Kamienica Pod Gryfami we Wrocławiu


Na mapach: 51°06′36,75″N 17°01′49,41″E/51,110208 17,030392

Kamienica Pod Gryfami we Wrocławiu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kamienica Pod Gryfami (niem.: Haus Unter den Greifen) − kamienica na wrocławskim Rynku wybudowana około roku 1300[2].

Spis treści

Wygląd | edytuj kod

Na fasadzie umieszczone są cztery pary zwierząt heraldycznych, które odnoszą się do fundatorów przebudowy. Same gryfy pochodzą z herbu rodu von Költsch, lwy zaś z herbu Wrocławia (który wywodzi się z herbu Królestwa Czech) lub z herbu Brugii, z której prawdopodobnie pochodził fundator przebudowy. Orły trzymają w łapach tarcze herbowe żony właściciela, Apolonii von Turnau, a powyżej umieszczone są również pochodzące z jej herbu pelikany[3].

Historia | edytuj kod

Portal wejściowy do kamienicy
  • 1587 – 1589 najwcześniejsza wzmianka o kamienicy, kiedy to została poddana przebudowie w stylu manieryzmu pod kierunkiem architekta Friedricha Grossa. Wtedy też powstał obecny portal dłuta Gerharda Hendrika.
  • XVII w. kolejna przebudowa, podczas której wydzielono sień ze sklepieniem o koszowym przekroju, a w dziedzińcu powstała arkada z toskańską kolumną wspierającą galerię pierwszego piętra. Zaadaptowano poddasze domu na pomieszczenia mieszkalne. Zmodernizowano również fasadę, ozdobiono ją malowidłami olejnymi. Pojawiły się lustra podokienne.
  • 1756 r. w wyniku renowacji odnowiono sztukatorską dekorację fasady i na nowo ją pomalowano.
  • 1762 – 1764 r. galeria na pierwszym i drugim piętrze otrzymała kutą żelazną balustradę.
  • 1825 r. w wyniku przebudowy oszklona została galeria pierwszego piętra, a kuta, ażurowa balustrada została omurowana. Fasada została częściowo zmieniona o detal empirowy.
  • 1935 r. w wyniku konserwacji został przywrócony manierystyczny wygląd fasady.
  • 1960 r. podczas remontu rozebrano oficyny oraz galerię drugiego piętra. Galerie z pierwszego piętra przekształcono w otwarty taras i przywrócono ażurową, barokową balustradę.

Od ok. 1681 r. budynek należał do spadkobierców Conrada Költscha, od 1761 właścicielem był Ernst Gottfried Stöckel, który w kamienicy prowadził instytucję dobroczynną o nazwie Költzische Fundation[4]. W XIX wieku właścicielem kamienicy była Issak Guffmann.

Do dziś zachowała się jedynie balustrada z pierwszego piętra z umieszczonym nazwiskiem właściciela (Stöckel), a w polach bocznych liczbami 17 i 64 odnoszącymi się do daty powstania balustrady. W pierwszej dekadzie XX wieku w budynku znajdowała się drukarnia książek Ferdinanda Goldsteina[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie. 2018-09-30.
  2. Czerner 1976 ↓, s. 133.
  3. Zabytkowa kamienica w Rynku idzie do remontu (pol.). TuWrocław, 2012-08-27. [dostęp 2012-08-28].
  4. Wielowiejski 2014 ↓, s. 26.
  5. Łagiewski 2010 ↓, s. 212.

Bibliografia | edytuj kod

  • Wojciech Brzezowski: Dom mieszkalny we Wrocławiu w okresie baroku, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2005.
  • Rafał Eysymontt, Jerzy Ilkosz, Agnieszka Tomaszewicz, Jadwiga Urbanik (red.): Leksykon architektury Wrocławia. Wrocław: Via Nova, 2011.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  • Maciej Łagiewski: Wrocławscy Żydzi 1850-1944. Wrocław: Muzeum Miejskie Wrocławia, 2010.
  • Zygmunt Wielowiejski: Hermann Krone i inni. Wrocław na fotografii 1840-1900. Wrocław: Via Nowa, 2014.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kamienica Pod Gryfami we Wrocławiu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy