Jacek Wszoła


Jacek Wszoła w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie

Jacek Roman Wszoła (ur. 30 grudnia 1956 w Warszawie) – polski lekkoatleta, który specjalizował się w skoku wzwyż.

Dwukrotny uczestnik igrzysk olimpijskich – w pierwszym swoim starcie w Montrealu (1976) zdobył złoty, a cztery lata później w Moskwie srebrny medal. W obu występach poprawiał rekord igrzysk olimpijskich[2]. Halowy mistrz Europy oraz złoty medalista uniwersjady. Pierwszy sukces na arenie międzynarodowej odniósł w 1975 roku, wygrywając mistrzostwa Europy juniorów[3]. Po zdobyciu olimpijskiego złota był nazywany „cudownym dzieckiem Montrealu”[4].

Syn Romana Wszoły – trenera młodzieży[4] i nauczyciela wychowania fizycznego z warszawskiego technikum łączności[5]. Absolwent Zespołu Szkół Łączności w Warszawie[6]. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim[7], kształcił się także na warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego[4]. Dwanaście razy stawał na podium (w tym 11 razy na jego najwyższym stopniu) mistrzostw Polski seniorów[8]. W latach 1974–1985 29 razy bronił barw narodowych w meczach międzypaństwowych, odnosząc w nich 15 zwycięstw indywidualnych[9]. Rekordzista Polski, Europy i świata[10]. W 1976 roku zajął drugie miejsce w plebiscycie Przeglądu Sportowego[1] oraz zdobył Złote Kolce[4]. Zasłużony Mistrz Sportu, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[4].

Spis treści

Kariera sportowa | edytuj kod

Początki | edytuj kod

Sport zaczął uprawiać w 1971 roku[4]. Jednak już w latach 60. Jacek Wszoła był częstym gościem zawodów lekkoatletycznych, na które przychodził wraz z ojcem[5]. W 1974 zdobył swój pierwszy złoty medal mistrzostw Polski seniorów[8], a podczas mistrzostw Europy zajął 5. miejsce osiągając wynik 2,19. Rok później, w czasie juniorskiego czempionatu Starego Kontynentu w Atenach, z wynikiem 2,22 zdobył złoty medal i ustanowił nowy rekord imprezy[11].

Igrzyska Olimpijskie 1976 | edytuj kod

Eliminacje do olimpijskiego konkursu skoku wzwyż w Montrealu rozegrano 30 lipca[12]. Aby wywalczyć awans do finału, należało pokonać poprzeczkę zawieszoną na wysokości 2,16[2]. Wyczynu tego dokonało 14 skoczków, którzy awansowali do kolejnej rundy[2]. Jacek Wszoła startował w kwalifikacjach w grupie A[2]. Bez strącenia pokonał w pierwszych próbach wysokości 2,10, 2,13 oraz 2,16 – dzięki temu ex aequo z reprezentantem USA Jamesem Barrineau zajął pierwsze miejsce w swojej grupie eliminacyjnej[2].

Finał olimpijski odbył się popołudniu 31 lipca[12] i był ostatnią konkurencją lekkoatletyczną tego dnia igrzysk[4]. Podczas trwającego ponad 4 godziny konkursu padał obfity deszcz[4]. Wszoła opuścił pierwsze trzy wysokości: 2,00, 2,05 oraz 2,10[2]. Po wysokości 2,18 w konkursie zostało tylko 10 zawodników, którym w skokach przeszkadzały nasilające się opady deszczu[13]. Do wysokości 2,25 dotarło tylko dwóch zawodników: Jacek Wszoła oraz faworyt gospodarzy i rówieśnik Polaka Greg Joy[13]. Poprzeczkę zawieszoną na 2,25 udało się pokonać Wszole w drugiej próbie[2], Kanadyjczyk po nieudanym skoku na 2,25 przeniósł pozostałe dwie próby na wysokość 2,27, której jednak także nie pokonał[14]. Późniejsze ataki Polaka na 2,27 i 2,29 zakończyły się niepowodzeniem[2].

Poniższa tabela prezentuje start Jacka Wszoły podczas finału olimpijskiego w Montrealu[2].

1977 – 1980 | edytuj kod

Po igrzyskach w Montrealu przyszedł rok 1977. 13 marca Wszoła wywalczył złoty medal podczas halowych mistrzostw Europy w Hiszpanii, ustanawiając wynikiem 2,25 nowy rekord halowego czempionatu[15]. W sierpniu tego samego roku zdobył złoty medal uniwersjady[16]. W pucharze świata był trzeci, a w finale pucharu Europy zajął drugie miejsce. Podczas halowych mistrzostw Europy, które gościła stolica Austrii, uplasował się w roku 1978 na siódmej lokacie. Kilka miesięcy później Wszoła zajął szóste miejsce podczas, rozgrywanych w Pradze, mistrzostw Europy[17]. W roku 1979 zajął drugie miejsce w pucharze świata. Podczas uniwersjady w Meksyku uplasował się tuż za podium, zajmując z dobrym wynikiem 2,26 czwarte miejsce[1]. Sezon olimpijski 1980 zaczął od srebrnego medalu halowych mistrzostw Starego Kontynentu[15]. 25 maja podczas drugiej edycji mityngu skoku wzwyż w niemieckim Eberstadt skokiem na wysokość 2,35 ustanowił nowy rekord świata.

Igrzyska Olimpijskie 1980 | edytuj kod

Zawody w skoku wzwyż podczas igrzysk w Moskwie rozgrywano 31 lipca (eliminacje) i 1 sierpnia (finał)[2]. Wszoła do zawodów przystępował jako aktualny rekordzista świata. Awans do finału moskiewskich igrzysk dawał wynik 2,21[2]. Polak po opuszczeniu próby na 2,05 bez problemu w pierwszych podejściach zaliczył wysokość 2,10, 2,15 oraz 2,18[2]. Rezultat dający awans do finału – 2,21 – uzyskał w drugiej próbie na tej wysokości[2]. Ostatecznie Wszoła zajął 8. miejsce w eliminacyjnej grupie A i 11. w ostatecznej klasyfikacji kwalifikacji[2].

Finał odbył się w piątek 1 sierpnia. Polak opuścił pierwszą wysokość (2,10) i w pierwszej próbie pokonał 2,15. Po opuszczeniu wysokości 2,18 w drugich próbach zaliczył odpowiednio 2,21 i 2,24[2]. Dzięki udanym skokom na 2,27 i 2,29 poprawiał własny rekord olimpijski[2]. W drugiej próbie przeskoczył 2,31, ponownie ustalając nowy rekord igrzysk[2]. Trzy próby na 2,33 były nieudane[2], co nie pozwoliło Wszole na dalszą rywalizację z Gerdem Wessigiem z NRD. Niemiec, który wynikiem 2,36 poprawił należący do polskiego lekkoatlety rekord świata, wygrał zawody, próbując jeszcze – bezskutecznie – pokonać poprzeczkę na wysokości 2,38[18]. Srebrny medal Wszoła uznał za swoją porażkę[4].

Poniższa tabela prezentuje start Jacka Wszoły podczas finału olimpijskiego w Moskwie[2].

1980 – 1982 | edytuj kod

W drugiej części sezonu 1980 Wszoła brał udział w zawodach w Poznaniu – przy odbiciu odsunął się pasek tartanu, co spowodowało zerwanie więzadeł w stawie skokowym. Zawodnik powrócił do pełnej sprawności dopiero po 18 miesiącach[19].

Afera pantoflowa 1982 | edytuj kod

W 1982 roku wdał się w konflikt z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki[4]. Oficjalnym partnerem PZLA był wówczas Adidas. Wszoła podczas eliminacji mistrzostw Europy wystartował w kolcach japońskiej firmy Tiger[4], która przelała na jego konto pieniądze. Oficjalnie tłumaczył to wygodą butów z Kraju Kwitnącej Wiśni. W rezultacie Polak nie mógł wystąpić w finale europejskiego czempionatu[4].

1982 – 1989 | edytuj kod

W 1983 po raz trzeci w karierze (i ostatni) brał udział w uniwersjadzie – z wynikiem 2,20 zajął 13. miejsce[1]. W sierpniu startował w pierwszych w historii[20] lekkoatletycznych mistrzostwach świata. Na stadionie w Helsinkach pokonał w eliminacjach wysokość 2,21[21], a w finale z wynikiem 2,23 zajął ostatecznie 13. miejsce[22]. Przez bojkot igrzysk olimpijskich w Los Angeles (1984) Wszoła nie wystartował w swoich trzecich igrzyskach. Podczas zorganizowanych przez kraje socjalistyczne zawodów Przyjaźń-84 zajął 4. miejsce, uzyskując rezultat 2,15[1]. Ostatnim ważnym występem na imprezie rangi mistrzowskiej był dla Wszoły start w halowych mistrzostwach Europy w roku 1987 – w imprezie tej zajął 11. miejsce skacząc 2,20. W 1988 był bez formy i nie udało mu się pojechać do Seulu na igrzyska olimpijskie[4]. Karierę zakończył w roku 1989.

Po zakończeniu kariery | edytuj kod

Jeszcze w czasie czynnego uprawiania sportu Wszoła – wraz z rekordzistą Polski w biegu na 100 metrów Marianem Woroninem – zajął się przedsiębiorczością[23]. Działalność ta jednak nie rozwinęła się[23]. W kolejnych latach pracował jako trener oraz nauczyciel historii powszechnej w Szwecji[23]. Po zakończeniu pracy w Skandynawii miał podjąć pracę trenera w klubie tenisowym w Dublinie, jednak zrezygnował z tej propozycji na rzecz pracy jako przedstawiciel na Polskę firmy obuwniczej[23]. Ostatecznie – w związku z upadkiem Muru Berlińskiego – nie podjął żadnej z tych prac[23]. W kolejnych lata prowadził kantor, a później otworzył w centrum handlowym na warszawskim Ursynowie sklep sportowy[23]. W 1999 roku był jednym z założycieli sieci klubów fitness „Fitness Klub Gymnasion”[24]. Okazjonalnie Wszoła występuje w telewizji jako komentator wydarzeń sportowych. Był bohaterem jednego z komiksów o polskich sportowcach, które w 2008 roku przygotowała Gazeta Wyborcza[25]. W 2010 roku został jednym z ambasadorów cyklu Samsung Athletic Cup[26].

W 1992 wystąpił w zawodach weteranów w Zduńskiej Woli, a w 1997 roku zdobył w Birmingham złoty medal halowych mistrzostw Europy weteranów, uzyskując w kategorii zawodników z przedziału 40–44 lata wynik 2,01[27][4]. W 2012 pełnił rolę ambasadora podczas Warmia Mazury Senior Games 2012[28], na tych zawodach zdobył w swojej kategorii wiekowej srebrny medal w pchnięciu kulą o wadze 6 kilogramów (z wynikiem 8,58 m)[29][30] oraz brąz w żeglarstwie[28].

Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[31] oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku[32].

Żonaty, ma dwójkę dzieci[4].

Osiągnięcia | edytuj kod

Imprezy międzynarodowe | edytuj kod

Mistrzostwa Polski seniorów | edytuj kod

Stadion | edytuj kod

Jacek Wszoła dwanaście razy startował w finale mistrzostw Polski seniorów – nigdy nie zajął gorszego miejsca niż drugie (w 1983 uległ Januszowi Trzepizurowi)[8]. W klasyfikacji wszech czasów mistrzostw Polski Wszoła zajmuje drugie miejsce, ulegając jedynie posiadającemu w kolekcji 12 złotych krążków Arturowi Partyce[1].

Hala | edytuj kod

Jacek Wszoła ma w kolekcji 11 medali halowych mistrzostw Polski seniorów. W klasyfikacji wszech czasów halowego czempionatu Wszoła zajmuje pierwsze miejsce[1].

Progresja wyników | edytuj kod

Progresja wyników Jacka Wszoły w poszczególnych latach kariery[39].

Rekordy | edytuj kod

Rekordy świata | edytuj kod

Rekordy Europy | edytuj kod

Rekordy Polski | edytuj kod

W ciągu swojej 18-letniej kariery Jacek Wszoła ustanowił jedenaście rekordów Polski na stadionie[10].

Rekordy życiowe | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m Janusz Rozum, Daniel Grinberg, Zbigniew Jonik, Henryk Kurzyński, Leszek Luftam, Stefan Pietkiewicz, Tadeusz Wołejko: 90 lat polskiej lekkoatletyki 1919–2009. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2009. ISBN 978-83-902509-9-1.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Wyniki olimpijskie Jacka Wszoły w serwisie sports-reference.com (ang.). sports-reference.com. [dostęp 16 kwietnia 2010].
  3. wjah.co.uk: European Junior Championships 1975 (ang.). [dostęp 11 września 2014].
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Bogdan Tuszyński: Polscy olimpijczycy XX wieku – tom II. Wrocław: wydawnictwo Europa, 2004, s. 384. ISBN 83-7407-050-1.
  5. a b Tadeusz Olszański: Osobista historia olimpiad. Warszawa: wydawnictwo Studio Emka, 2004, s. 122. ISBN 83-88607-40-5.
  6. Absolwenci (pol.). zs37.waw.pl. [dostęp 2013-06-27].
  7. Polski Komitet Olimpijski: Jacek Wszoła – sylwetka w portalu www.olimpijski.pl (pol.). www.olimpijski.pl. [dostęp 31 maja 2014].
  8. a b c Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Janusz Rozum, Tadeusz Wołejko: Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1920-2007. Konkurencje męskie. Szczecin – Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2008. ISBN 978-83-61233-20-6.
  9. a b c d e f g h Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Osiągnięcia polskiej lekkiej atletyki w 40-leciu PRL. Mecze międzypaństwowe I reprezentacji Polski seniorów – mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  10. a b Janusz Waśko, Andrzej Socha: Athletics National Records Evolution 1912 – 2006. Zamość – Sandomierz: 2007, s. 88.
  11. a b GBRAthletics: European Junior Championships (Men) (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  12. a b Wyniki konkursu skoku wzwyż w serwisie sports-reference.com (ang.). sports-reference.com. [dostęp 16 kwietnia 2010].
  13. a b Tadeusz Olszański: Osobista historia olimpiad. Warszawa: wydawnictwo Studio Emka, 2004, s. 123. ISBN 83-88607-40-5.
  14. Wyniki finałowego konkursu skoku wzwyż w serwisie sports-reference.com (ang.). [dostęp 17 kwietnia 2010].
  15. a b GBRAthletics: European Indoor Championships (Men) (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  16. a b GBRAthletics: World Student Games (Men) (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  17. a b c d e f g h i j k l m Profil zawodnika w bazie tilastopaja.org (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  18. Wyniki finałowego konkursu skoku wzwyż w serwisie sports-reference.com (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  19. Janusz Trzepizur: Miałem jedną myśl: pokonać Moegenburga, Sports.pl, 2 stycznia 2011 [dostęp 2011-01-11]  (pol.).
  20. IAAF World Championships in Athletics (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  21. Wyniki eliminacji mistrzostw świata 1983 w bazie IAAF (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  22. Wyniki finału mistrzostw świata 1983 w bazie IAAF (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  23. a b c d e f Wywiadowcy.pl: Wywiad Jacka Wszoły dla Playboya (pol.). [dostęp 17 kwietnia 2010].
  24. Historia klubu Fitness Klub Gymnasion (pol.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  25. Sport.pl: Seria komiksów o polskich olimpijczykach (pol.). [dostęp 28 kwietnia 2010].
  26. Lubawska młodzież walczy w Samsung Athletic Cup, lubawa.wm.pl [dostęp 2014-09-11] [zarchiwizowane z adresu 2012-04-12]  (pol.).
  27. European Veterans Indoor Championships, gbrathletics [dostęp 2010-04-16]  (ang.).
  28. a b Jacek Wszoła: Senior Games w Polsce trzeba powtórzyć, Sport.pl [dostęp 2012-09-18]  (pol.).
  29. Warmia Mazury Senior Games: Medal Jacka Wszoły w pchnięciu kulą, SportoweFakty.pl [dostęp 2012-09-11]  (pol.).
  30. Senior Games LIDZBARK WARMIŃSKI, 11-12 września 2012, domtel-sport.pl [dostęp 2012-09-12]  (pol.).
  31. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 26 kwietnia 2014].
  32. Barbara Sowa: Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała Lista. dziennik.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-03-21].
  33. W eliminacjach osiągnął wynik 2,16.
  34. a b GBRAthletics: IAAF World Cup in Athletics (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  35. a b W eliminacjach osiągnął wynik 2,21.
  36. Wyniki Halowych Mistrzostw Polski. „Lekkoatletyka”. XX (4), s. 17, kwiecień 1975. Warszawa: RSW „Prasa”. 
  37. a b c d e f g h i GBRAthletics: Polish Indoor Championships (ang.). [dostęp 16 kwietnia 2010].
  38. Halowe Mistrzostwa Polski Seniorów. „Lekkoatletyka”. XXXIV (3), s. 5, marzec 1989. Warszawa: RSW "Prasa". 
  39. HenrykH. Gąszczak HenrykH., Polska lekkoatletyka w statystyce historycznej; lata 1920-2007, statystyka.histor.pzla.pl [dostęp 2012-02-27]  (pol.).
  40. a b c d e f g h i j k l m n o p Janusz Waśko: Polscy lekkoatleci na listach światowych 1921-2010. Zamość: grudzień 2011, s. 26.
  41. Najlepszy wynik na stadionie (2,25) uzyskał 30 sierpnia 1986 w Warszawie.
  42. Najlepszy wynik na stadionie (2,15) uzyskał 7 czerwca 1987 w Eberstadt.
  43. Najlepszy wynik na stadionie (2,20) uzyskał 4 czerwca 1989 w Eberstadt.
  44. a b Wynik przetrwał do 1 sierpnia 1980.
  45. Wyrównany rekord Edwarda Czernika.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Jacek Wszoła" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy