Jesion


Jesion w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Jesion wyniosły Jesion wyniosły – owoce

Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), który obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów pochodzących z obszarów umiarkowanego klimatu półkuli północnej[4].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Liście
Naprzeciwległe, złożone, nieparzystopierzaste.
Owoce
Jednonasienne w kształcie płaskiego orzeszka z języczkowatym skrzydełkiem.
Drewno
Twarde, elastyczne i ciężkie. Jesion ciemny jest twardszy i bardziej wytrzymały niż dąb (jasny jest mniej twardy). Dostępne jest 16 odcieni drewna. Czym drewno jest ciemniejsze tym twardsze.

Biologia | edytuj kod

Liczba chromosomów: Podstawową liczbą jest x=23. Większość gatunków jest diploidalna (2n=46). Do wyjątków należą jesion chiński, który jest heksaploidem (2n=138=6x), jesion aksamitny w odmianie F. velutina var. coriaceatetraploidalny (2n=92=4x) i jesion amerykański o wielu kariotypach[5].

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny oliwkowatych (Oleaceae) Hoffmanns. & Link, która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[2].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Oleanae Takht., rząd oliwkowce (Oleales Lindl.), podrząd Oleineae Engl., rodzina oliwkowate (Oleaceae Hoffmanns. & Link), podrodzina Fraxinoideae Kostel., plemię Fraxineae Bartl., rodzaj jesion (Fraxinus L.)[6].

Gatunki dziko rosnące w Polsce
Gatunki uprawiane w Polsce (wybór)[4]

Zastosowanie | edytuj kod

  • Drewno wykorzystywane jest jako materiał w meblarstwie, stolarstwie i lutnictwie, do wyrobu powozów konnych, sprzętu sportowego (nart).
  • Jesiony uprawiane są w parkach i ogrodach jako drzewa ozdobne
  • Liście jesionu są wykorzystywane we Francji i w Belgii do produkcji napoju alkoholowego frênette.

W kulturze | edytuj kod

Jesionem był przypuszczalnie mitologiczny Yggdrasil.

Przypisy | edytuj kod

  1. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20]  (ang.).
  2. a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24]  (ang.).
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
  4. a b GeoffreyG. Burnie GeoffreyG. i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
  5. Maciej Giertych Zmienność genetyczna jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior L.). Sylwan 1995, nr 6. str. 87.
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Fraxinus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].
Kontrola autorytatywna (takson):Identyfikatory zewnętrzne:
Na podstawie artykułu: "Jesion" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy