Kalendarium historii Gołdapi


Kalendarium historii Gołdapi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Herb Gołdapi

Spis treści

Do 1657 – Gołdap lennem Korony Królestwa Polskiego | edytuj kod

Konkatedra Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła
  • 1560 – ukończenie budowy kościoła luterańskiego (od 1992 Konkatedry Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła)
  • 1565-66 w miejscu wsi Szyłajty powstaje miasto, którego zasadźcą i pierwszym sołtysem jest Bronisz Rostek
  • 1570 – nadanie praw miejskich przez księcia pruskiego Fryderyka Alberta oraz otrzymanie herbu
  • 1583 – bunt i secesja mieszczan, którzy uwięzili burmistrza, w wyniku represji większa część ludności emigruje[1].
  • 1608 – wyznaczenie pierwszych granic miasta[2]
  • 1623 – pożar miasta[3][4]
  • 1625 – epidemia dżumy[3][4]
  • 1656 – zajęcie miasta przez wojska ks. Dymitra Wiśniowieckiego[2]
  • 1656-1657 – najazdy tatarskie[3][4]

1657-1701 – W państwie prusko-brandenburskim | edytuj kod

  • 1660 – pożar miasta[3], kolejne w 1662, 1676, 1691[5] i 1694[1]
  • 1664, 10 czerwca – narodziny polskiego duchownego luterańskiego Jana Jakuba Gräbera
  • 1677 – Gołdap liczy ok. 450 mieszkańców[6]

1701-1871 – Gołdap w składzie Królestwa Prus | edytuj kod

  • 1706 – budowa empory i kruchty południowej przy obecnej Konkatedrze Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła
  • 1709-1710 - epidemia dżumy zabija 700 mieszczan, prawie połowę ludności[2]
  • 1717 – budowa zakrystii przy obecnej Konkatedrze Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła
  • 1719 – utworzenie garnizonu[5]
  • 1743 – nabożeństwa odbywają się w jęz. polskim, litewskim i niemieckim[7]
  • 1757-1762 - miasto zajęli Rosjanie[2]
  • 1778 – budowa drugiego kościoła w mieście[3]
  • 1807, 25 czerwca – miasto zajęły oddziały polskie pod dowództwem gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, po czym kwaterowały w mieście przez miesiąc[8]
  • 1812, czerwiec – przemarsz wojsk francuskich podczas marszu na Rosję[3]
  • 1818 – Gołdap siedzibą powiatu gołdapskiego[3][4]
  • 1831 – pożar domu pastora polskiego, co oznacza że w mieście wciąż odprawiane są polskie nabożeństwa[7]
  • 1831-1832 – epidemia cholery[3]
  • 1832 – miasto liczy 3494 mieszkańców[3]
  • 1834 – pożar trawi 266 budynków[3]
  • 1846-1855 – budowa drogi bitej łączącej Ełk i Wystruć, przechodzącej przez Gołdap[8]
Wnętrze kościoła św. Leona

1871-1945 – Gołdap w zjednoczonych Niemczech | edytuj kod

Wieża ciśnień z 1905
  • 1902-1903 – powstanie nowej szkoły powszechnej[3]
  • 1905 – oddanie do użytku wieży ciśnień
Zniszczona Gołdap w trakcie I wojny światowej
  • 1914-1915 - miasto dwa razy zdobywali Rosjanie i dwukrotnie odbijali je Niemcy[2]
  • 1926, 25 sierpnia – powołanie parafii św. Leona i św. Bonifacego[4]
  • 1929 – powstanie szkoły średniej[3]
  • 1938, 9 listopada – spalenie synagogi w noc kryształową przez nazistów[12]
  • 1939
    • miasto liczyło 12800 mieszkańców
    • po wybuchu II wojny światowej z miasta ruszyło uderzenie sił niemieckich na Mazowsze i Podlasie[2]
  • 1941 - zgrupowanie wojsk przed uderzeniem na ZSRR[2]
  • 1944, 22 październik - front wschodni dotarł do miasta[3][4]; zostaje ono zdobyte przez oddziały radzieckie, ale Niemcy otaczają je i po tygodniu ciężkich walk zmuszają do kapitulacji[1]
  • 1945, 22 stycznia – zdobycie miasta przez oddziały 11 armii gwardii III Frontu Białoruskiego (w 1970 roku na pl. Zwycięstwa odsłonięto Pomnik Braterstwa Broni poświęcony m.in. żołnierzom radzieckim; 1431 żołnierzy radzieckich poległych podczas walk o miasto zostało pochowanych na cmentarzu we Wronkach Wielkich)[13].

od 1945 – Gołdap w Polsce | edytuj kod

Odznaka pamiątkowa 15 Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego Herb powiatu gołdapskiego Tężnia solankowa

Przynależność państwowa | edytuj kod

Magistrat

Od powstania Gołdap znajdowała się pod panowaniem następujących państw:

Uwagi | edytuj kod

  1. W latach 1933-1935 flaga NSDAP była wywieszana łącznie z flagą narodową Rzeszy Niemieckiej, natomiast później stanowiła wyłączną flagę państwa.
  2. Nazwa Niemiec używana po anschlussie Austrii do Rzeszy w marcu 1938.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​ISBN 83-7200-631-8​ s. 167
  2. a b c d e f g h Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 210-212
  3. a b c d e f g h i j k l m n o Historia Gołdapi. Gołdap.org.pl. [dostęp 2012-09-03].
  4. a b c d e f g h Historia. Parafia Św. Leona w Gołdapi. [dostęp 2013-01-06].
  5. a b Uchwala Nr XL/258/2017 Rady Miejskiej w Gołdapi z dnia 30 maja 2017 r., s. 38
  6. a b c Historia kościoła NMP MK. Parafia Konkatedralna NMP Matki Kościoła w Gołdapi. [dostęp 2013-01-06].
  7. a b Gołdap w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  8. a b Uchwala Nr XL/258/2017 Rady Miejskiej w Gołdapi z dnia 30 maja 2017 r., s. 39
  9. Ełk: Co nam zostało sprzed lat? Dużo! – 25 marca 2011.
  10. Informationsseite - DENIC eG, www.verwaltungsgeschichte.de [dostęp 2018-07-27]  (niem.).
  11. Uchwala Nr XL/258/2017 Rady Miejskiej w Gołdapi z dnia 30 maja 2017 r., s. 40
  12. Gołdap | Wirtualny Sztetl, www.sztetl.org.pl [dostęp 2017-11-18]  (pol.).
  13. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945", Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 296
  14. a b Kalendarium – 7 lipca. Archiwum Państwowe w Białymstoku. [dostęp 2012-09-12].
  15. a b c Skarb – Rominta Gołdap. 90minut.pl. [dostęp 2012-09-03].
  16. a b c Historia szkoły. PSM Gołdap. [dostęp 2013-01-06].
  17. a b Gołdap 1982. PolskieRadio.pl. [dostęp 2013-01-06].
  18. Tężnie solankowe w Gołdapi
Na podstawie artykułu: "Kalendarium historii Gołdapi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy