Kalendarium historii Meksyku


Kalendarium historii Meksyku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Aztekowie podczas składania ofiary bogom z ludzi Położenie państwa azteckiego Hernán Cortés Droga ekspedycji Cortesa

Kalendarium historii Meksyku – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Meksyku.

Spis treści

Czasy najdawniejsze | edytuj kod

  • ok. 6700 p.n.e. – według znalezionych dowodów, mieszkańcy terenów dzisiejszego Meksyku uprawiali i jedli kukurydzę[1]
  • XV w. p.n.e.–XVI w. n.e. – rozwój kultur indiańskich (m.in. Olmeków, Zapoteków, Tolteków, Majów i Azteków)[2]
  • ok.1000–700 p.n.e. – na terenie dzisiejszego Meksyku powstały pierwsze osady[3]
  • 400 p.n.e.–250 n.e. – cywilizacja Majów[4]
  • ok. 317 – utrwaliła się zwierzchność kapłanów i władców feudalnych[4]
  • 472–620 – najświetniejszy okres rozwoju architektury, nauki i sztuki u Majów[4]
  • ok. 1000 – powstała piramida Chichén Itzá[5]
  • XIII w. – do Doliny Meksyku przybył lud Mexitin[6]
  • XIV w. – powstało miasto-państwo Tenochtitlán[6]
  • 1395 – mieszkańcy Xaltocan uciekli przed aztecką inwazją[7]
  • XV w. – plemię Mexitin stało się inicjatorem utworzenia imperium Azteków[6]
  • 1428–1430 – sojusz miast Tenochtitlán, Texcoco i Tlacopán[6]
  • 1519 – hiszpańscy konkwistadorzy dowodzeni przez Hernána Cortésa przybyli na półwysep Jukatan[2]
  • 1519–1521 – podbój imperium Azteków przez konkwistadorów[2]
  • 1519 – w mieście Tlaxcala powstał pierwszy kościół w Ameryce[8]
  • 1520 – wybuchło antyhiszpańskie powstanie[9]
  • 1520 – Hiszpanie zamordowali ostatniego króla Azteków – Montezuma II[9]
  • poł. XVI w. – hiszpańscy konkwistadorzy opanowali tereny dzisiejszego Meksyku[2]
  • 1535 – Meksyk stał się częścią wicekrólestwa Nowej Hiszpanii[2]

Hiszpańskie panowanie | edytuj kod

Wicekrólestwo Nowej Hiszpanii po 1763 r.
  • 1550–1590 – wojna hiszpańskich konkwistadorów z Cziczimekami[2]
  • 1720 – Hiszpanie znieśli politykę wydobywania surowców z Meksyku oraz przymusowej chrystianizacji Indian (encomienda)[10]
  • 1794 – wybuchł kreolski spisek niepodległościowy[2]
  • 1799 – wybuchł drugi kreolski spisek niepodległościowy[2]
  • 1800–1801 – wybuchł trzeci kreolski spisek niepodległościowy[2]
  • 1809 – wybuchł czwarty kreolski spisek niepodległościowy[2]
  • 1810 – wybuchło kreolskie powstanie narodowe[2]
  • 1810–1815 – wojna pomiędzy Kreolami a Hiszpanami – wojnę zwyciężyła Hiszpania[2]
  • 1815–1820 – okres walk partyzanckich Kreolów[2]
  • 1821 – pod wpływem wiadomości o wybuchu rewolucji w Hiszpanii (1820) proklamowano niepodległość Meksyku[2]

Niepodległy Meksyk | edytuj kod

Antonio López de Santa Anna Rewolucjoniści – ok. 1911 Członkowie cristeros Protestujący studenci w spalonym autobusie – 1968 Zniszczony szpital w wyniku trzęsienia ziemi – Meksyk, 1985 Urzędujący prezydent Enrique Peña Nieto

Przypisy | edytuj kod

  1. Wojciech Pastuszka: Najstarszy dowód udomowienia kukurydzy (pol.). Archeowieści, 2009-03-25. [dostęp 2016-05-10].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an Meksyk. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  3. Wojciech Pastuszka: Jak rodziła się cywilizacja Majów (pol.). Archeowieści, 2013-04-27. [dostęp 2016-05-10].
  4. a b c Chronologia Historii Majów (pol.). majowie.krunet.pl. [dostęp 2016-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-07-10)].
  5. Wojciech Pastuszka: Piramida nad podziemną rzeką (pol.). Archeowieści, 2015-08-19. [dostęp 2016-05-10].
  6. a b c d Aztekowie, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  7. Wojciech Pastuszka: Genetycy sprawdzają skutki azteckiego podboju (pol.). Archeowieści, 2013-02-02. [dostęp 2016-05-10].
  8. Tlaxcala Mexico (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-05-10].
  9. a b c d e f g Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 9. Poznań: Oxford Educational, 2004, s. 267-268. ISBN 83-7325-549-4.
  10. encomienda, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  11. a b c d e f wojna meksykańska, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  12. Jan Ratuszniak: Telegram Zimmermanna, czyli jak Niemcy sprowokowali USA do wypowiedzenia im wojny (pol.). Histmag, 2012-01-16. [dostęp 2016-05-10].
  13. a b cristeros, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  14. a b c d e Partia Rewolucyjno-Instytucjonalna, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  15. a b Meksyk 1968 (pol.). Polski Komitet Olimpijski. [dostęp 2016-05-10].
  16. a b c kryzys zadłużeniowy w Ameryce Łacińskiej, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  17. Mexico City earthquake of 1985 (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-05-10].
  18. latynoamerykańskie programy stabilizacyjne, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  19. a b Północnoamerykański Układ o Wolnym Handlu, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-05-10] .
  20. Vicente Fox (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-05-10].
  21. Conservative Calderon squeaks out win in Mexican presidential race (ang.). CNN, 2006-07-06. [dostęp 2016-05-10].
  22. Meksyk: Enrique Pena Nieto proklamowany prezydentem elektem (pol.). Interia, 2012-08-31. [dostęp 2016-05-10].
  23. Mexico's Enrique Pena Nieto inaugurated as president (ang.). BBC, 2012-12-01. [dostęp 2016-05-10].
  24. Silne trzęsienie ziemi w Gwatemali i Meksyku (pol.). Wirtualna Polska. [dostęp 2016-05-10].
Na podstawie artykułu: "Kalendarium historii Meksyku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy