Jaskier skąpopręcikowy


Włosienicznik skąpopręcikowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Jaskier skąpopręcikowy) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Włosienicznik skąpopręcikowy, jaskier skąpopręcikowy (Ranunculus trichophyllus Chaix ex Vill., dawniej powszechnie klasyfikowany jako Batrachium trichophyllum (Chaix) Bosch) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. Występuje w Europie, Azji, północnej Afryce i Ameryce Północnej[2]. W Polsce rośnie w rozproszeniu na obszarze całego kraju[3]. Jest rośliną wodną, w Polsce objętą ochroną.

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Łodyga
Dorasta do 1 m długości.
Liście
Wszystkie liście są podwodne z ogonkiem długości 2,5–4 cm, sztywne, owalne w zarysie, pocięte nitkowato, o odcinkach wszechstronnie skierowanych, po wyjęciu z wody nie skupiające się pędzlowato. Przylistki zrośnięte z ogonkami co najmniej do ⅔ swej długości[4].
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo na szypułkach dorastających w okresie owocowania do 5 cm długości. Kielich o 5 nietrwałych działkach długości 2,5–3 mm. Płatki korony szerokojajowate. Pręcików 10-20, dłuższych od słupków. Miodnik w postaci jajowatego dołka. Dno kwiatowe pokryte szczecinkami. Słupki liczne, owłosione[5][4].
Owoc
Niełupki długości około 1,5 mm[4], pokryte na grzbiecie licznymi szczecinkami.

Biologia i ekologia | edytuj kod

Roślina jednoroczna lub bylina, hydrofit. Kwitnie od maja do sierpnia lub września[6][4].

Rośnie w wodach stojących oraz w wolno płynących wodach mniejszych rzek[4]. Gatunek charakterystyczny związku Ranunculion fluitantis oraz zespołu Ranunculetum fluitantis[6].

Systematyka i zmienność | edytuj kod

Gatunek klasyfikowany w nowszych ujęciach systematycznych do rodzaju jaskier Ranunculus z nazwą naukową Ranunculus trichophyllus Chaix ex Vill.[1] W starszym ujęciu, dla którego utrwaliła się nazwa polska włosienicznik skąpopręcikowy, zaliczany był do rodzaju włosienicznik Batrachium z nazwą naukową Batrachium trichophyllum (Chaix) Bosch[7].

Włosienicznik skąpopręcikowy tworzy mieszańce z innymi gatunkami zaliczanymi niegdyś do rodzaju włosienicznik[4].

Zagrożenia i ochrona | edytuj kod

Od 2014 roku roślina jest objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową[8]. W latach 2004–2014 gatunek podlegał ochronie ścisłej[9]. Źródłem zagrożenia może być zanieczyszczenie wód[4]. Umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii NT (bliski zagrożenia)[10].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2014-01-26].
  2. Ranunculus trichophyllus (ang.). W: Flora of Pakistan [on-line]. [dostęp 2014-01-26].
  3. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. a b c d e f g Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. II. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006, s. 89, seria: Flora Polski. ISBN 83-7073-444-8.
  5. W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.
  6. a b W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. nr 0, poz. 1409).
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. nr 168, poz. 1764).
  10. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Jaskier skąpopręcikowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy