Języki helleńskie


Języki helleńskie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Języki helleńskierodzina językowa w obrębie języków indoeuropejskich. Języki helleńskie wywodzą się ze wspólnego przodka (prajęzyka) – języka protohelleńskiego. Jedyne dwa zaświadczone starożytne języki helleńskie – starogrecki i macedoński – zaliczane są wraz z językami iliryjskim, trackim, frygijskim i dackim do postulowanej paleobałkańskiej ligi językowej. W dużej części opracowań rodzina helleńska w ogóle nie jest wyróżniana, a wszystkie podane w poniższym zestawieniu etnolekty uznawane są za odmiany języka greckiego, izolowanego w obrębie rodziny indoeuropejskiej.

Klasyfikacja języków helleńskich | edytuj kod

Poniżej przedstawiono schemat klasyfikacji genetyczno-systematycznej języków helleńskich

języki indoeuropejskie

  • języki helleńskie
staromacedońskiepirockijęzyk grecki dialekty achajskiemykeńskidialekty arkadyjsko-cypryjskiedialekt arkadyjskidialekt cypryjskidialekt pamfilijskistarogreckigreka archaicznagreka klasycznadialekty attycko-jońskiedialekt homeryckidialekt attyckidialekt eubejski (zachodniojoński) † dialekt centralnojoński (joński wyspowy) † dialekt wschodniojoński (joński literacki) † dialekty eolskiedialekt beockidialekt eolskidialekt lesbijskidialekt tesalskidialekty zachodniogreckiedialekty północnozachodniedialekt etolskidialekt elidzkidialekt fokidzkidialekt lokrydzkidialekty doryckiedialekt dorycki literacki † dialekt argolidzkidialekt cyrenejskidialekt cykladzkidialekt kreteńskidialekt lakońskidialekt megarejskidialekt messeńskidialekt rodyjskidialekt sycylijskidialekt terańskikoineśredniogreckinowogrecki demotyk katharewusa nowogrecki cypryjski

Często wśród dialektów języka nowogreckiego wymienia się też języki lub dialekty:

cakoński griko pontyjski kapadocki

Osobne stanowisko w rodzinie helleńskiej zajmuje język jewanik, wywodzący się z greki koine i pozostający pod silnym wpływem języka hebrajskiego. Język ten używany był przez diasporę żydowską aż do końca XX wieku.

Rozwój języków helleńskich | edytuj kod

Poniżej przedstawiono uproszczony schemat historii rozwoju języków helleńskich:

protohelleński† ├─>staromacedoński † ├─>mykeński † ├─>greka archaiczna † ├─>greka klasyczna † ├─>koine † │ ├─>średniogrecki † (greka bizantyjska) │ │ ├─>kapadocki[1] │ │ ├─>nowogrecki (demotyk, katharewusa[2], cypryjski i inne) │ ├─>pontyjski[3] │ ├─>jewanik[4] ├─>cakoński[5] ├─>griko[6] 

Przypisy | edytuj kod

  1. Istniał już w XII wieku (przez ponad dwieście lat równolegle do greki bizantyjskiej, z której się wywodzi).
  2. Język sztuczny, używany dawniej tylko w kontekstach oficjalnych (dokumentach urzędowych, wiadomościach, polityce). Luźno oparty na grece klasycznej i dialektach mówionych języka nowogreckiego.
  3. Wywodzi się z koine i dialektu jońskiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem greki bizantyjskiej i języka tureckiego.
  4. Wywodzi się z koine okresu hellenistycznego (z zapożyczeniami z języka hebrajskiego), należy do języków żydowskich. Wymarły w końcu XX w.
  5. Wywodzi się z dialektu doryckiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem kolejno koine, greki średniowiecznej i języka nowogreckiego.
  6. Wywodzi się z dialektu doryckiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem najpierw łaciny, później języka włoskiego.
Na podstawie artykułu: "Języki helleńskie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy