapitulacyjne z Suworowem.

Po upadku powstania brał udział w pracach komisji likwidacyjnej Szkoły Rycerskiej. Wkrótce potem zamieszkał w Puławach, gdzie na swoim dworze zatrudnił go Adam książę Czartoryski.

Na cmentarzu Parafii Znalezienia Krzyża Świętego i św. Andrzeja Apostoła w Końskowoli zachował się poświęcony mu pomnik nagrobny.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Encyklopedia Wojskowa 1937 ↓, s. 157.
  2. Adam Skałkowski, Towarzystwo przyjaciół konstytucji 3 maja, Kórnik, 1930, s. 76.

Bibliografia | edytuj kod

  • Encyklopedia Wojskowa. Otton Laskowski (red.). T. VI: Obrączki Kościuszkowskie - Przemysł II. Warszawa: Towarzystwo Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowy, 1937.
  • Kronika powstań polskich 1794-1944, Marian BM.B. Michalik (red.), EugeniuszE. Duraczyński (oprac.), Warszawa: Wydawnictwo Kronika, 1994, s. 42, ISBN 83-86079-02-9, OCLC 834009097 .
  • P. Pytlak, Tajemnice archiwum parafialnego w Końskowoli, TODK Fara Końskowolska, Końskowola 2009, s. 43.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Józef Orłowski (generał)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy