Karniowice (powiat chrzanowski)


Na mapach: 50°09′49″N 19°31′09″E/50,163611 19,519167

Karniowice (powiat chrzanowski) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wąwóz w Parku Krajobrazowym Dolinki Podkrakowskie.

Karniowicewieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Trzebinia.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Spis treści

Integralne części wsi | edytuj kod

Położenie | edytuj kod

Karniowice położone są na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w mezoregionie Wyżyna Olkuska, częściowo na obszarze Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie oraz w jego otulinie.

Przez Karniowice przepływa rzeka Dulówka, która w dalszym biegu zmienia nazwę na Krzeszówkę, a następnie na Rudawę i wpada w Krakowie do Wisły. Na znacznej części Karniowic znajdują się jedyne z nielicznych na świecie złóż słodkowodnego wapienia zwanego tutaj martwicą karniowicką[4][5].

Nazwa | edytuj kod

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Karnyowicze wymienia w latach (1470–1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[6].

Historia | edytuj kod

Teren gdzie współcześnie znajdują się Karniowice najpewniej wchodził w skład państwa Wiślan, następnie państwa wielkomorawskiego, później po połączeniu ziem Wiślan z państwem Polan, pozostał przy Polsce do 1795 roku.

Od średniowiecza do 1795 roku wieś znajdowała się w województwie krakowskim. Po III rozbiorze Polski okolice Karniowic należały do dystryktu olkuskiego w ramach tzw. Galicji Zachodniej w zaborze austriackim. W 1809 roku teren Karniowic przyłączono do departamentu krakowskiego w granicach Księstwa Warszawskiego. W latach 1815–1845 w Rzeczypospolitej Krakowskiej jako jedna z 224 wsi.

W latach 1848–1918 należała do Wielkiego Księstwa Krakowskiego w ramach Cesarstwa Austriackiego. W latach 1918–1939 i 1945–1975 w woj. krakowskim. W okresie II wojny światowej należała do III Rzeszy i była miejscowością graniczną z Generalnym Gubernatorstwem.

W latach 1980–81 na terenie Karniowic w ramach KWK "Siersza" powstał Szyb Wschodni[7], który zagłębiono do docelowej głębokości 262,8 m. Eksploatację Pola Wschodniego pokładów węgla w partii „A” KWK „Siersza” rozpoczęto w 1982 roku. Eksploatowano pokłady 207, 208 i 209-210. W 2001 r. Szyb Wschodni oraz całą KWK "Siersza" zlikwidowano.

Kościół | edytuj kod

W 1914 roku wybudowano pierwsza kaplicę w Karniowicach na prywatnych działkach [8]

1 listopada 1979 roku dekretem kard. Franciszka Macharskiego została erygowana Parafia Matki Bożej Szkaplerznej Karniowice-Dulowa w Karniowicach dla wiernych z: Karniowic, Dulowej i części Młoszowej. Pierwszym proboszczem został mianowany ks. Stanisław Fijałek.

Obiekty położone w Karniowicach | edytuj kod

W Karniowicach powstał pierwszy w Europie nowożytnej kurhan, posiadający 3 poziomy – o wysokości 16 metrów i średnicy 26 metrów. W miejscowości jest kościół parafialny[9] pod wezwaniem MB Szkaplerznej, wybudowany w latach 1978–1988, konsekrowany w 1989 oraz Wiejski Dom Kultury. Na terenie nazywanym Nowsie z boiskiem piłkarskim powstał teren rekreacyjny nazwany Błonia Karniowickie [10]

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Geotyda - martwica karniowicka, geotyda.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  5. Martwica karniowicka, www.geocaching.com [dostęp 2017-11-24]  (ang.).
  6. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str. 200.
  7. [Śląskie] Górnośląskie kopalnie, steffi.xlx.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  8. Historia, strona.parafiakarniowicedulowa.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  9. Karniowice-Dulowa, Parafia Matki Bożej Szkaplerznej, www.diecezja.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  10. Galeria zdjęć Błonia Karniowickie | Informacja o Trzebini, www.trzebinia.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
Na podstawie artykułu: "Karniowice (powiat chrzanowski)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy