Jan Puzdrowski


Jan Puzdrowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Zenon Puzdrowski herbu Jastrzębiec (ur. 23 czerwca 1877 w Zielonej, zm. 12 lutego 1935 w Zagórzu) – polski lekarz z tytułem doktora, działacz sokoli i społeczny.

Nagrobek Jana Puzdrowskiego

Życiorys | edytuj kod

Jan Zenon Puzdrowski urodził się 23 czerwca 1877 w Zielonej[1][2][3]. Wywodził się rodu szlacheckiego Puzdrowskich herbu Jastrzębiec[4]. Był synem Augusta (1838-1905, powstaniec styczniowy, lekarz, urzędnik kolejowy w Galicji[5][6], do około 1905 rewident w składzie materiałów we Lwowie przy tamtejszej C. K. Dyrekcji Kolei Państwowych[7]) i Marii z domu Cukrowicz[2].

Kształcił się w C. K. Gimnazjum w Stryju, gdzie w 1895 ukończył VII klasę[8] Podczas trzeciego roku studiów na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Lwowskiego w 1899 otrzymał stypendium fundacji Potockiego[9]. Ukończył studia medyczne uzyskując tytuł doktora[1][2].

Początkowo pracował jako lekarz na obszarze powiatu nadwórniańskiego: od około 1904 do około 1906 w rodzinnej Zielonej[10][11], a około 1906/1907 w Pniowie[12]. Od około 1907 praktykował jako lekarz w Sanoku[13][14], a od około 1909 w Zagórzu[15][16][17][18][19]. Został lekarzem w służbie kolejowej, pełniąc obowiązki medyka także przy wypadkach kolejowych[4][1]. Pełnił stanowisko konzulenta sanitarnego. Pełniąc stanowisko był organizatorem drużyn polowych Stałych Drużyn Sokolich[3][3]. Podczas wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 stanął na czele powołanego Komitetu Obrońców Węzła Zagórskiego[20].

W 1904 wstąpił do Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[4]. Od tego czasu działał w tej organizacji w Nadwórnej, następnie w Łopatynie, gdzie w 1908 założył gniazdo „Sokoła”[4][3][1]. W tymże roku został służbowo przeniesiony do Zagórza, gdzie od 1909 do końca życia był prezesem miejscowego gniazda sokolego[4][21][1][3] (m.in. wybrany w 1918[22], w tymże roku reaktywował gniazdo zagórskiego „Sokoła”[1]). Po strawieniu przez pożar sokolni w Zagórzu w 1933, dzięki jego staraniom i założonego przez niego komitetu odbudowy gmachu w ciągu kilku miesięcy wybudowano nową siedzibę towarzystwa, poświęconą 8 września 1934[4][1]. Ponadto sprawował stanowiska prezesa Okręgu II sanockiego oraz od 1931 do końca życia wiceprezesa Dzielnicy Małopolskiej PTG „Sokół”[4][21][1][3]. Po strawieniu przez pożar zagórskiej sokolni działał na rzecz odbudowy, dzięki czemu 8 września 1934 została oddana do użytku nowa siedziba. W dniach 15-16 września 1934 odbyły się uroczystości w Zagórzu, podczas których zbiegły się jubileusze 40-lecia założenia gniazda sokolego w mieście i 25-lecia prezesury dr. Puzdrowskiego oraz okoliczność oddania do użytku nowej sokolni[23][24]. Na wniosek Dzielnicy Małopolskiej PTG „Sokół” z 15 listopada 1934 został odznaczony odznakę sokolą 10 lutego 1935, której nie odebrał już osobiście[25][4][21][1].

Poza pracą w ruchu sokolim działał aktywnie na innych polach. Od 1909 działał w ramach Towarzystwa Szkoły Ludowej[3][1]. W 1908 zaangażował się w działalność zarządu Kasy im. Stefczyka, w której od 1919 był prezesem rady nadzorczej[1][3]. W 1922 był założycielem w Zagórzu pierwszego w dzielnicy małopolskiej oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża[1][3]. Był członkiem Lwowskiej Izby Lekarskiej[26]. Sam uczestniczył w ćwiczeniach cielesnych oraz propagował wychowanie fizyczne[1].

4 czerwca 1904 w Sanoku poślubił Zofię Bośniacką (ur. 1883), córkę Antoniego Leona Grzymały Bośniackiego (emerytowanego radcy C. K. Sądu Krajowego, adwokata przy C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku)[2][27] (jego szwagrem był profesor sanockiego gimnazjum Stanisław Borowiczka, od 1911 mąż Heleny Bośniackiej)[28].

Zmarł 12 lutego 1935[29][3]. W pożegnalnym artykule został określony przez dr. Mariana Wolańczyka jednym z najwybitniejszych organizatorów „Sokoła”[4]. 14 lutego 1935, po nabożeństwie w kościele w Zagórzu pod przewodnictwem ks. kan. Władysława Wójcika oraz po uroczystym i licznym pogrzebie z udziałem wielu przedstawicieli sokolstwa, został pochowany na miejscowym cmentarzu[21][1][3]. W jego grobowcu został pochowany Marian Puzdrowski (ur. 13 grudnia 1908 w Zagórzu[30], zm. 4 października 1928 będąc uczniem ostatniej klasy gimnazjum w Sanoku[31]). Drugim z jego synów był Juliusz Krzysztof Puzdrowski (ur. 9 kwietnia 1907 w Pniowie[32], absolwent sanockiego gimnazjum z 1925[33], zmarł podczas II wojny światowej na obszarze ZSRR[34][35]; w 1962 został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na tablicy Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku).

12 lipca 1936 w Zagórzu odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej ku czci dr. Jana Puzdrowskiego[36].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Ś. p. dr. Jan Puzdrowski. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 2-3, s. 34-35, 1935. 
  2. a b c d Księga małżeństw 1888–1905 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 218 (poz. 19).
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p Paweł Sebastiański: Powstanie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku i jego struktura organizacyjna. Członkowie „Sokoła”. Jan Puzdrowski. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 31-32. ISBN 978-83-939031-1-5.
  4. a b c d e f g h i j Marian Wolańczyk. Hart i Wola. „Sokół Małopolski”. Nr 3, s. 11-12, 1935. 
  5. Józef Białynia Chołodecki: Cmentarzyska i groby naszych bohaterów z lat 1794-1864 na terenie wschodniej Małopolski. Lwów: 1928, s. 33.
  6. Nieco szczegółów biograficznych dotyczących uczestników organizacyi i partyzantki r. 1863/64. W: Józef Białynia Chołodecki: Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864. Lwów: 1904, s. 339.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 728.
  8. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1895. Stryj: 1895, s. 1. Brak jest dostępu do sprawozdania tej szkoły z 1896, w którym Jan Puzdrowski prawdopodobnie ukończył gimnazjum.
  9. Kronika. Stypendya. „Gazeta Lwowska”. Nr 31, s. 4, 9 lutego 1899. 
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 694.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 739.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 739.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 741.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 836.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 836.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 912.
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 902.
  18. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 935.
  19. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 947.
  20. Edward Zając: VI. Okres autonomii. Transport. W: Życie gospodarcze ziemi sanockiej od XVI do XX w.. Sanok: Stowarzyszenie Inicjowania Przedsiębiorczości w Sanoku, 2004, s. 168. ISBN 83-914224-9-6.Sprawdź autora rozdziału:1.
  21. a b c d e Pogrzeb ś. p. Dra Jana Zenona Jastrzębiec Puzdrowskiego Vice-Prezesa Dzielnicy Małopolskiej. „Sokół Małopolski”. Nr 3, s. 14-15, 1935. 
  22. Sprawy Towarzystw sokolich. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 9, s. 36, 1918. 
  23. Dr Jan Puzdrowski. Zagórz (korespondencja). „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 12, s. 220, 1934. 
  24. Dr Jan Puzdrowski. Uroczystości Sokole w Zagórzu. „Sokół Małopolski”. Nr 10, s. 60, 1934. 
  25. Marian Wolańczyk. Dział urzędowy. Protokół z posiedzenia Zarządu Dzielnicy w d. 15 listopada 1934. „Sokół Małopolski”. Nr 11-12, s. 12, 1934. 
  26. Lista członków Lwowskiej Izby Lekarskiej według stanu z lipca 1931. „Dziennik Urzędowy Izb Lekarskich”. Nr 9, s. 332, 1 września 1931. 
  27. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 107.
  28. Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 95 (poz. 16).
  29. Tadeusz Miękisz: Zarys historii Tow. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku w 50-tą rocznicę jego istnienia. Sanok: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1939, s. 32.
  30. Państwowe Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku. Katalog główny, rok 1921/22 (zespół 7, sygn. 82). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 241.
  31. W roku szkolnym 1927/1928 Marian Puzdrowski ukończył VII klasę. XXXX. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1926/1927. Sanok: 1927, s. 21.
  32. Państwowe Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku. Katalog główny, rok 1921/22 (zespół 7, sygn. 82). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 429.
  33. XXXVIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1924/1925. Sanok: 1925, s. 10.
  34. Józef Stachowicz: W służbie ojczyzny. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 119.Sprawdź autora rozdziału:1.
  35. Diariusz Zjazdu. Apel poległych. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 68.
  36. Z życia organizacyjnego. „Sokół Małopolski”. Nr 3, s. 24, 1937. 
  37. Odznaczenia L. O. P. P.. „Wschód”. Nr 26, s. 8, 10 października 1936. 
Na podstawie artykułu: "Jan Puzdrowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy