Kazimierz (województwo opolskie)


Na mapach: 50°17′52″N 17°53′37″E/50,297778 17,893611

Kazimierz (województwo opolskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kazimierz (niem. Kasimir[3]) – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek[4][5]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącym częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Stradunia,

Kazimierz uzyskał lokację miejską w 1393 roku, zdegradowany około 1430 roku[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 349 osób[1].

Przysiółkiem wsi jest Anachów[4][5]. Nieoficjalną częścią wsi jest Damasko[7].

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Położenie | edytuj kod

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 10 km od granicy z Czechami, w zachodniej części Płaskowyżu Głubczyckiego, tuż przy granicy powiatu prudnickiego z powiatem kędzierzyńsko-kozielskim (gmina Pawłowiczki). Należy do Euroregionu Pradziad[8].

Środowisko naturalne | edytuj kod

W Kazimierzu panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,4 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Kazimierza wynoszą 630 mm. Dominują wiatry zachodnie[9].

Nazwa | edytuj kod

Nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Kazimierz. Miejscowość wzmiankowana jest w źródłach pn. Jaroslav (1198 i 1202 r.), na cześć księcia opolskiego Jarosława, oraz Cazemiria (1213 r.) na cześć księcia opolskiego Kazimierza. W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) miejscowość wymieniona jest jako Kazmir[10].

Historia | edytuj kod

Dawny herb Kazimierza Ochotnicza straż pożarna w Kazimierzu

Po 1213 r. książę Kazimierz dokonał lokalizacji osady na niemieckim prawie miejskim. Biskup Jarosław z Wrocławia darował cystersom z Lubiąża ziemię położoną w pobliżu granicy Moraw i Śląska celem założenia klasztoru. Przez ponad 200 lat w latach 1213–1430 miejscowość była najprawdopodobniej miasteczkiem. Dowodem, iż była miastem jest pieczęć ławy sądowej i herb Kazimierza z połowy XIV wieku. Kiedy Księstwo Opolskie przyłączono do Górnego Śląska, mnisi niemieccy nie chcieli pozostać w Kazimierzu i wrócili w rodzinne strony. Maleńkie, słabo zaludnione, rolnicze miasteczko, nieposiadające obwarowań w 1428 r. zostało zniszczone przez husytów.

Do 1945 r. istniały w Kazimierzu dwa majątki ziemskie – hrabiowski, od 1642 r. w posiadaniu Oppersdorffów oraz drugi – probostwo Kazimierz, zw. Damasko[11], od 1810 r. należący do rodu von Prittwitz.

Do głosowania podczas plebiscytu na Górnym Śląsku uprawnionych było w Kazimierzu 391 osób, z czego 259, ok. 66,2%, stanowili mieszkańcy (w tym 258, ok. 66,0% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 387 głosów (ok. 99,0% uprawnionych), w tym 387 (100%) ważnych; za Niemcami głosowały 384 osoby (ok. 99,2%), a za Polską 3 osoby (ok. 0,8%). W majątku ziemskim Kazimierz rozkład głosów prezentował się następująco: uprawnionych było 198 osób, z czego 133, ok. 67,2%, stanowili mieszkańcy (w tym 128, ok. 64,6% całości, mieszkańcy urodzeni w majątku). Oddano 194 głosy (ok. 98,0% uprawnionych), w tym 194 (100%) ważne; za Niemcami głosowały 194 osoby (100%), za Polską 0 osób (0,0%). W majątku ziemskim Damasko rozkład głosów prezentował się następująco: uprawnionych było 287 osób, z czego 191, ok. 66,6%, stanowili mieszkańcy (w tym 189, ok. 65,9% całości, mieszkańcy urodzeni w majątku). Oddano 284 głosy (ok. 99,0% uprawnionych), w tym 284 (100%) ważne; za Niemcami głosowały 284 osoby (100%), za Polską 0 osób (0,0%)[12].

Liczba mieszkańców wsi | edytuj kod

Zabytki | edytuj kod

Kościół (2012) Pałac w Kazimierzu

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[18]:

  • kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najśw. Panny Marii, z XVI wieku, jednonawowy z wieżą od frontu, przebudowany w 1755 i 1828 r. Pierwotny kościół z XII w. został spalony w 1428 r. Kolejny był kilkakrotnie przebudowywany i restaurowany. Obecny, barokowy, został wybudowany w 1775 r. Do 1810 r. pozostawał pod patronatem cystersów z Lubiąża. Wnętrze późnobarokowe, ołtarze boczne i ambona z XVIII w. Pamiątką po cystersach jest herb nad wejściem bocznym do kościoła. Najstarszy obiekt miejscowości.
  • zespół pałacowy, z XVIII wieku, z poł. XIX wieku:
  • zespół folwarczny, z XIX wieku:
    • oficyna
    • spichlerz
    • stajnia
    • stodoła
  • szkoła, z 1840 r.
  • dom nr 84 (d. 83), z XIX w.

inne zabytki:

  • dworek z XVI wieku, niezamieszkany
  • stanowiska archeologiczne: neolityczne i kultury łużyckiej.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. a b GUS. Rejestr TERYT.
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 38–39.
  7. Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG.
  8. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-05-23] .
  9. Klimat: Kazimierz: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-05-23] .
  10. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online.
  11. Damasko w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  12. Odpis urzędowego dziennika Komisji Międzysojuszniczej Rządzącej i Plebiscytowej na Górnym Śląsku w Opolu „Journal Officiel de Haute-Silésie” Nr. 21 z dnia 7-go maja 1921 r., zawierającego wyniki plebiscytu na Górnym Śląsku.. Katowice: Biuro Sejmu Śląskiego, 1932-10-10, s. 15–17. [dostęp 2015-02-12]. (fr. • pol.)
  13. Johann GeorgJ.G. Knie Johann GeorgJ.G., Alphabetisch-statistisch- topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuss. Provinz Schlesien. Nebst beigefügter Nachweisung von der Eintheilung des Landes nach den Bezirken der drei königlichen Regierungen, den darin enthaltenen Fürstenthümern und Kreisen, mit Angabe des Flächeninhaltes, der mittlern Erhebung über die Meeresfläche, der Bewohner, Gebäude, des Viehstandes usw. – 2. verm. u. verb. Aufl., Graß, Barth und Co., 1845 [dostęp 2020-05-23] .
  14. a b Śląska Biblioteka Cyfrowa, sbc.org.pl [dostęp 2020-05-23]  (pol.).
  15. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de, www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2020-05-23] .
  16. a b Verwaltungsgeschichte.de & redaktionstest.net, Redaktionstest.net, 27 listopada 2019 [dostęp 2020-05-23]  (niem.).
  17. a b c d Wieś Kazimierz (opolskie) » mapy, GUS, nieruchomości, kod pocztowy, atrakcje, regon, kierunkowy, demografia, zabytki, tabele, statystyki, linie kolejowe, drogi publiczne, liczba ludności, Polska w liczbach [dostęp 2020-05-23]  (pol.).
  18. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 106. [dostęp 2013-01-09].
Na podstawie artykułu: "Kazimierz (województwo opolskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy