Język wernakularny


Język wernakularny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Język wernakularny (ang. vernacular) – forma mowy (język, dialekt, rejestr) używana do kontaktów codziennych przez przedstawicieli pewnej wspólnoty[1][2]. Mowa wernakularna może przeciwstawiać się językowi szerzej stosowanemu jak lingua franca (np. języki narodowe a łacina w renesansie), językowi urzędowemu (np. język kurdyjski a język turecki w Turcji), dialektowi standardowemu (np. dialekt bawarski a język ogólnoniemiecki) czy też nomenklaturze naukowej (por. biologiczne nazewnictwo wernakularne). Mową wernakularną jest zwykle język autochtoniczny, służący przede wszystkim do komunikacji ustnej i z zasady mniej prestiżowy od innych wariantów mowy[3].

Na przykład w Europie Zachodniej aż do XVII wieku większość prac naukowych była pisana w języku łacińskim, który służył jako lingua franca. Prace napisane wówczas w językach romańskich określane są w tym kontekście jako napisane w języku wernakularnym.

Termin „język wernakularny” bywa definiowany na różne sposoby. Pod pojęcie to podkłada się także języki pozbawione standardowej postaci, form kodyfikacji czy też wypracowanej tradycji literackiej[4][5]. W podobnym kontekście bywa stosowane określenie „języki potoczne”[6][7]. W kontekście normalizacji językowej określenie vernacular funkcjonuje również jako synonim dialektu niestandardowego (nieliterackiego)[8].

Termin pochodzi od łacińskiego vernaculus („rodzimy, domowy”) i od vernus – tak nazywano niewolnika, który urodził się w domu pana. Znaczenie przenośne zostało rozszerzone od zdrobnienia od słów vernaculus, vernacula. Varro, klasyczny gramatyk łaciński, używał terminu vocabula vernacula („słownictwo wernakularne”) dla odróżnienia słownictwa języka narodowego od leksyki obcej[9].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Asmah HajiA.H. Omar Asmah HajiA.H., Perancangan bahasa dengan rujukan khusus kepada perancangan bahasa Malaysia, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kementerian Pelajaran Malaysia, 1985, s. 28  (malajski).
  2. „Jurnal dewan bahasa”, 42 (1–6), Dewan Bahasa dan Pustaka, 1998, s. 226  (malajski).
  3. GeorgeG. Yule GeorgeG., The Study of Language, wyd. 6, Cambridge University Press, 2016, s. 559, ISBN 978-1-316-77678-0  (ang.).
  4. B.B. Suhardi B.B., B. CorneliusB.C. Sembiring B. CorneliusB.C., Aspek sosial bahasa, [w:] Kushartanti, UntungU. Yuwono, Multamia R.M.T.M.R.M.T. Lauder (red.), Pesona bahasa: langkah awal memahami linguistik, Dżakarta: Gramedia Pustaka Utama, 2007, s. 61–62, ISBN 979-22-1681-2, OCLC 156874430  (indonez.).
  5. Jean E. VanJ.E.V. Keulen Jean E. VanJ.E.V., Gloria ToliverG.T. Weddington Gloria ToliverG.T., Charles E.Ch.E. DeBose Charles E.Ch.E., Speech, Language, Learning, and the African American Child, Allyn and Bacon, 1998, s. 50, ISBN 978-0-205-15268-1  (ang.).
  6. ViliamV. Mruškovič ViliamV., Európa jazykov a národov na prahu tretieho tisícročia, wyd. 1, Martin: Matica slovenská, 2008, s. 8, ISBN 978-80-7090-858-7  (słow.).
  7. JosefJ. Hrbáček JosefJ., Úvod do studia českého jazyka, Praga: Uniwersytet Karola, 1994, s. 54  (cz.).
  8. NatalieN. Schilling-Estes NatalieN., WaltW. Wolfram WaltW., American English: dialects and variation, wyd. 3, Hoboken: John Wiley & Sons, 2015 (Language in Society), s. 13–16, ISBN 978-1-118-39145-7, OCLC 919202335  (ang.).
  9. vernaculus, [w:] FelixF. Gaffiot FelixF., Dictionnaire Illustré Latin Français, Paryż: Librairie Hachette, 1934  (fr.).
Na podstawie artykułu: "Język wernakularny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy