Jerzy Axer


Jerzy Axer w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jerzy Axer (ur. 18 kwietnia 1946 r.) – polski filolog klasyczny, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, członek-korespondent Polskiej Akademii Nauk.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn Erwina Axera, znanego polskiego reżysera teatralnego, wychowanego we Lwowie, i Bronisławy z Kreczmarów – przedstawicielki warszawskiej rodziny nauczycielskiej. Żonaty z Anną Axer.

Kariera naukowa i tytuły | edytuj kod

Członkostwo w towarzystwach naukowych | edytuj kod

Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk (2010)[2]. Członek z wyboru wielu towarzystw naukowych, polskich i zagranicznych, m.in. Polskiej Akademii Umiejętności (PAU), Polskiego Towarzystwa Filologicznego (PTF – prezes 1992–2001), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (TNW), International Society for the History of Rhetoric (wiceprzewodniczący 1997–1999, przewodniczący 1999–2001, past-president 2001–2003), Academia Europaea (Londyn), Academia Latinitati Fovendae (Rzym). Honorowy członek Collegium Invisibile[3].

Zainteresowania naukowe | edytuj kod

Początkowo zajmował się krytyką tekstu, przede wszystkim na przykładzie twórczości Cycerona. Od czasów studenckich łączył jednak latynistykę z zainteresowaniami historią nowożytną, w tym – teatrem jezuickim, dziejami dyplomacji, a także edytorstwem źródeł historycznych. Kieruje obecnie międzynarodowym programem edycji źródeł historycznych: Corpus epistularum Ioannis Dantisci, któremu patronuje International Union of Academies.

Przedmiotem jego zainteresowania jest również obecność i funkcja tradycji antycznej w wielkich dziełach literackich – Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza, Henryka Sienkiewicza.

W jego twórczości naukowej ważną rolę odgrywa problematyka widowisk w świecie antycznym i nowożytnym. Interesują go także przemiany klasycznego kanonu w czasach najnowszych. Od lat dziewięćdziesiątych zajmuje się jednak przede wszystkim recepcją kultury antycznej w kulturach narodowych i regionalnych Europy Środkowowschodniej, kierując międzynarodowymi programami badawczymi, m.in. „Łacina w Polsce. Teksty literackie i dokumenty z Europy Środkowowschodniej” (z udziałem uczonych ukraińskich, białoruskich, litewskich, włoskich, niemieckich i polskich; wyniki programu opublikowane zostały w zeszytach naukowych Łacina w Polsce, t. 1-12, 1995-1998) oraz „Respublica Polonorum a Respublica Litteraria Europaea”, również z udziałem badaczy wschodnioeuropejskich.

Działalność organizatorska | edytuj kod

Na fali ruchu pierwszej "Solidarności" został wybrany prodziekanem, a następnie dziekanem Wydziału Polonistyki UW (1980-87). Wkrótce potem (1991) utworzył w Uniwersytecie Warszawskim centrum interdyscyplinarnych badań humanistycznych – Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej na Uniwersytecie Warszawskim (od roku 2008 Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” od roku 2012 Wydział „Artes Liberales”) i powołał organizacyjnie z nim związaną nową formę studiów humanistycznych – Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych (1992) próbując stworzyć środowisko zdolne do łączenia wysokiej klasy badań naukowych z dydaktyką przywracającą między studentem a profesorem relacje mistrz – uczeń. 10 grudnia 2008 na mocy porozumienia z Fundacją „Instytut Artes Liberales” i Uniwersytetem Warszawskim powołał do życia Collegium Artes Liberales, będące jedyną w Europie Wschodniej placówką szkolnictwa wyższego nawiązującą do tradycji edukacji liberalnej, ugruntowanej w amerykańskich college'ach. Stanął na jego czele[4].

Publikacje | edytuj kod

Autor około 300 prac naukowych. Wybrana bibliografia:

  • M.T. Cicero, Pro Roscio Comoedo, Bibliotheca Teubneriana, Leipzig 1976;
  • The Style and Composition of Cicero’s Speech „Pro Roscio Comoedo”, Warszawa, 1980
  • J. Joncre, Tragoedia Boleslaus Secundus Furens, Wrocław 1972;
  • Georgii Ticinii ad Martinum Cromerum epistulae, Wrocław 1978;
  • Georgii Ticinii ad principes Radziwiłł epistulae, Wrocław 1980;
  • Polski dyplomata na papieskim dworze, Warszawa 1982;
  • Españoles y polacos en la corte de Carlos V. Cartas del embajador Juan Dantisco (z A. Fontánem), Madrid 1994;
  • J. Kochanowski, Dzieła wszystkie. T. 2: Treny (współautor komentarza), Wrocław 1983;
  • Filolog w teatrze, Warszawa 1991;
  • Z Rzymu do Rzymu (koncepcja i redakcja naukowa z M. Bokszczanin), Warszawa 2002;
  • Rhetoric of Transformation (koncepcja i redakcja naukowa), Warszawa 2003;
  • Łacina jako język elit (koncepcja i redakcja naukowa), Warszawa 2004;
  • Présentation. Une République aux confins de l’Europe, w: Adam Mickiewicz, Les Slaves. Cours du Collège de France 1842, Paris 2005;
  • The Classical Tradition in Central-Eastern Europe, w: Companion to the Classical Tradition, London 2007;
  • Po co Sienkiewicz (koncepcja i redakcja naukowa wraz z T. Bujnickim), Warszawa 2007.

Przypisy | edytuj kod

  1. Prof. dr hab. czł. koresp. PAN Jerzy Axer, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2019-01-13] .
  2. a b Członkowie Polskiej Akademii. Nauk Wydział I Nauk Humanistycznych i Społecznych. Członkowie krajowi korespondenci. Axer Jerzy. PAN. [dostęp 2019-01-13].
  3. Collegium Invisibile, ci.edu.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  4. College authorities | Collegium Artes Liberales
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Jerzy Axer" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy