Jednolity System Elektronicznych Maszyn Cyfrowych


Jednolity System Elektronicznych Maszyn Cyfrowych w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Widok pomieszczenia z systemem komputerowym EC-1035 Pulpit komputera R-52 z 1978 r. Wyprodukowany w Polsce komputer R-32

Jednolity System Elektronicznych Maszyn Cyfrowych (JS EMC, Riad) – systemy komputerowe, opracowywane i produkowane przez kraje RWPG w latach 19701991.

Spis treści

Informacje ogólne | edytuj kod

Były to zestawy typu mainframe i urządzenia komputerowe programowo zgodne z IBM System/360 (rodzina Riad R1) lub z IBM System/370 (Riad R2)[1] oraz minikomputery R-10 i R-15. R-10 był produkowanym przez Węgrów na francuskiej licencji minikomputerem CII Mitra 1010 o całkowicie odmiennej organizacji i oprogramowaniu. Należały do nich jednostki centralne i urządzenia wejścia-wyjścia.

Poszczególne jednostki centralne różniły się między sobą:

lecz posiadały jednakową architekturę logiczną, czyli działały według jednakowych zasad. Dzięki temu charakteryzowały się:

  1. wymienialnością oprogramowania pomiędzy różnymi jednostkami centralnymi,
  2. wykorzystaniem wspólnego zestawu urządzeń wejścia-wyjścia.

Wyjątkiem były minikomputery zgodne jedynie na poziomie danych.

Wszystkie urządzenia JS EMC działały w oparciu o kod EBCDIC, umożliwiający reprezentację 256 znaków (litera, cyfra, znak graficzny, znak specjalny, znak sterujący). Jeden znak zajmował 8 bitów.

Produkcja | edytuj kod

Organizacja serii Riad R1 | edytuj kod

Płat pamięci ferrytowej FJP komputera R-32

Pamięć operacyjna | edytuj kod

  • służyła do przechowywania rozkazów programu i danych
  • organizacja:
    • logiczna: słowa o długości 32 bitów podzielone na 4 bajty
    • fizyczna zależna od modelu:
      • R-20 – słowo 8 bitów
      • R-30, R-32 – słowo 32 bity
      • R-40, R-50 – słowo 64 bity
  • miała pojemność do 1 megabajta
  • stosowana była początkowo pamięć ferrytowa, później pamięć półprzewodnikowa

Procesor | edytuj kod

  • służył do realizacji rozkazów,
  • wykonywał operacje arytmetyczne i logiczne na danych
  • odczytywał i zapisywał informacje z/do pamięci operacyjnej
  • inicjował w kanałach przesyłanie danych między urządzeniami wejścia-wyjścia a pamięcią operacyjną
  • wyposażony był w:

Kanały | edytuj kod

  • służyły do sterowania i kontrolowania procesu przesyłania danych z pamięci operacyjnej do urządzeń we-wy i w kierunku odwrotnym
  • za pomocą systemu przerwań umożliwiały równoległą pracę różnych urządzeń zewnętrznych
  • umożliwiały jednoznaczne adresowanie urządzeń
  • występowały najczęściej w dwóch typach:
    • multiplexorowym – umożliwiającym podłączenie urządzeń zewnętrznych o niskiej prędkości przesyłanych danych (urządzenia kart i taśmy perforowanej, konsole operatorskie, drukarki)
    • selektorowym – sterującym pracą urządzeń zewnętrznych wymagających dużej prędkości przesyłania danych (magnetyczne pamięci zewnętrzne na dyskach i taśmach). Najczęściej kilka takich urządzeń było podłączonych do kanału selektorowego za pomocą grupowego kontrolera.

Urządzenia we-wy | edytuj kod

Konstrukcja | edytuj kod

Komputery składały się z modułów podzielonych na 3 poziomy zależnie od złożoności i funkcji:

1 poziom | edytuj kod

Płytka drukowana o szerokości 140 i długości 150 mm z dwoma, żeńskimi złączami pośrednimi na płytce. Przy druku dwustronnym na płytce mieściło się do 40, a przy wielowarstwowym do 72 układów scalonych[2]. W komputerze R-32 zastosowano moduły podwójnej szerokości.

2 poziom | edytuj kod

Moduły pośredniej wielkości.

3 poziom | edytuj kod

  • Szafa 19 calowa wysokości człowieka.
  • Jednostka centralna i podobnej wielkości urządzenia zewnętrzne.

Moduły komputera R-32

Oprogramowanie | edytuj kod

System operacyjny (OS JS) | edytuj kod

Stanowi nieodłączną część systemów komputerowych. Spełnia rolę pośrednika między użytkownikiem a sprzętem i bibliotekami programów (tzw. zasobami systemu).

Zasadnicze zadania systemu operacyjnego to:

  • automatyzacja tworzenia, kodowania, sprawdzania i wykonywania programów realizujących żądane algorytmy
  • kontrola i optymalizacja wykorzystania zasobów systemu
  • automatyzacja przepływu zadań użytkownika w systemie
  • automatyzacja czynności operatorskich
  • identyfikacja i ochrona zbiorów danych

System operacyjny tworzą programy, które można sklasyfikować w dwie grupy:

  1. Programy sterujące, w skład których wchodzi:
    1. główny program koordynujący (Master Scheduler) – sterujący wszystkimi operacjami w kombinacji system komputerowy-system operacyjny;
    2. koordynator przebiegu zadań (Job Scheduler) – wprowadzający do systemu opisy zadań przeznaczonych do wykonania, planujący i inicjujący ich wykonanie pod kontrolą supervisora;
    3. programy metod dostępu do zbiorów danych, sterujące wymianą informacji między pamięcią operacyjna a urządzeniami wejścia-wyjścia;
    4. supervisor wejścia-wyjścia planujący i inicjujący operacje wejścia-wyjścia oraz obsługujący przerwania wejścia-wyjścia;
    5. główny program nadzorczy – supervisor, nadzorujący podział zasobów systemu w trybie pracy wieloprogramowej.
  2. Programy przetwarzające, na które składają się:
    1. Translatory języków programowania:
      1. asembler (język maszynowy, o przeznaczeniu uniwersalnym);
      2. PL/I (język do przetwarzania danych, o przeznaczeniu uniwersalnym);
      3. FORTRAN, Algol (języki do zastosowań naukowo-technicznych);
      4. COBOL, RPG (języki do zastosowań ekonomiczno-handlowych).
    2. Programy serwisowe:
      1. program łączący (LINK) i program ładujący (LOADER);
      2. program sortowania zbiorów danych;
      3. programy pomocnicze (głównie do przenoszenia zbiorów danych z jednego nośnika na drugi).

System OS/JS zawiera środki generowania pozwalające użytkownikowi na przystosowanie systemu otrzymanego od producenta do efektywnej pracy na konkretnym zestawie urządzeń.

Wersje systemu operacyjnego

  1. MFT (Multiprogramming with a fixed number of tasks) – konfiguracja wieloprogramowa ze stałą liczbą akcji. Wymagał co najmniej 128 KB pamięci operacyjnej, pozwalając na równoległe przetwarzanie 15 zadań i w ramach nich 15 kroków.
  2. MVT (Multiprogramming with a variable number of tasks) – konfiguracja wieloprogramowa ze zmienną liczbą akcji. Wymagał co najmniej 256 KB pamięci operacyjnej, pozwalając na równoległe przetwarzanie 15 zadań i w ramach nich dowolnej liczby kroków.

Języki programowania | edytuj kod

Zestawienie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Очерк становления Единой системы ЭВМ
  2. "Poradnik konstruktora sprzętu elektronicznego" praca zbiorowa pod kierownictwem Stanisława Stępnia, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności 1981

Bibliografia | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Jednolity System Elektronicznych Maszyn Cyfrowych" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy