Jerzy Leszczyński


Jerzy Leszczyński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jerzy Leszczyński (ur. 6 lutego 1884 w Warszawie, zm. 9 lipca 1959 tamże) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 6 lutego 1884 roku w Warszawie, ówcześnie na terenie Imperium Rosyjskiego. Pochodził z rodziny o tradycjach aktorskich. Był wnukiem aktorki Anny Leszczyńskiej, synem pary aktorskiej: Bolesława Leszczyńskiego i Honoraty Leszczyńskiej z Rapackich. Jego pierwszą żoną była aktorka Anna Belina, a drugą – aktorka teatralna i gwiazda kina międzywojennego Leokadia Pancewicz.

Uczęszczał do Klasy Dramatycznej przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym, ale jej nie ukończył. Na scenie zadebiutował w 1902 roku w warszawskim teatrze ogródkowym „Bagatela”. W 1903 roku wyjechał do Krakowa i tam z przerwami występował do 1916 roku, a następnie przeniósł się do Warszawy. W trakcie pobytu w Krakowie członek zwyczajny Klubu Sportowego "Cracovia".

Podczas II wojny światowej wystąpił w jednej roli w Teatrze Miasta Warszawy. Po tym występie, gdy zorientował się w charakterze tej sceny, więcej z jawnymi teatrami nie współpracował. Pracował jako kelner w kawiarniach Café Bodo oraz U aktorek. Po upadku powstania warszawskiego ponownie znalazł się w Krakowie, gdzie od marca 1945 do 1949 roku występował w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. W latach 1949–1959 był aktorem Teatru Polskiego w Warszawie.

Wyreżyserował m.in. takie spektakle teatralne jak: Śluby panieńskie Aleksandra Fredry w Teatrze Narodowym w Warszawie (1926), w Teatrze Kameralnym TUR w Krakowie (1947), w Teatrze Ziemi Opolskiej w Opolu (1950) i w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie w Częstochowie (1952), Mąż z grzeczności Adolfa Abrahamowicza i Ryszarda Ruszkowskiego w Teatrze Miejskim im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1945), Zemsta Aleksandra Fredry w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi (1946), w Teatrze Rozmaitości w Warszawie (1948) i w Teatrze Ziemi Opolskiej w Opolu (1949), Grube ryby Michała Bałuckiego w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (1946), Damy i huzary Aleksandra Fredry w Teatrze Ziemi Rzeszowskiej w Rzeszowie (1950), Radcy pana radcy Michała Bałuckiego w Teatrze Ludowym w Warszawie (1952) oraz Nora Henryka Ibsena w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (1955).

W 1956 roku, w cyklu Mistrzowie polskiej sceny, powstał biograficzny film dokumentalny poświęcony Jerzemu Leszczyńskiemu. W filmie wystąpili: Elżbieta Barszczewska, Aleksander Dzwonkowski, Władysław Hańcza, Kazimierz Opaliński i Leon Pietraszkiewicz.

Jest autorem wspomnień Z pamiętnika aktora (Warszawa, Czytelnik, 1958).

Leszczyński zmarł w 1959 roku w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskiem (Aleja Zasłużonych, rząd 1, miejsce 99)[1].

Filmografia | edytuj kod

Solski (L) i Leszczyński (P) w sztuce Zemsta

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Nagrody | edytuj kod

  • Nagroda Państwowa I stopnia za całość działalności aktorskiej (1955)

Przypisy | edytuj kod

  1. Cmentarz Stare Powązki: JERZY LESZCZYŃSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-02-16] .
  2. M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1125 „w związku z jubileuszem 50-lecia pracy artystycznej”.
  3. a b c d [[Stanisław Łoza|Stanisław Łoza (red.)]]: Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 420.
  4. M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu działalności artystycznej w dziedzinie sztuki dramatycznej”.
  5. M.P. z 1953 r. nr 106, poz. 1422 „w związku z 40-leciem pracy Państwowego Teatru Polskiego w Warszawie”.
  6. M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 606 „za zasługi dla polskiej sceny”.
  7. Odznaczenie znanego artysty. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 61 z 15 marca 1931. 
  8. Słownik biograficzny teatru polskiego 1765–1965. Warszawa: PWN, 1973, s. 905.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Jerzy Leszczyński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy