Karol Siekierzyński


Karol Siekierzyński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Karol Jan Siekierzyński (ur. 22 października 1907, zm. 26 września 1979) – polski nauczyciel, działacz ochrony przyrody i społeczny, filatelista.

Życiorys | edytuj kod

Karol Jan Siekierzyński urodził się w 1907 w sanockiej rodzinie Siekierzyńskich wyznania rzymskokatolickiego[1][2][3]. Był wnukiem Mikołaja (1818-1906) i Franciszki (1831-1907) Siekierzyńskich oraz synem pogrobowcem Karola Siekierzyńskiego (ur. 1858, zm. 30 czerwca 1907[2], kominiarz, radny miejski w Sanoku[4][5]) i Katarzyny z domu Rutkowskiej (1872-1954)[2][6][1]. Był bratem Amalii (ur. 1891), Edwarda (1893-1956), Kazimierza (ur. 1895, urzędnik[7]), Zofii Michaliny (1897-1900)[8][9], Marii (1899-1962, po mężu Węgrzynowicz), Stanisława (ur. 1902), Janiny Stanisławy (ur. 1904)[2][10]. Zamieszkiwał z rodziną w Sanoku przy ulicy Zamkowej nr 310a[1].

Kształcił się w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii (w roku szkolnym 1921/1922 w II klasie)[1]. Ukończył studia na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Jagiellońskiego, będąc wychowankiem prof. Władysława Szafera[3]. W 1934 uzyskał tytuł magistra i w tym czasie podjął pracę w zawodzie nauczycielskim[11][3].

Po wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 przebywał w Bydgoszczy, gdzie trafił na listę osób przeznaczony do rozstrzelania, jednak zdołał zbiec przed egzekucją[3]. Podczas trwającej okupacji niemieckiej ukrywał się w Jaśle, angażując się w tajne nauczanie[3]. Po nadejściu frontu wschodniego powrócił do rodzinnego Sanoka[3]. W październiku 1944 uczestniczył w pierwszym posiedzeniu Rady Pedagogicznej reaktywowanego przedwojennego Gimnazjum im. Królowej Zofii[12]. Był nauczycielem biologii w przemianowanym Liceum Ogólnokształcącym Męskim w Sanoku[13][14][11]. Podczas pracy w szkole prowadził gabinet biologiczny, gromadząc w nim eksponaty[15]. Łącznie przepracował w sanockim gimnazjum i liceum ok. 30 lat[3]. Odszedł na emeryturę w latach 60.[16]. Został zapamiętany jako ceniony pedagog i jeden z najpopularniejszych nauczycieli w Sanoku[11][3].

Zasiadał w Miejskiej Radzie Narodowej w Sanoku: w kadencji 1950-1954 podczas sesji 31 marca 1954 został powołany do Komisji Urządzania Osiedli w miejsce Zdzisława Beksińskiego, w kadencji 1954-1958 w październiku 1956 został powołany do rady w miejscu odwołanych dyscyplinarnie radnych[17]. W 1957 był autorem wniosku proponującego utrzymanie historycznych nazw ulic w Sanoku oraz z zasady nienadawania nowych nazw ulic nazwiskami żyjących jeszcze patronów, a także został członkiem specjalnej komisaji ds. czynszów[18]. W kadencji MRN 1961-1965 zasiadał w Komisji Oświaty i Kultury[19]. Był aktywnym działaczem sanockiego oddziału Towarzystwa Wiedzy Powszechnej[20][3].

Kontynuując dzieło prof. Szafera jako miłośnik przyrody działał aktywnie na rzecz jej ochrony i zachowania środowiska naturalnego oraz krajobrazu zarówno w Sanoku jak i na Podkarpaciu, prowadził wykłady, prelekcje i odczyty w tym zakresie, współpracował z przedstawicielami UJ i PAN, był uważany za pioniera działań w tym kierunku[21][11][3][22]. Przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Zarządu Miejskiego Ligi Ochrony Przyrody, w latach 70. był także członkiem zarządu wojewódzkiego LOP[3][23]. Jako emerytowany nauczyciel na początku lat 70. opracował program ochrony naturalnego środowiska w Sanoku i okolicach[24].

Pasjonował się filatelistyką, był działaczem Polskiego Związku Filatelistów, należał do koła 58 PZF w Sanoku, którego był prezesem od czasu powstania (w 1975 koło obchodziło 25-lecie), otrzymywał wiele odznaczeń i nagród na ogólnokrajowych imprezach filatelistycznych, był organizatorem wystaw i pokazów w tej dziedzinie w Sanoku[25][26][27][28][29][11][3]. Był członkiem działającego przy sanockiej bibliotece od 1956 Koła Miłośników Książki[30]. Działał także w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, Towarzystwie Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka, ruchu spółdzielczym[3]. Aktywnie udzielał się w spotkaniach Zakładowego Klubu Seniora Sanockiej Fabryki Autobusów „Autosan”, nie będąc jego członkiem[31].

Zamieszkiwał przy ulicy Żwirki i Wigury w Sanoku[32]. Celem poszerzenia ulicy biegnącej przy swoim domu odstąpił w tym celu część ogrodu z własnej posesji[33].

Grobowiec rodzinny Karola Siekierzyńskiego

Zmarł 26 września 1979[34][35]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku[22].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Państwowe Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku. Katalog główny, rok 1921/22 (zespół 7, sygn. 82). AP Rzeszów – O/Sanok.
  2. a b c d Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 45 (poz. 82).
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Artur Bata. Sylwetka działacza. „Podkarpacie”, s. 7, Nr 5 (486) z 31 stycznia 1980. 
  4. Kronika. „Gazeta Sanocka”. Nr 184, s. 3-4, 7 lipca 1907. 
  5. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 380.
  6. Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 355 (poz. 95).
  7. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 585 (poz. 864).
  8. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 318 (poz. 69).
  9. Zofia Siekierzyńska została pochowana na Cmentarzu Centralnym w Sanoku, a jej nagrobek został wpisany do rejestru zabytków, Zabytkowe nagrobki. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2021-01-25].
  10. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 497 (poz. 512).
  11. a b c d e f g h i j k Zarząd koła 58 PZF w Sanoku. Zmarł Karol Siekierzyński. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 31 (160) z 1-10 listopada 1979. 
  12. Zofia Skołozdro: Odrodzenie do życia gimnazjum po wojnie. W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 82.
  13. Wykaz profesorów uczących w okresie 1880–1980. W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 159–162.
  14. Janusz Szuber. culture.pl. [dostęp 2017-07-14].
  15. Wacław Drwięga: Liceum w latach 1958–1980. W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 31.
  16. Wacław Drwięga: Liceum w latach 1958–1980. W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 15.
  17. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 144, 154, 157, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X
  18. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 159, 162, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X
  19. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 179, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X
  20. a b Marian Struś. Wyróżnienia dla lektorów sanockiego oddziału Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 1 (94) z 1-10 stycznia 1978. 
  21. Elżbieta Kolano. Odczyty. „Nowiny”, s. 6, Nr 29 z 30 stycznia 1974. 
  22. a b Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział w Sanoku, 1991, s. 19.
  23. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 265, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X
  24. Elżbieta Kolano. Portrety miast. Barwy. „Nowiny”, s. 4, Nr 315 z 24 listopada 1974. 
  25. Jan Łuczyński. O filatelista... jubileuszowo. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 19 (38) z 1-15 października 1975. 
  26. Elżbieta Kolano. Srebrny wiek filatelistyki. „Nowiny”, s. 6, Nr 59 z 13-14 marca 1976. 
  27. Karol Siekierzyński. Ciekawa wystawa filatelistyczna. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 12 (81) z 15-30 czerwca 1977. 
  28. Karol Siekierzyński. „Dzień Znaczka” w Sanoku. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 19 (88) z 15-31 października 1977. 
  29. Karol Siekierzyński. Młodzi filateliści w działaniu. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 32 (125) z 10-20 listopada 1978. 
  30. Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 44. ISBN 83-909787-3-3.
  31. Zakładowy Dzień Seniora. Zmarł Karol Siekierzyński. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 13 (106) z 1-10 maja 1978. 
  32. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 144.
  33. Elżbieta Kolano. Portrety miast. Barwy. „Nowiny”, s. 5, Nr 315 z 24 listopada 1974. 
  34. Data 26 września 1979 została podana na inskrypcji nagrobnej. W odróżnieniu od tego w wydaniu „Gazety Sanockiej – Autosan” została wskazana data 30 września 1979, jednak może to być data pogrzebu, por. Wiesław Koszela. Uroczyste obchody rocznicy Wielkiego Października. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 31 (160) z 1-10 listopada 1979. 
  35. Janusz Szuber. O Karolu Siekierzyńskim (1907-1999). Wspomnienie w dwudziestą rocznicę śmierci. „Tygodnik Sanocki”. Nr 39 (411), s. 8, 24 września 1999. 
  36. Wysokie odznaczenia państwowe dla najbardziej zasłużonych. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 10 (29) z 15-30 maja 1975. 
  37. XIX Okręgowa Wystawa Filatelistyczna i międzywojewódzkie spotkanie kolekcjonerów. „Nowiny”, s. 2, Nr 60 z 15 marca 1976. 
Na podstawie artykułu: "Karol Siekierzyński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy