Katakana


Katakana w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Logo miesięcznika seinen-mangaAfternoon” napisane stylizowaną katakaną

Katakana (jap. かたかな, カタカナ, 片仮名) – jeden z dwóch (kanciasty) japońskich systemów pisma sylabicznego kana[1]. Drugim z nich jest hiragana. Każdemu znakowi katakany odpowiada znak hiragany.

Spis treści

Opis | edytuj kod

Katakana powstała w IX wieku, w okresie Heian i jest używana głównie do zapisywania:

  • nazw własnych pochodzenia obcego, np. ポーランド Pōrando ("Polska"), ロンドン Rondon ("Londyn"), ヤン Yan ("Jan");
  • słownictwa zapożyczonego z języków zachodnich (gairaigo), np. インターネット intānetto ("internet"), パン pan ("chleb"; z port. paõ), アルバイト arubaito ("praca na pół etatu"; z niem. Arbeit – "praca");
  • wyrazów dźwiękonaśladowczych, np. ヒー oznaczające westchnięcie;
  • nazw zoologicznych i botanicznych, np.: セイヨウミツバチ seiyō mitsubachi ("pszczoła miodna", zamiast 西洋蜜蜂); ホウセンカ hōsenka ("niecierpek balsamina", zamiast 鳳仙花)[2];
  • podkreśleń, nacisków (gdzie w języku polskim w tym celu używalibyśmy czcionki pochyłej, spacjowania albo wytłuszczenia)[3][4].

Na sylabariusz katakany składa się 48 znaków:

  • 5 samodzielnych samogłosek;
  • połączenia spółgłoskowo-samogłoskowe, składające się z 9 spółgłosek połączonych z każdą z 5 samogłosek, z zastrzeżeniem, że:
    • 2 sylaby (yi i wu) nie istnieją;
    • 3 sylaby (ye, wi i we) wyszły z użycia we współczesnej japońszczyźnie;
    • 1 sylaba (wo) jest wymawiana tak samo jak samogłoska o we współczesnej japońszczyźnie i jest używana bardzo rzadko;
  • 1 samodzielna spółgłoska.

Znaki te są umieszczane w tabeli zwanej 五十音図 gojūon-zu ("tabela 50 dźwięków") wraz ze znakiem ン, który stawia się poniżej. Tabela przedstawiona jest poniżej.

Znaki | edytuj kod

Poniżej znajduje się tabela znaków katakany (wymagane japońskie czcionki) oraz ich odczytanie w transkrypcji Hepburna, znaki zaznaczone na czerwono nie są obecnie używane. Zobacz uwagi co do wymowy w artykule głównym kana.

Sposób zapisu | edytuj kod

Poniższa tabela przedstawia sposób zapisu każdego znaku katakany. Liczby i strzałki wskazują kolejność i kierunek kresek.

Pochodzenie | edytuj kod

Katakana

Katakana została stworzona z elementów chińskich znaków w celu zapisu ich japońskiej wymowy. Na przykład znak カ pochodzi z lewej części znaku 加 (ka). Odczytanie wymowy znaku nie ma nic wspólnego z odczytaniem jego znaczenia. Rysunek obok przedstawia znaki katakana i odpowiadające im znaki kanji.

Zobacz też | edytuj kod



Przypisy | edytuj kod

  1. Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 752. ISBN 4-7674-2015-6.
  2. The New Crown Japanese-English Dictionary. Tokyo: Sanseido Co., Ltd, 1972, s. 313, 624, 816.
  3. Brief Overview of Japanese Language (ang.). DoyouknowJapan.com. [dostęp 2018-05-14].
  4. カタカナ新語辞典 (Dictionary of Katakana Words). Tokyo: Gakken, 2003. ISBN 4-05-301351-8.


Na podstawie artykułu: "Katakana" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy