Jan Rokita


Jan Rokita w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Władysław Rokita[1] (ur. 18 czerwca 1959 w Krakowie) – polski polityk i publicysta, w latach 1992–1993 Minister-szef Urzędu Rady Ministrów, poseł na Sejm w latach 1989–2007 (X, I, II, III, IV i V kadencji). Współzałożyciel Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego i jego prezes w latach 2000–2002. Jeden z liderów Platformy Obywatelskiej w pierwszych latach jej istnienia, jej wiceprzewodniczący w latach 2001–2003 i 2005–2006 oraz przewodniczący klubu parlamentarnego w latach 2003–2005.

Przez pewien okres swojej działalności politycznej posługiwał się imionami Jan Maria[2][3].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i działalność opozycyjna | edytuj kod

Jest absolwentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1983), studiował również filozofię na UJ oraz historię Kościoła na Papieskiej Akademii Teologicznej[3].

We wrześniu 1980 brał udział w wiecu, na którym powstało Niezależne Zrzeszenie Studentów. W listopadzie tego samego roku został jego przewodniczącym na UJ, wchodził też w skład Krajowej Komisji Koordynacyjnej NZS[3]. Po wprowadzeniu stanu wojennego został zatrzymany 21 stycznia 1982, następnie był internowany do 2 lipca 1982. W 1985 przystąpił do Ruchu Wolność i Pokój, organizacji o charakterze antykomunistycznym i pacyfistycznym. W maju 1986 został ponownie zatrzymany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Podczas tej czynności pobrano mu siłą odciski palców oraz dopuszczono się istotnych uchybień formalnych. Jan Rokita wytoczył następnie proces przeciwko SB o bezprawne pozbawienie wolności[3].

W grudniu 1988 został członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie[3].

Działalność polityczna w latach 1989–2001 | edytuj kod

W 1989 uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu jako reprezentant strony solidarnościowo-opozycyjnej. W wyborach w tym samym roku został wybrany na posła na Sejm kontraktowy[4]. Został członkiem i wiceprzewodniczącym Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Przewodniczył również sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do zbadania działalności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, która zajęła się zbadaniem archiwów dawnej SB. Był autorem raportu końcowego z jej prac, nazwanego „raportem Rokity”.

W 1990 znalazł się wśród założycieli Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna[5]. Następnie przystąpił do Unii Demokratycznej, był przedstawicielem jej prawicowego skrzydła. W 1991 wybrany został do Sejmu I kadencji, w którym pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. W rządzie Hanny Suchockiej sprawował urząd ministra-szefa Urzędu Rady Ministrów. Zajmował się wówczas między innymi projektem reformy podziału administracyjnego.

Po upadku rządu i przedterminowych wyborach w 1993 został posłem II kadencji, ponownie z listy UD. Od 1994 należał do nowo powstałej Unii Wolności. W 1995 był współautorem Inicjatywy 3/4, mającej na celu niedopuszczenie do zwycięstwa Aleksandra Kwaśniewskiego w wyborach prezydenckich w tym samym roku. Otwarcie odżegnywał się od poparcia w wyborach Jacka Kuronia, oficjalnego kandydata UW.

W styczniu 1997 odszedł z UW, współtworząc nowe ugrupowanie pod nazwą Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe, które przystąpiło do Akcji Wyborczej Solidarność. We wrześniu 1997, kandydując z listy zorganizowanego przez Mariana Krzaklewskiego komitetu wyborczego AWS, został posłem III kadencji. W Sejmie został ponownie przewodniczącym Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Współtworzył reformę samorządową przeprowadzoną przez rząd Jerzego Buzka. W 2000 wybrano go prezesem SKL w miejsce Mirosława Stycznia. Był przeciwnikiem kandydatury Mariana Krzaklewskiego w wyborach prezydenckich w 2000.

Działalność polityczna w latach 2001–2005 | edytuj kod

Po powstaniu Platformy Obywatelskiej w styczniu 2001 początkowo należał do przeciwników przyłączenia się do niej SKL. Krytykował polityków, którzy przeszli z AWS do PO, jednak po paru miesiącach również zdecydował się na akces do PO.

We wrześniu 2001 uzyskał mandat posła IV kadencji, zdobywając 20 251 głosów w okręgu krakowskim. W 2002 kandydował na prezydenta Krakowa; zajął 3. miejsce w 1. turze, zdobywając 36 128 głosów (18,06%)[6] i przegrywając z popieranym przez Sojusz Lewicy Demokratycznej i Polskie Stronnictwo Ludowe Jackiem Majchrowskim oraz z byłym prezydentem Józefem Lassotą z UW. Po odejściu z PO Macieja Płażyńskiego stał się faktycznym liderem konserwatywnego skrzydła w partii. Od października 2001 do czerwca 2003 i ponownie od listopada 2005 do czerwca 2006 piastował funkcję wiceprzewodniczącego PO. Od czerwca 2003 do listopada 2005 był przewodniczącym jej klubu poselskiego. W Sejmie IV kadencji ponownie pracował w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych.

Pewną popularność zapewniła Janowi Rokicie praca w komisji śledczej badającej tzw. aferę Rywina. Była to pierwsza komisja śledcza, której obrady transmitowano na żywo. Nastąpił wówczas wzrost popularności Jana Rokity, co zbiegło się z wzrostem notowań PO.

We wrześniu 2003 liczne komentarze wzbudziło jego sejmowe przemówienie, w którym nawoływał rząd Leszka Millera do twardego obstawania przy systemie podejmowania decyzji w Unii ustalonym traktatem nicejskim. W trakcie parlamentarnej debaty wykorzystał sformułowanie Nicea albo śmierć[7]. W 2004 udzielił Michałowi Karnowskiemu i Piotrowi Zarembie wywiadu rzeki, który ukazał się w postaci książki Alfabet Rokity.

Działalność polityczna w latach 2005–2007 | edytuj kod

W wyborach parlamentarnych we wrześniu 2005 uzyskał 72 145 głosów[8], po raz szósty z rzędu uzyskując mandat. Na plakatach wyborczych reklamował się jako „premier z Krakowa” – był kandydatem swojej partii na urząd premiera.

W wyborach samorządowych w 2006 kandydat Platformy Obywatelskiej na urząd prezydenta Krakowa poseł Tomasz Szczypiński zajął 3. miejsce. Wyprzedzili go kandydat Prawa i Sprawiedliwości Ryszard Terlecki oraz ubiegający się o reelekcję Jacek Majchrowski. W listopadzie tego samego roku grupa krakowskich parlamentarzystów PO (w tym Jan Rokita) postanowiła poprzeć Ryszarda Terleckiego w drugiej turze[9]. Sam Jan Rokita bez zgody władz partii, która nie poparła oficjalnie żadnego z konkurentów, wystąpił w spocie wyborczym kandydata PiS na tle symboli partyjnych PO.

W styczniu 2007 ogłosił dorobek prac kierowanego przez niego tzw. gabinetu cieni PO. Uczynił to bez konsultacji z jego członkami oraz z władzami partii[10][11].

W lipcu 2007 Jan Rokita został w pierwszej instancji skazany w procesie karnym na karę grzywny 5000 zł za nazwanie Grzegorza Wieczerzaka „bardzo znanym przestępcą”[12].

14 września tego samego roku w programie Bohater tygodnia w TVN24 ogłosił, że nie będzie kandydował w przedterminowych wyborach parlamentarnych, zapowiadając wycofanie się z życia politycznego. Decyzję tę motywował nominacją swej żony Nelli Rokity na stanowisko doradcy prezydenta Lecha Kaczyńskiego ds. kobiet, która miała miejsce kilka godzin wcześniej[13][14].

Działalność po 2007 | edytuj kod

W grudniu 2007 warszawski sąd okręgowy orzekł, iż ma on przeprosić prokuratora i byłego komendanta głównego policji Konrada Kornatowskiego za to, iż nazwał go „wyjątkowo nikczemnym prokuratorem, który hańbi polską policję”[15].

W 2008 wraz z Rafałem Dutkiewiczem, Rafałem Matyją i Kazimierzem Michałem Ujazdowskim znalazł się wśród twórców portalu internetowego Polska XXI. W tym samym roku został komentatorem politycznym „Dziennika[16], a także wykładowcą w Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej Ignatianum w Krakowie[17].

W związku z incydentem[18] z 10 lutego 2009 w samolocie pasażerskim Lufthansy prokurator z prokuratury w Landshut w prowadzonym postępowaniu karnym przedstawił Janowi Rokicie zarzut popełnienia czynów zabronionych w postaci zakłócenia spokoju i stawiania oporu funkcjonariuszom policji[19]. W sierpniu tego samego roku orzeczono wobec niego karę grzywny w wysokości 3 tysięcy euro[20]. Jan Rokita nie wpłacił tej kwoty, wobec czego prokurator w Niemczech uzyskał nakaz jego aresztowania w celu wykonania kary zastępczej[21].

W sierpniu 2009 zakończył współpracę z „Dziennikiem”; w marcu 2012 został felietonistą „Dziennika Polskiego[22]. W marcu 2013 ukazała się Anatomia przypadku, wywiad rzeka z Janem Rokitą przeprowadzony przez Roberta Krasowskiego[23]. W grudniu 2013 został publicystą tygodnika „W Sieci[24].

W 2013 komornik zajął jego wynagrodzenie za pracę na uczelni, co było konsekwencją przegranego przez niego w 2010 procesu z byłym komendantem głównym policji Konradem Kornatowskim[25]. W tym samym roku Jan Rokita został wykluczony z PO przez jej zarząd krajowy z powodu niepłacenia składek członkowskich[26].

W 2014 został komentatorem stacji TVN24 Biznes i Świat. Wziął też udział w konwencji Polski Razem przed wyborami do Parlamentu Europejskiego i zadeklarował głos na jej kandydatkę[27]. W kolejnych latach deklarował głos na kandydatów Prawa i Sprawiedliwości (w wyborach samorządowych 2018 na Małgorzatę Wassermann[28] i w wyborach parlamentarnych 2019 na startującego do Senatu Krzysztofa Mazura[29]); wypowiadał się też pozytywnie o zmianach w wymiarze sprawiedliwości przeprowadzonych z inicjatywy tej partii[30].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Życie prywatne | edytuj kod

Syn Tadeusza Rokity i prawniczki Adeli z domu Wajdowicz, która po swojej matce, Marii z domu Meder, miała korzenie austriackie[33].

Pierwszą żoną Jana Rokity, z którą zawarł ślub cywilny, była dziennikarka i pisarka Katarzyna Zimmerer. Jego drugą żoną (ślub kościelny w obrządku katolickim) została Nelli Arnold – obywatelka Polski pochodzenia niemieckiego, urodzona w ZSRR. Wspólnie wychowywali jej córkę z pierwszego małżeństwa – Katarzynę[34].

Należy do grona członków założycieli Stowarzyszenia Siemacha[35]. Był członkiem komisji rewizyjnej tej organizacji, zaangażowany w jej działalność m.in. jako fundator stypendiów[36].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b M.P. z 2009 r. nr 17, poz. 223
  2. Posłowie X kadencji 1989–1991: Jan Maria Rokita, sejm.gov.pl [dostęp 2020-06-28] .
  3. a b c d e EwaE. Zając EwaE., Jan Maria Rokita, encysol.pl [dostęp 2020-06-28] .
  4. M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 149
  5. MariuszM. Janicki MariuszM., Jan Maria Solista, polityka.pl, 29 czerwca 2007 [dostęp 2010-09-12] .
  6. Wybory samorządowe 2002, pkw.gov.pl [dostęp 2020-06-26] .
  7. „Nicea albo śmierć”, wp.pl, 16 grudnia 2004 [dostęp 2020-06-28] .
  8. Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzone na dzień 25 września 2005, pkw.gov.pl [dostęp 2020-06-28] .
  9. Platforma zareklamuje politycznego konkurenta?, wp.pl, 20 września 2007 [dostęp 2020-06-28] .
  10. Rokita przedstawił dorobek prac „gabinetu cieni”, wp.pl, 28 stycznia 2007 [dostęp 2009-08-07] .
  11. Tusk: Jestem przekonany, że Rokita nigdzie się nie wybiera, gazeta.pl, 28 stycznia 2007 [zarchiwizowane 2007-02-07] .
  12. Rokita skazany na 5 tys. grzywny, money.pl, 13 lipca 2007 [dostęp 2009-08-07] .
  13. Jan Rokita: Rzucam politykę z miłości do żony, dziennik.pl, 14 września 2007 [dostęp 2010-07-12] .
  14. Rokita ogłosił, że nie wystartuje w wyborach, gazeta.pl, 14 września 2007 [dostęp 2009-08-07] .
  15. Sąd: Rokita musi przeprosić Kornatowskiego, gazeta.pl, 10 grudnia 2007 [zarchiwizowane 2007-12-12] .
  16. Jan Rokita będzie pisać dla „Dziennika”, tvn24.pl, 1 września 2008 [zarchiwizowane 2017-08-30] .
  17. Jan Rokita wreszcie znalazł pracę, dziennik.pl, 17 czerwca 2008 [dostęp 2013-06-11] .
  18. Rokita: traktowali mnie z niemiecką nienawiścią do Polaka, wyborcza.pl, 11 lutego 2009 [dostęp 2009-08-07] .
  19. Bawarska prokuratura ściga Rokitę, wyborcza.pl, 28 lutego 2009 [dostęp 2009-08-07] .
  20. Niemcy ukarali Jana Rokitę, wp.pl, 7 sierpnia 2009 [dostęp 2009-08-07] .
  21. Jan Rokita ścigany – niemiecka prokuratura wydała nakaz aresztowania, wp.pl, 14 grudnia 2009 [dostęp 2009-12-14] .
  22. Rokita debiutuje w „Dzienniku Polskim”, pb.pl, 2 marca 2012 [dostęp 2013-06-11] .
  23. BogumiłB. Łoziński BogumiłB., Przypadki Rokity, gosc.pl, 21 marca 2013 [dostęp 2013-06-11] .
  24. Nowy numer tygodnika „wSieci”, wsieci.pl, 26 grudnia 2013 [dostęp 2020-06-28] .
  25. Akademia Ignatianum: komornik dokonał zajęcia wynagrodzenia Rokity, onet.pl, 14 czerwca 2013 [zarchiwizowane 2013-06-18] .
  26. Jan Rokita usunięty z PO za niepłacenie składek, tvn24.pl, 11 czerwca 2013 [dostęp 2013-06-11] .
  27. Rokita zagłosuje w wyborach do PE na Emilewicz, rp.pl, 12 maja 2014 [dostęp 2016-02-09] .
  28. Rokita: W niedzielę zagłosuję na Wassermann, dorzeczy.pl, 30 października 2018 [dostęp 2020-06-28] .
  29. GrzegorzG. Skowron GrzegorzG., Wybory parlamentarne 2019. Jan Rokita popiera Krzysztofa Mazura, dziennikpolski24.pl, 13 września 2019 [dostęp 2020-06-28] .
  30. Rokita: Struktura reformy sądów jest mądra i powinna przetrwać – w interesie Polski, tvp.info, 23 sierpnia 2018 [dostęp 2020-06-26] .
  31. M.P. z 2018 r. poz. 573
  32. Medal Niezłomnym w Słowie, 13-grudnia.pl [zarchiwizowane 2018-07-02] .
  33. RafałR. Pleśniak RafałR., Wybierzmy przyszłość!, „Wprost” (12), 2005 [zarchiwizowane 2012-05-14] .
  34. Nelli Rokita – żona źle strzeżona, wp.pl, 7 sierpnia 2009 [dostęp 2020-07-17] .
  35. 124 członków Stowarzyszenia Siemacha, siemacha.org.pl [dostęp 2018-08-06] .
  36. Jan Rokita, polityk na odwyku, gazetakrakowska.pl, 22 października 2010 [dostęp 2018-08-06] .

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Jan Rokita" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy