Jerzy Stuhr


Jerzy Stuhr w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jerzy Oskar Stuhr (ur. 18 kwietnia 1947 w Krakowie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, profesor sztuk teatralnych, polonista, pisarz i pedagog.

Laureat Polskiej Nagrody Filmowej za rolę drugoplanową (2006) w filmie Persona non grata (2005) i nagrody specjalnej za osiągnięcia życia (2018).

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Pochodzi z rodziny od pokoleń związanej z Krakowem. Pierwsi jej przedstawiciele – Anna z Thillów oraz Leopold Stuhrowie – przybyli do miasta z powiatu Mistelbach w Dolnej Austrii w 1879[2]. Pradziadek aktora, Leopold Stuhr, należał do zamożnego mieszczaństwa. Osiadłszy w Krakowie, kupił kamienicę w Rynku Podgórskim, a następnie założył restaurację[3]. Dziadkiem aktora był Oskar Stuhr, adwokat i działacz Stronnictwa Narodowego[4][5]. Matka Jerzego Stuhra, Maria, była księgową w teatrze Banialuka[6], a ojciec Tadeusz był prokuratorem. Jest jedynakiem[7].

Do ukończenia szkoły średniej (III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego) mieszkał z rodzicami w Bielsku-Białej. Następnie powrócił do Krakowa, gdzie ukończył polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim[7], a potem Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. W 1994 uzyskał tytuł profesora sztuk teatralnych. Był członkiem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów[8].

Rozpoczął pracę jako aktor w Starym Teatrze. Szerokiej publiczności w Polsce stał się znany w połowie lat 70. jako współprowadzący (wraz z Bogusławem Sobczukiem) programy telewizyjne z cyklu Spotkanie z Balladą.

W 1980 wyjechał do Włoch, gdzie w kolejnych latach wystawiał spektakle teatralne[9], nawiązał współpracę ze Szkołą Teatralną w Bolonii i Teatro Stabile w Trieście[9] oraz prowadził kursy aktorskie na Festiwalu Aktorów we Florencji[9]. Otrzymał nagrodę Narodowego Syndykatu Włoskich Dziennikarzy Filmowych (1998)[9] i nagrodę im. Roberta Bressona nagrodę imienia Roberta Bressona (2005) od Papieskiej Rady Kultury[9].

W latach 1990–1996 oraz 2002–2008 był rektorem PWST w Krakowie. W 2006 wszedł w skład rady programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej.

Został przewodniczącym rady Fundacji Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci im. księdza Józefa Tischnera[10], którą wspiera od 2004.

Życie prywatne | edytuj kod

W 1971 wziął ślub z Barbarą Kóską, późniejszą skrzypaczką, z którą znał się od dzieciństwa[11]. Są rodzicami aktora Macieja Stuhra (ur. w 1975) oraz artystki malarki Marianny Stuhr (ur. w 1982).

We wrześniu 2011 trafił na leczenie do szpitala onkologicznego w związku z problemami z gardłem, a lekarze potwierdzili nowotwór krtani[12]. Miał poważne problemy zdrowotne już wcześniej – w 1988 przeszedł zawał serca, co zaowocowało napisaniem książki pt. Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce[10]. W lutym 2016 przeszedł drugi zawał serca[13]. 13 lipca 2020 trafił do szpitala z podejrzeniem udaru mózgu[14]. 28 lipca 2020 podano do wiadomości publicznej informację o jego wyjściu ze szpitala[15].

Odznaczenia i nagrody | edytuj kod

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Inne nagrody i wyróżnienia | edytuj kod

Wybrane role teatralne | edytuj kod

Filmografia | edytuj kod

Polski dubbing | edytuj kod

Reżyseria | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmy w reżyserii Jerzego Stuhra.

Pozostała twórczość | edytuj kod

Publikacje książkowe | edytuj kod

  • Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce. Czytelnik, Warszawa 1992
  • Ucieczka do przodu! Jerzy Stuhr od A do Z w wywiadach Marii Malatyńskiej. Znak, Kraków 2007
  • Stuhrowie. Historie rodzinne. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2008
  • Tak sobie myślę…. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2012
  • Obywatel Stuhr. Z Jerzym i Maciejem rozmawia Ewa Winnicka. Znak, Kraków 2014
  • Kto tam zerka na Kacperka? (wspólnie z Marianną Bończą-Stuhr). Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014
  • Ja kontra bas. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015

Współpraca radiowa | edytuj kod

Współpracował z RMF FM przy kampanii „Prawda czy fałsz?” oraz czytał Przygody dobrego wojaka Szwejka. Został członkiem rady programowej radia RMF Classic.

Przypisy | edytuj kod

  1. Jerzy Stuhr: 39 lat po ślubie a kocham Basię bez pamięci, superexpress.pl, [dostęp:] 23 grudnia 2010
  2. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-07-09]  (pol.).
  3. KsięgarniaK. Aros KsięgarniaK., Stuhrowie. Historie rodzinne - Jerzy Stuhr, Aros.pl [dostęp 2018-08-21] .
  4. Polona, polona.pl [dostęp 2020-02-15] .
  5. Okiem Jerzego Stuhra: Chichot historii, czyli rzecz o moim dziadku, plus.gazetakrakowska.pl, 28 września 2019 [dostęp 2020-02-15]  (pol.).
  6. Stuhr Jerzy, Encyklopedia Krakowa [dostęp 2018-01-01] .
  7. a b Nina Terentiew: Zwierzenia kontrolowane. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2004, s. 124. ISBN 83-7337-452-3.
  8. Prof. przew. kwal. I Jerzy Stuhr, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2011-09-08] .
  9. a b c d e gal: Jerzy Stuhr: polska gwiazda we Włoszech (pol.). W: Onet.pl [on-line]. wiadomosci.onet.pl, 2005-09-07. [dostęp 2020-07-11].
  10. a b Strasznie chcę żyć dla ludzi. Fragmenty rozmowy z Jerzym Stuhrem. „Angora”. Nr 7 (19 lutego 2012), 2012-01-29. 
  11. Jerzy Stuhr: 39 lat po ślubie a kocham Basię bez pamięci [dostęp 2018-08-17] .
  12. Stuhr: wierzę, że pokonam chorobę. polskieradio.pl, 2011-12-05. [dostęp 2012-02-15].
  13. https://www.spidersweb.pl/rozrywka/2020/08/03/jerzy-stuhr-choroba-udar/
  14. Jerzy Stuhr po udarze. Pojawiły się PRZEŁOMOWE informacje!, www.se.pl [dostęp 2020-07-18] .
  15. Jerzy Stuhr wyszedł ze szpitala. "Czuje się dużo lepiej", TVN24 [dostęp 2020-08-03] .
  16. PRZYZNANIE ORDERÓW UŚMIECHU. orderusmiechu.pl. [dostęp 06 grudnia 2015].
  17. Komunikat Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu z dn. 2.11.2016 roku. orderusmiechu.pl, 2016-11-02. [dostęp 2016-11-02].
  18. Zarządzenie Nr 989/2012 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2012-04-13 w sprawie nadania odznaki Honoris Gratia panu Jerzemu Stuhrowi. bip.krakow.pl, 2012-04-13. [dostęp 2012-06-24].
  19. M.P. z 2011 r. nr 71, poz. 697
  20. Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wiadomosci.wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2013-01-06].
  21. Stuhr Sig. Jerzy Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana
  22. M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 110
  23. Stuhr Jerzy [w:] Encyklopedia Krakowa, s. 936, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa - Kraków 2000
  24. Kto jest kim w Polsce, edycja 2, Warszawa: Interpress, 1989, s. 1269
  25. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, e-teatr.pl [dostęp 2019-01-31] .
  26. Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego [dostęp 2011-02-21] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-25] .
  27. Festiwal „Dwa Teatry” na antenach TVP. Telewizja Polska SA, 2012-05-14. [dostęp 2012-05-29].
  28. Złote Berło dla Jerzego Stuhra. radio-krakow.pl. [dostęp 2012-11-08].
  29. Laureaci z poprzednich edycji : Polish Market, polishmarket.com.pl [dostęp 2015-12-07] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-19] .
  30. Jerzy Stuhr - 9. Solanin Film Festiwal 2017 - Offowy Festiwal Filmowy, solanin-film.pl [dostęp 2017-11-07] .
  31. Jerzy Stuhr laureatem za osiągnięcia życia. onet.pl. [dostęp 2018-03-09].
  32. Jerzy Stuhr i Danuta Stenka w polskiej wersji językowej filmu „Twój Vincent” [ZOBACZ] - Radio Wrocław, radiowroclaw.pl [dostęp 2017-11-24] .

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Jerzy Stuhr" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy