Kawa arabska


Kawa arabska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Rejony uprawy kawy arabskiej
a, kolor żółty – kawa arabska
m, kolor jasnozielony – kawa arabska i robusta
r, kolor ciemnozielony – kawa robusta Owoce Kwitnący krzew

Kawa arabska (Coffea arabica L.) – gatunek roślin z rodziny marzanowatych, zwany też kawowym drzewem lub kawowym krzewem. Pochodzi z Etiopii, Mozambiku i obszaru Wielkich Jezior afrykańskich[4].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Krzew dorastający do wysokości 5 m.
Liście
Ulistnienie nakrzyżległe, liście skórzaste, zimozielone, lancetowate, o długości 7-10 cm.
Kwiaty
Nieduże, pachnące. Mają białą zrosłopłatkową koronę z 5 ząbkami.
Owoc
Ciemnoczerwony, mięsisty pestkowiec zawierający dwa spłaszczone z jednej strony nasiona[4].

Zastosowanie | edytuj kod

  • Roślina uprawna: Dostarcza ok. 80-90% światowej produkcji kawy[4]. Najczęściej uprawiana (na plantacjach) w strefie międzyzwrotnikowej Afryki, Ameryki Pd., na Cejlonie, Jawie i Sumatrze[4]. Kwitnie i owocuje prawie przez cały rok. Zewnętrzne części owocu usuwa się poprzez poddanie owoców fermentacji, a następnie wypłukanie nadgniłej, miękkiej owocni. Wysuszone pestki mają barwę szarozieloną i w tej postaci są wysyłane do krajów przeznaczenia. Palenia ziarna kawowego dokonuje się bezpośrednio przed sprzedażą. Podczas prażenia powstają w nasionach substancje nadające im charakterystyczny smak. Zawartość kofeiny w prażonych ziarnach wynosi ok. 1,5%[4].
  • Ze względu na swoje błyszczące liście, białe i wonne kwiaty oraz barwne owoce, bywa uprawiana w doniczkach jako roślina ozdobna.

Zmienność | edytuj kod

Występuje w wielu odmianach[5]:

  • Coffea arabica L. var. arabica
  • Coffea arabica L. var. goiaba Taschdjian
  • Coffea arabica L. var. laurina P. J. S. Cramer
  • Coffea arabica L. var. maragogipe A. Fern. ex A. Froehner
  • Coffea arabica L. var. mirta P. J. S. Cramer
  • Coffea arabica L. var. mokka P. J. S. Cramer – kawa mokka
  • Coffea arabica L. var. polysperma P. J. S. Cramer

Uprawa | edytuj kod

Jako roślina pokojowa jest łatwa w uprawie. Wymaga stanowiska jasnego, bez bezpośredniego promieniowania słonecznego (brązowienie liści). Strefy mrozoodporności 10-12[6]. Roślina wymaga umiarkowanego podlewania, po dokładnym przeschnięciu powierzchni ziemi. Rozmnaża się za pomocą nasion lub z sadzonek[6].
Największe zbiory kawy na świecie w 1993 roku:

Przypisy | edytuj kod

  1. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20]  (ang.).
  2. Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27]  (ang.).
  3. Coffea arabica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online]  (ang.).
  4. a b c d e Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  6. a b GeoffreyG. Burnie GeoffreyG. i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (takson):Identyfikatory zewnętrzne:
Na podstawie artykułu: "Kawa arabska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy