Jabłonica (województwo podkarpackie)


Na mapach: 49°47′37″N 21°19′38″E/49,793611 21,327222

Jabłonica (województwo podkarpackie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Cmentarz wojenny nr 28 Kapliczka w Jabłonicy

Jabłonicawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Skołyszyn[2][3].

Miejscowość jest siedzibą parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej należącej do dekanatu Jasło Zachód, w diecezji rzeszowskiej, wcześniej przez wieki przynależała do parafii Imienia Maryi i św. Mikołaja w Bączalu Dolnym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Powierzchnia wsi wynosi 502,7 ha.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Jabłonica została założona na prawie niemieckim w 1380 roku na bazie istniejącej już osady[4]. Jabłonicę odziedziczył Mikołaj Kamieniecki herbu Pilawa – (ur. 1460 w zamku Kamieniec w Odrzykoniu koło Krosna – zm. 15 kwietnia 1515 w Krakowie) starosta sanocki, od 1508 wojewoda krakowski, hetman wielki koronny w latach 1503-1515. W tej miejscowości w czasach zaborów działał urodzony tu ksiądz Berard Bulsiewicz (1837-1896) wyświęcony w 1860, działacz patriotyczny i kaznodzieja we Lwowie, powstaniec styczniowy walczący w oddziałach Dionizego Czachorowskiego i Antoniego Jeziorańskiego. Tutaj też w 1935 roku urodziła się Bronisława Bylinowska – nauczycielka.

24 grudnia 1944 roku oddział Armii Ludowej stoczył walkę z hitlerowcami, w czasie której zginął dowódca okręgu AL "Nafta" – Wojciech Kwilosz ps. "Tomek"[5].

Od roku 1969 we wsi działa straż pożarna.

W 1973 wieś została odznaczona przez Radę Państwa PRL Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy za zasługi w walce z hitlerowskim okupantem[6][7].

We wsi bezpośrednio przy granicy z Bączalem Górnym znajduje się cmentarz żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej. Obiekt jest po generalnym remoncie, który odbył się jesienią 2002 roku.

 Osobny artykuł: Cmentarz wojenny nr 28 - Jabłonica k. Jasła.

Religia | edytuj kod

Od początków swego istnienia Jabłonica należała do parafii rzymskokatolickiej w Bączalu Dolnym, erygowanej już w 1348 roku.

Dekretem z dnia 19 marca 2003 r. biskup rzeszowski Kazimierz Górny wydzielił z obszaru parafii Bączal Dolny dwie miejscowości Jabłonica i Lipnica Górna, tym samym tworząc nową parafię Najświętszej Maryi Panny Królowej z siedzibą w Jabłonicy. Pierwszym proboszczem w Jabłonicy został posługujący dotąd jako wikariusz w Bączalu Dolnym ks. Antoni Łagoda. W 2005 w Jabłonicy oddano do użytku kościół parafialny, konsekrowany w 2012 roku.

Madonna z Dzieciątkiem

Wewnątrz kościoła, w ołtarzu bocznym znajduje się gotycka figura Madonny z Dzieciątkiem z około 1340 roku, będąca najstarszym tego typu zabytkiem w województwie podkarpackim. Wcześniej stała w przydrożnej, ludowej kapliczce, gdzie trafiła zapewne w XIX wieku z kościoła parafialnego pw. św. Mikołaja w Bączalu Dolnym

 Osobny artykuł: Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej w Jabłonicy.

Zabytki | edytuj kod

  • murowana kapliczka, wzniesiona w latach 1775-1825
  • drewniany dom z roku 1908
  • drewniany krzyż przydrożny z roku 1850

Turystyka | edytuj kod

  • – Jabłonica – Liwocz (562 m n.p.m.) – Czermna
    • Czas przejścia z Jabłonicy na Liwocz: 1.45 h, ↓ 1.15h

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Sołectwo Jabłonica – liczba mieszkańców. Strona gminy Skołyszyn. [dostęp 2020-03-11].
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Ryszard Oleszkowicz, Skołyszyn. Zarys monograficzny, Skołyszyn 1998. wyd. II, s. 39
  5. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” , Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 397
  6. Bobrowa Jabłonica i Rzeczyca Dolna odznaczone Krzyżem Grunwaldu. „Nowiny”. Nr 131, s. 2, 14 maja 1973. 
  7. Praca zbiorowa, Przewodnik po Polsce, Sport i Turystyka, Warszawa 1991, str. 23.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Jabłonica (województwo podkarpackie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy