Jesionik


Na mapach: 50°13′47″N 17°12′17″E/50,229722 17,204722

Jesionik w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jesionik (cz. Jeseník, do 1947 Frývaldov, niem. Freiwaldau, pol. dawniej Frywałdów, Frywałd) – miasto w Czechach, w kraju ołomunieckim, leżące w Górach Opawskich (cz. Zlatohorská vrchovina), na pograniczu Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník) i Gór Złotych (cz. Rychlebské hory). Jesionik położony jest na Czeskim Śląsku, a historycznie na Dolnym Śląsku. Według danych z 1 stycznia 2015 powierzchnia miasta wynosiła 3823 ha, a liczba jego mieszkańców 11 524 osób[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka o Jesioniku pochodzi z 1267, z czasów kolonizacji kraju. Już z tego okresu pochodzą informacje o poszukiwaniach górniczych rud metali. W źródłach łacińskich miasto figuruje jako Vriwald, w niemieckich jako Freiwalda.

W przeszłości Jesionik był największym miastem biskupiego Księstwa Nyskiego, leżącym na obecnych terenach czeskich. W czasach późniejszych rozwój miasta i okolicy związany był przede wszystkim z pierwszym na świecie zakładem wodoleczniczym, który został założony przez Vincenza Priessnitza. Stąd pochodzi czeska nazwa uzdrowiska – Priessnitzovy lázně (oficjalnie Lázně Jeseník, niem. Bad Gräfenberg), a główny pawilon nosi nazwę Priessnitzovo sanatorium. Nazwa drugiego sanatorium (pawilonu) Ripper pochodzi od nazwiska zięcia Priessnitza, który miał duży wpływ na rozwój uzdrowiska. Pawilon dziecięcy – Karolina nosi imię córeczki Priessnitza, której nie udało się wyleczyć i zmarła, kiedy miała 3 lata. Najdłuższy pawilon nazywa się Bezruč, a kolejny – Maryčka.

W 1888 miasto uzyskało połączenie kolejowe z Hanušovicami do Głuchołaz – budowa wymagała skomplikowanych rozwiązań technicznych ze względu na duże różnice wysokości na trasie biegnącej przez Przełęcz Ramzovską (cz. Ramzovské sedlo) (początkowo planowano tunel pod Červenohorskim sedlem, ale zarzucono go z powodów finansowych).

7 sierpnia 1901 odsłonięto tzw. Polski pomnik, będący wyrazem wdzięczności kuracjuszy narodowości polskiej. Podobne upamiętnienia pozostawili po sobie Anglicy, Grecy, Rumuni, Czesi, Francuzi i Rosjanie. Sam obelisk postawiono już w 1894, ale dopiero w 1900 zezwolono na przyozdobienie go wizerunkiem orła. Już wcześniej, w 1869, jednemu ze źródeł nadano nazwę „Polskiego”. W 2005 poddano je renowacji[2].

Do 1918 Jesionik był miastem zamieszkałym niemal wyłącznie przez Niemców – spis z 1910 wykazał, że dla 99,5% był on językiem ojczystym. Wśród wyznań 95,5% stanowili rzymscy katolicy[3]. W 1930 spis wykazał 8959 Niemców oraz 1281 Czechów i Słowaków;

Według spisu w 2001[4] w mieście mieszkało:

i po kilkanaście osób innych narodowości. Podział religijny wyglądał następująco:

  • 2471 rzymskich katolików,
  • 142 ewangelików,
  • 68 husytów,
  • 36 prawosławnych,
  • 19 Świadków Jehowy,
  • 8728 bez wyznania,
  • 869 nie podało.

W 2017 na rynku w Jeseniku postawiono 4-tonową figurę św. Jana Nepomucena ze śląskiego granitu. W okresie CSRS została ona przestawiona pod kościół Wniebowzięcia NMP[5].

Inną atrakcją miasta jest ogród ziołowy do aromaterapii.

Znane postacie związane z Jesionikiem | edytuj kod

Znani Polacy związani z Jesionikiem | edytuj kod

Podział administracyjny | edytuj kod

Miasto (gmina) dzieli się na następujące części:

Demografia | edytuj kod

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Religia | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Počet obyvatel v obcích České republiky k 1.1.2015 (PDF) (cz.). Czso.cz. [dostęp 2015-06-26].
  2. Polskie ślady w uzdrowisku Jeseník
  3. Ludwig Patryn: Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912.
  4. Sčítaní lidu, domů a bytů 2001
  5. Na rynek w Jeseniku powróciła rzeźba Nepomucena

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (gmina w Czechach):
Na podstawie artykułu: "Jesionik" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy