Język korsykański


Język korsykański w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Języki i dialekty Francji

Język korsykański (lingua corsa) – język romański, którym posługuje się ok. 260 tys. mieszkańców Korsyki (francuskiej wyspy na Morzu Śródziemnym), a także ok. 80 tys. Korsykan mieszkających w Boliwii, Kanadzie, Kubie, Portoryko, Urugwaju, Stanach Zjednoczonych, Wenezueli i we Włoszech.

Na Korsyce funkcjonują dwa odmienne dialekty. Większość mieszkańców wyspy mówi dialektem północnym (głównym ośrodkiem jest Bastia). Mowa ta uchodzi często za dialekt języka włoskiego, a konkretnie za odmianę dialektu toskańskiego[1]. Na południu (okolice Sartène) używa się języka, który jest bardzo zbliżony do dialektów sardyńskich i z tego tytułu bywa zaliczany do języków południoworomańskich[2]. W centrum wyspy (Ajaccio) używa się formy przejściowej pomiędzy dialektami.

Większość użytkowników tego języka zna język francuski, ale na co dzień posługuje się korsykańskim, także w piśmie. Fragmenty Biblii przetłumaczono na korsykański w latach 1861–1994. Pełny przekład ukazał się w roku 2005 (wydanie bilingwiczne korsykańsko-francuskie)[3]. Język ten miał duży wpływ na dialekt gallurski języka sardyńskiego.

Spis treści

Język korsykański (południowy) a język włoski | edytuj kod

Różnice w gramatyce | edytuj kod

Rodzajniki | edytuj kod

Przed wyrazem zaczynającym się samogłoską, korsykańskie rodzajniki określone skracają się do l'.

Przyimki | edytuj kod

  • Przyimki bez rodzajników:
  • Przyimki włoskie z rodzajnikami:
  • W odróżnieniu od włoskich, korsykańskie przyimki nie łączą się z rodzajnikami określonymi.

Odmiana czasowników | edytuj kod

  • Odmiana czasownika posiłkowego:
  • Bezokoliczniki, które we włoskim mają końcówkę -are, w korsykańskim mają końcówkę : wł. parlare – kors. parlà

Spójniki | edytuj kod

  • Włoskiemu spójnikowi e/ed odpowiada korsykański è.

Różnice w ortografii | edytuj kod

Włoskiemu -ge-, odpowiada korsykańskie -ghje-, włoskiemu -gi- - korsykańskie -ghj- przed samogłoską i -gjhi- przed spółgłoską, na końcu lub gdy i jest akcentowane. Wł. giovani, legge - kors. ghjovani, leghje. Rzecz dotyczy też podwójnego włoskiego g, któremu w tym przypadku odpowiada korsykańskie pojedyncze.

  • Nieakcentowane włoskie o przechodzi w korsykańskie u. W szczególności rzeczowniki i przymiotniki, które we włoskim kończą się na -o, w korsykańskim kończą się na -u: wł. romanzo, italiano – kors. rumanzu, talianu.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Ethnologue report for language code: cos
  2. Giulio Bertoni, Italia dialettale, Ulrico Hoepli, Milano 1916, §98
  3. „A Bibbia, La Bible” – korsykańsko- francuski przekład Biblii. biblia.wiara.pl, 2005. [dostęp 2020-10-08].
Kontrola autorytatywna (język):
Na podstawie artykułu: "Język korsykański" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy