Janusz Głuchowski


Janusz Głuchowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Janusz Julian Głuchowski ps. „Janusz” (ur. 6 sierpnia 1888 w Bukowej, zm. 11 czerwca 1964 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 6 sierpnia 1888 w Bukowej, w rodzinie Mariana i Marii z Ziółkowskich. Uczęszczał do gimnazjum w Częstochowie. Był członkiem tajnej organizacji „Promieniści” i wziął udział w strajku szkolnym. W 1905 roku wstąpił do Organizacji Bojowej PPS. Został ranny w czasie akcji na urząd gminy w okolicach Częstochowy. W domu na ręcznej drukarni kopiował „Robotnika”. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Belgii i rozpoczął studia na Politechnice w Leodium. W 1909 roku założył oddział Związku Walki Czynnej i z czasem został zastępcą dowódcy Związku Strzeleckiego na Belgię. W 1912 roku ukończył oficerską szkołę Związku Strzeleckiego w Stróży pod Krakowem, uzyskując stopień oficera Związku i znak oficerski „Parasol”[1].

W 1914 roku był komendantem plutonu w szkole letniej w Oleandrach[2] i zastępcą Władysława Prażmowskiego ps. „Belina” w patrolu, który w nocy z 2 na 3 sierpnia, jako pierwszy przekroczył granicę zaboru austriackiego z zaborem rosyjskim w Kocmyrzowie i 4 sierpnia wieczorem powrócił do Krakowa, a 6 sierpnia wyruszył wraz z 1 Kompanią Kadrową do Miechowa.

 Osobny artykuł: Ułańska siódemka.

W październiku 1914 roku mianowany porucznikiem, a w listopadzie 1916 roku rotmistrzem[2]. Następnie do 1917 roku służył w 1 pułku ułanów Legionów Polskich; dowodził kolejno szwadronem, dywizjonem, a wreszcie był ostatnim dowódcą pułku. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był komendantem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Jednocześnie wykładał na tym kursie taktykę[3]. Po kryzysie przysięgowym w 1917 roku był internowany w Beniaminowie, a następnie więziony w Niemczech, w twierdzy Werl.

Po uwolnieniu w październiku 1918 roku, w pierwszych dniach listopada, utworzył w Lublinie i Kraśniku, 3 pułk ułanów, następnie przemianowany na 7 pułk ułanów lubelskich, którym jako major, dowodził w zwycięskich bitwach pod Słonimem, Lipniszkami, Berdówką, Chochłem, Gródkiem, Wilją, Wiazyniem, Kamieniem, nad Dźwiną oraz pod Dereguszczem. 29 maja 1920 roku został zatwierdzony w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 kwietnia 1920 roku w korpusie oficerów kawalerii[4]. Stanowisko dowódcy pułku piastował do lipca 1920[5], a następnie objął dowództwo I Brygady Jazdy z którą odniósł sukcesy w Małopolsce Wschodniej i na Wołyniu, wśród nich w bitwie pod Zasławiem.

Po zakończeniu wojny dowodził I Brygadą Kawalerii. W międzyczasie, od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 roku, był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. W październiku 1925 roku powierzono mu dowództwo 4 Dywizji Kawalerii. Później został zatwierdzony na tym stanowisku i 16 marca 1927 roku awansowany do stopnia generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 5. lokatą w korpusie generałów. 4 czerwca 1930 roku został mianowany komendantem Centrum Wyższych Studiów Wojskowych[6]. 16 marca 1933, po śmierci generała brygady Stanisława Tessaro, został wyznaczony na stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu[7]. 5 października 1935 roku Prezydent RP mianował go I wiceministrem spraw wojskowych[8]. Był członkiem władz Towarzystwa Rozwoju Ziem Wschodnich[9].

We wrześniu 1939 roku wydał, m.in. rozkaz utworzenia Dowództwa Obrony Warszawy z gen. Walerianem Czumą jako dowódcą oraz rozkaz ewakuacji nad granicę rumuńską wszystkich lotników nie będących w pierwszej linii. Internowany w Rumunii w obozie w Băile Herculane[10].

Po wydostaniu się z obozu internowanych w Rumunii przedostał się na Środkowy Wschód, skąd w styczniu 1941 roku został powołany do Londynu, gdzie 21 marca 1941 został generałem do zleceń Naczelnego Wodza. W październiku 1941 roku objął dowództwo Brygady Szkolnej w Szkocji. 23 września 1943 roku został mianowany dowódcą Jednostek Wojska w Wielkiej Brytanii. Na tym stanowisku awansował 1 czerwca 1945 roku do stopnia generała dywizji.

Ostre stanowisko gen. Głuchowskiego względem Rosji oraz w sprawie równych uprawnień dla znajdujących się na terenie Niemiec byłych jeńców wojennych z kampanii wrześniowej i AK, spowodowało, że we wrześniu 1945 został przeniesiony do Londynu w dyspozycję MON.

Na wychodźstwie był jednym z twórców, a z czasem aż do śmierci, prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Był też do ostatnich chwil życia prezesem Koła Generałów, prezesem Koła 1 pułku ułanów Legionów Polskich Beliny, Koła 7 pułku ułanów lubelskich, prezesem honorowym Koła 14 pułku ułanów jazłowieckich oraz od 1951 Inspektorem Wyszkolenia Brygadowego Koła Młodych „Pogoń”.

Zmarł 11 czerwca 1964 w Londynie. Został pochowany na Cmentarzu Brompton w Londynie[11].

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Leżeński i Kukawski 1991 ↓, s. 20 wg autorów oficerską szkołę Związku Strzeleckiego ukończył w 1913 roku.
  2. a b Leżeński i Kukawski 1991 ↓, s. 20.
  3. CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 4.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 21 z 09.06.1920 r.
  5. Leżeński i Kukawski 1991 ↓, s. 20 wg autorów dowodził pułkiem do czerwca 1920 roku.
  6. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 18.06.1930 r.
  7. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 5 z 11.04.1933 r.
  8. „Polska Zbrojna” Nr 275 z 6 października 1935 roku, s. 1.
  9. Michał Kacprzak, Komitet do Spraw Szlachty Zagrodowej na Wschodzie Polski 1938-1939, w: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica 78/2005, s. 93.
  10. Piotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, w: Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) s. 93-94.
  11. Grób generała Głuchowskiego znajduje się blisko kaplicy przy samej galerii po wschodniej stronie głównej alei.
  12. a b c d e f g Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 210.
  13. Dekret Wodza Naczelnego L. 3100 z 30 czerwca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 27, poz. 1089)
  14. M.P. z 1931 r. nr 178, poz. 260.
  15. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928
  16. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 18 .
  17. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 2014-11-12].
  18. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 20, 11 listopada 1936. 

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Janusz Głuchowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy