Kamieniołom w Piekarach


Na mapach: 50°00′57″N 19°47′39″E/50,015833 19,794167

Kamieniołom w Piekarach w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kamieniołom w Piekarach – nieczynny kamieniołom na lewym brzegu Wisły w miejscowości Piekary pod Krakowem[2]. Znajduje się w mezoregionie geograficznym zwanym Obniżeniem Cholerzyńskim[3] i jest jedną z trzech Skałek Piekarskich (pozostałe to Okrążek i Kozierówka)[2]. Skałki te znajdują się na wzgórzu Stróżnica (247 m) i od strony Wisły podcięte są stromymi zboczami i pionowymi ścianami. Wraz ze znajdującym się na prawym brzegu Wzgórzem Klasztornym tworzą przełom Wisły zwany Bramą Tyniecką[4]. Kamieniołom leży w granicach Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego[5].

Od strony Wisły kamieniołom posiada ścianę o wysokości 15 m i długości około 200 m. Znajduje się w niej pochodząca z końca XIX w sztolnia o długości około 50 m. Jest ona łatwo dostępna do zwiedzania. Wykonana została na zlecenie właścicieli Pałacu w Piekarach, którzy używali jej do przechowywania żywności[4]. W wykazach jaskiń Bramy Krakowskiej sztolnia ta ma nazwę Kawerna w Piekarach[6].

Kamieniołom ma dużą wartość naukową. Wraz z pobliskim wzgórzem Wielkanoc są to jedyne w Polsce miejsca, w których wapień skalisty stopniowo przechodzi w wapień uławicowany. Z tego też powodu od 16 listopada 1998 r. został objęty ochroną prawną jako stanowisko dokumentacyjne[2].

W północnej części kamieniołomu znajdują się wapienie uławicone przeplecione równoległymi horyzontami krzemieni. Miąższość ławic wapieni dochodzi do 2,5 m. W południowej części występują ławice skaliste bez krzemieni i nieuławicone, przy czym przejście między tymi rodzajami wapieni odbywa się stopniowo na przestrzeni około 10 m. Obydwa typy wapieni powstały w okresie późnej jury w płytkim morzu ze szkieletów prymitywnych organizmów sinicowo-bakteryjnych i gąbek krzemionkowych[2].

Kamieniołom w Piekarach jest jednym z 50 obiektów geologicznych na utworzonym w 2006 r. Małopolskim Szlaku Geoturystycznym[2].

Kamieniołom w Piekarach

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Stanowisko dokumentacyjne Kamieniołom. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-10-24].
  2. a b c d e Kamieniołom w Piekarach. [dostęp 2017-04-04].
  3. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  4. a b Wzgórze Stróżnica w Piekarach. [dostęp 2017-04-04].
  5. Ochrona przyrody. W: Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy [on-line]. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego. [dostęp 2018-10-24].
  6. Praca zbiorowa: Jaskinie Pomostu Krakowskiego. Warszawa: Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, 2011.
Na podstawie artykułu: "Kamieniołom w Piekarach" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy