José Manuel Durão Barroso


José Manuel Durão Barroso w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

José Manuel Durão Barroso (wym. ʒuˈzɛ mɐnuˈɛɫ duˈɾɐ̃w̃ bɐˈʁozu; ur. 23 marca 1956 w Lizbonie[1]) – portugalski polityk, prawnik i nauczyciel akademicki. W latach 1992–1995 minister spraw zagranicznych w rządzie Aníbal Cavaco Silvy, od 1999 do 2004 przewodniczący Partii Socjaldemokratycznej. Premier Portugalii od 6 kwietnia 2002 do 17 lipca 2004. Od 22 listopada 2004 do 31 października 2014 przewodniczący Komisji Europejskiej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i działalność zawodowa | edytuj kod

Ukończył prawo na Uniwersytecie Lizbońskim, a także studia europejskie na Uniwersytecie Genewskim, na którym uzyskał również magisterium w zakresie nauk politycznych[1]. Pracował jako nauczyciel akademicki na uniwersytetach w Lizbonie i Genewie, jako profesor wizytujący wykładał na Georgetown University. W latach 1995–1999 był dziekanem wydziału stosunków międzynarodowych na Universidade Lusíada de Lisboa[1].

Działalność polityczna | edytuj kod

W czasach studenckich należał do organizacji FEM-L, powiązanej z komunistycznym ruchem MRPP[2] i opozycyjnej wobec dyktatury Nowego Państwa. W 1980 został członkiem centroprawicowej Partii Socjaldemokratycznej (PSD)[1].

W 1985 po raz pierwszy uzyskał mandat posła do Zgromadzenia Republiki. Z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w kolejnych wyborach w 1987, 1991, 1995, 1999 i 2002, zasiadając w portugalskim parlamencie IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji[3].

Również od 1985 obejmował funkcje rządowe w kolejnych gabinetach, którymi kierował Aníbal Cavaco Silva. Początkowo został sekretarzem stanu ds. wewnętrznych. W 1987 przeszedł na stanowisko sekretarza stanu ds. polityki i współpracy zagranicznej[1]. Z ramienia swojego rządu był zaangażowany w próby pokojowego rozwiązania wojny domowej w byłej portugalskiej kolonii Angoli[4]. W latach 1992–1995 sprawował urząd ministra spraw zagranicznych[5]. W 1995 PSD przeszła do opozycji, José Manuel Barroso przez rok stał na czele komisji spraw zagranicznych w Zgromadzeniu Republiki[1]. W 1999 został przewodniczącym Partii Socjaldemokratycznej, funkcję tę pełnił do 2004[5].

Kierowana przez niego PSD zwyciężyła w wyborach w 2002, zawiązując koalicję z Partią Ludową. 6 kwietnia 2002 José Manuel Barroso został nowym premierem, stając na czele XV rządu konstytucyjnego. Urząd ten sprawował do 17 lipca 2004[5][6]. Jego gabinet popierał interwencję w Iraku, prowadził restrykcyjną politykę gospodarczą, zmierzającą do ograniczenia deficytu budżetowego i zreformowania prawa pracy. Działania te nie spowodowały jednak szybkiego ożywienia gospodarki i zmniejszenia bezrobocia[4], przyczyniając się do spadku poparcia dla rządu i porażki Partii Socjaldemokratycznej w wyborach parlamentarnych w 2005.

Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2004 przyniosły zwycięstwo Europejskiej Partii Ludowej. EPP dążyła do wyłonienia przewodniczącego Komisji Europejskiej ze swoich szeregów. Wybór padł na urzędującego premiera Portugalii, którego zaakceptowała Rada Europejska[7]. 22 lipca 2004 uzyskał wotum zaufania w Europarlamencie[8]. Jego pierwsza komisja rozpoczęła urzędowanie 22 listopada 2004. Po kolejnych eurowyborach w 2009 zaproponowano jego reelekcję na drugą kadencję. 22 września tegoż roku decyzję tę zaaprobował Parlament Europejski VII kadencji[8]. Druga komisja José Manuela Barroso urzędowała od 10 lutego 2010 do 31 października 2014. W okresie urzędowania prowadzono dalsze negocjacje akcesyjne, w tym zakończono procesy przyjmowania do Unii Europejskiej Rumunii i Bułgarii (w okresie I kadencji) oraz Chorwacji (w okresie II kadencji)[4]. Przyjęto w tym czasie zakładający reformę unijnych instytucji traktat lizboński, a także podejmowano działania celem przeciwdziałania zapoczątkowanemu w 2007 światowemu kryzysowi finansowemu[4].

Po zakończeniu drugiej kadencji José Manuel Barroso powrócił do pracy naukowej w tym jako profesor Universidade Católica Portuguesa i Uniwersytetu Genewskiego[9]. W lipcu 2016 został doradcą w londyńskim oddziale Goldman Sachs, zajmując się polityką banku wobec procesu opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię[10]. Objęcie tego stanowiska tuż po upływie 18 miesięcy od odejścia z Komisji Europejskiej, chociaż będące zgodne z formalnymi wymogami dotyczącymi unikania konfliktu interesów, skłoniło europejskiego rzecznika praw obywatelskich do podjęcia inicjatywy na rzecz zaostrzenia zasad podejmowania pracy przez członków KE po zakończeniu kadencji[11].

Życie prywatne | edytuj kod

Żonaty z Margaridą Sousa Uva, ma troje dzieci[1].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Od lewej: Jerzy Buzek (przewodniczący PE), Herman Van Rompuy (przewodniczący RE) i José Manuel Barroso (przewodniczący KE)

Doktoraty honorowe | edytuj kod

Inne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g José Manuel Barroso (ang.). ec.europa.eu. [dostęp 2016-04-11].
  2. O EX-PRIMEIRO MINISTRO DURÃO BARROSO (port.). cmjornal.xl.pt, 4 lipca 2004. [dostęp 2016-04-11].
  3. Profil na stronie Zgromadzenia Republiki (port.). [dostęp 2016-04-11].
  4. a b c d José Manuel Durão Barroso (hiszp.). cidob.org. [dostęp 2016-04-11].
  5. a b c Leaders of Portugal (ang.). zarate.eu. [dostęp 2016-04-11].
  6. Governo Constitucional XV (port.). portugal.gov.pt. [dostęp 2016-04-11].
  7. José Manuel Barroso, President of the European Commission, Delivers Policy Address at LISD (ang.). princeton.edu. [dostęp 2016-04-11].
  8. a b MEPs elect Barroso to a second term as Commission President (ang.). europarl.europa.eu, 16 września 2009. [dostęp 2016-04-11].
  9. Durão Barroso vai dar aulas na Universidade de Genebra (port.). dn.pt, 22 lutego 2015. [dostęp 2016-04-11].
  10. Jose Manuel Barroso doradzi Goldman Sachs. rp.pl, 8 lipca 2016. [dostęp 2016-07-21].
  11. Ombudsman calls for strengthened ethics rules for ex-Commissioners (ang.). ombudsman.europa.eu, 12 lipca 2016. [dostęp 2016-07-28].
  12. Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 2016-04-10].
  13. Presidenti Nishani dekoron Shkëlqesinë e Tij, zotin José Manuel Barroso me „Dekoratën e Flamurit Kombëtar” (alb.). president.al, 30 czerwca 2014. [dostęp 2016-08-08].
  14. a b c d e f g h i j k l m n o Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Estrangeiras (port.). presidencia.pt. [dostęp 2016-04-10].
  15. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2004 r. nr 56, poz. 936)
  16. Doktorzy honoris causa. sgh.waw.pl. [dostęp 2016-04-11].
  17. Barroso doktorem h.c. Uniwersytetu Łódzkiego. oswiatowiec.pl, 13 października 2010. [dostęp 2016-04-11].
  18. Katarzyna Biniek: José Manuel Barroso doktorem honorowym Politechniki Wrocławskiej. uniaeuropejska.org, 3 grudnia 2011. [dostęp 2016-04-11].
  19. Doctor Honoris Causa Ekonomickej Univerzity v Bratislave (1993–1994) (słow.). euba.sk. [dostęp 2016-04-11].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "José Manuel Durão Barroso" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy