Kazimierz Kruczkowski


Kazimierz Kruczkowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grób mjr. Kazimierza Kruczkowskiego na cmentarzu komunalnym we Włocławku

Kazimierz Kruczkowski (ur. 4 lutego 1898 w Kamionce Strumiłowej, zm. 10 grudnia 1958 we Włocławku) – major piechoty Wojska Polskiego, w kampanii wrześniowej dowódca II batalionu 94 pułku piechoty rezerwowego (w Grupie „Sandomierz”) oraz dowódca III batalionu 164 pułku piechoty rezerwowego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się Kamionce Strumiłowej, w ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Walentego i Wandy z domu Szejna.

Do Wojska Polskiego został przyjęty w stopniu podporucznika z byłej cesarskiej i królewskiej Armii[1]. Na dzień 1 czerwca 1921 r. pełnił, już w randze porucznika, służbę w 53 pułku piechoty[2]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w tymże stopniu (porucznika) ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1906. lokatą w korpusie oficerów piechoty[3]. Przez kolejne lata nadal służył w 53 pułku piechoty ze Stryja[a][4][5], zajmując w 1923 roku – 1702. lokatę wśród poruczników[6], a w roku 1924 – 814. lokatę pośród poruczników korpusu piechoty[7].

Na mocy zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych[b] Józefa Piłsudskiego, opublikowanego w dniu 31 października 1927 roku, por. Kazimierz Kruczkowski przeniesiony został, w korpusie oficerów piechoty, z 53 pułku piechoty do Korpusu Ochrony Pogranicza, z równoczesnym przeniesieniem macierzyście do kadry oficerów piechoty[8]. Z dniem 1 grudnia 1927 r. otrzymał przydział do batalionu „Krasne”, a w czerwcu 1928 roku przeniesiono go do batalionu „Budsław”, w którym wyznaczony został (w grudniu tegoż roku) na stanowisko oficera materiałowego baonu.

Zarządzeniem prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 19 marca 1928 r.[c] został awansowany do rangi kapitana, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 95. lokatą wśród oficerów piechoty[9][10]. W tym samym roku, jako etatowy oficer 53 pułku piechoty, pełnił służbę wojskową w Korpusie Ochrony Pogranicza, przynależąc na ten czas do kadry oficerów piechoty[11].

W roku 1930 nadal zajmował stanowisko oficera materiałowego w batalionie KOP „Budsław”[d]. W maju 1931 roku został przeniesiony, bez prawa do zwrotu kosztów za przesiedlenie, z dowództwa batalionu „Budsław” na stanowisko dowódcy 2 kompanii granicznej „Gnieździłów”[e]. Pozostając oficerem formacji Korpusu Ochrony Pogranicza[12] – w roku 1930 zajmował 1601. lokatę łączną na liście starszeństwa kapitanów piechoty (była to 89. lokata w starszeństwie)[13], a w roku 1932 – 80. lokatę w starszeństwie[14]. W marcu 1932 r. wyznaczony został do pełnienia funkcji dowódcy kompanii szkolnej strzeleckiej „Wilejka”[f].

Minister Spraw Wojskowych marszałek Józef Piłsudski, zarządzeniem opublikowanym w dniu 28 czerwca 1933 roku, przeniósł (w korpusie oficerów piechoty) kpt. Kazimierza Kruczkowskiego z Korpusu Ochrony Pogranicza (z baonu „Budsław”) do 62 pułku piechoty[g] stacjonującego w garnizonie Bydgoszcz[15]. Jako oficer 62 pułku piechoty zajmował na dzień 1 lipca 1933 roku – 1233. lokatę łączną wśród kapitanów piechoty (jednocześnie była to 75. lokata w starszeństwie)[16]. Z kolei na dzień 5 czerwca 1935 roku była to już 1020. lokata wśród wszystkich kapitanów korpusu piechoty (a jednocześnie 63. lokata w swoim starszeństwie)[17].

Do stopnia majora piechoty został awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku i 22. lokatą[18][19]. Na dzień 23 marca 1939 roku piastował stanowisko dowódcy Dywizyjnego Kursu Podchorążych Rezerwy przy 15 Dywizji Piechoty[20]. Zajmował wówczas nadal 22. lokatę pośród majorów korpusu piechoty w swoim starszeństwie i pozostawał etatowym oficerem 62 pułku piechoty[19].

Kampania wrześniowa | edytuj kod

Na dzień 1 września 1939 r. pozostawał w Ośrodku Zapasowym 61 pułku piechoty[21] (61 pp i 62 pp stacjonowały w Bydgoszczy i wchodziły w skład 15 Dywizji Piechoty). Ośrodek Zapasowy 15 DP ewakuowano z Pomorza do Sandomierza, a potem do Chełma Lubelskiego (częściowo zaś do Przemyśla). W Sandomierzu z oddziałów OZ 15 DP utworzono między innymi improwizowany batalion do obrony mostu[22][23], oznaczony jako II batalion 94 pułku piechoty[h]. Dowództwo nad tym batalionem objął mjr Kazimierz Kruczkowski[25][26]. Batalion wraz z resztą 94 pp rezerwowego wszedł w skład w Grupy „Sandomierz” dowodzonej przez ppłk. Antoniego Sikorskiego[i], której zadaniem była obrona mostów w Sandomierzu (Grupa „Sandomierz” dozorowała Wisłę na odcinku od Baranowa Sandomierskiego po Zawichost). Dowodzony przez podpułkownika Bolesława Gancarza 94 pp rez. znajdował się w obsadzie odcinka północnego „Sandomierz” i bronił terenu od Zawichostu po Wielowieś. Batalion majora Kruczkowskiego kontrolował pododcinek mostu drogowego (kołowego)[27][28][j]. W wyniku późniejszej reorganizacji wojsk Armii „Lublin”, batalion mjr. Kruczkowskiego wszedł w skład 164 pułku piechoty rezerwowego ppłk. Stanisława Styrczuli, jako jego III batalion. W dniu 18 września 1939 r. Kazimierz Kruczkowski i dowodzony przez niego III/164 pp rez. wyróżnili się podczas natarcia przeprowadzonego pod miejscowością Lipowiec. Batalion odpędził wówczas osaczające Grupę ppłk. Sikorskiego[k] niemieckie pojazdy pancerne i utrzymał swe stanowiska[29].

W toku dalszych walk mjr Kazimierz Kruczkowski dostał się do niemieckiej niewoli, którą spędził w oflagu VII A Murnau.

Okres powojenny | edytuj kod

Po II wojnie światowej mieszkał we Włocławku, gdzie zatrudniony był na stanowisku pracownika umysłowego. Zmarł w dniu 10 grudnia 1958 roku i pochowany został na włocławskim Cmentarzu Komunalnym – sektor 43, rząd 11, grób 185. W inskrypcji nagrobnej zawarta została informacja, iż mjr Kazimierz Kruczkowski odznaczony był Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Rodzina | edytuj kod

Kazimierz Kruczkowski żonaty był z Marią Katarzyną z domu Czarnecką, córką Józefa i Stefanii Waszczewskiej (ur. we Włocławku dnia 23 marca 1903 r. i zmarłą tamże w dniu 12 kwietnia 1994 r.). Związek małżeński zawarli we włocławskiej parafii wojskowej pw. Św. Michała w dniu 10 października 1931 roku. Spoczywają razem w grobie rodzinnym. Synami Kazimierza i Marii byli Eligiusz Marian oraz Czesław Janusz.

Awanse | edytuj kod

  • porucznikstarszeństwo z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1906. lokatą w korpusie oficerów piechoty (zweryfikowany w tym stopniu dekretem z dnia 3 maja 1922 r.)[3]
  • kapitanstarszeństwo z dniem 1 stycznia 1928 r. i 95. lokatą w korpusie oficerów piechoty[18]
  • majorstarszeństwo z dniem 19 marca 1938 r. i 22. lokatą w korpusie oficerów piechoty[18]

Odznaczenia | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Dowództwo pułku, I i II bataliony oraz kadra batalionu zapasowego stacjonowały w Stryju. III batalion 53 pułku piechoty stacjonował natomiast w Gródku Jagiellońskim.
  2. Zarządzenie o sygnaturze B.P.L. 20663.III-Piech. L. 28700-27.
  3. Zarządzenie B.P.L. 8003-III-28.
  4. Potwierdzają to wykazy zmian stanu oficerów 1 Baonu „Budsław” Nr 4 z dnia 6 maja 1930 r. i Nr 10 z dnia 6 listopada 1930 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  5. Potwierdzone to zostało w rozkazie Dowództwa Korpusu Ochrony Pogranicza Nr 20 z dnia 8 maja 1931 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  6. Dane dotyczące służby por. / kpt. Kazimierza Kruczkowskiego w Korpusie Ochrony Pogranicza pochodzą ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie.
  7. Samo przeniesienie nastąpiło na początku czerwca 1933 r. (informacja ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  8. Zgodnie z planem mobilizacyjnym II batalion 94 pp rez. formowany był w koszarach 3 batalionu strzelców w Rembertowie. W dniu 8 września 1939 r. batalion ten pod dowództwem mjr. Kazimierza Mazurkiewicza odesłano wraz z kompanią łączności 94 pp rez. do obrony Warszawy. Z tego też powodu kolejny II/94 pp rez. improwizowano z oddziałów Ośrodka Zapasowego 15 Dywizji Piechoty[24].
  9. Od 9 września 1939 r. Grupa „Sandomierz” podlegała dowódcy Armii „Lublin”gen. dyw. Tadeuszowi Piskorowi.
  10. Według części źródeł w tym okresie (10 września 1939 r.) II batalionem 94 pp rez. dowodził kpt. Stanisław Serednicki. Major Kazimierz Kruczkowski dowodził już w tym czasie III batalionem 164 pp rez. wchodzącym w skład odcinka południowego „Tarnobrzeg”. Odcinek ten obejmował teren od Wielowsi do Baranowa Sandomierskiego, a batalion mjr. Kruczkowskiego bronił obszaru od Dzikowa do Machowa.
  11. Grupę ppłk. Sikorskiego tworzyły oddziały wchodzące wcześniej w skład Grupy „Sandomierz”.
  12. Informacja o nadaniu tego medalu pochodzi ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie.
  13. Informacja o odznaczeniu Kazimierza Kruczkowskiego tym medalem pochodzi ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie.
  14. Odznaka ta została nadana kpt. Kruczkowskiemu w listopadzie 1930 r. (informacja ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).

Przypisy | edytuj kod

  1. Wykaz oficerów 1920 ↓, s. 58.
  2. Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 169, 715.
  3. a b Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 104.
  4. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 275.
  5. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 252.
  6. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 438.
  7. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 380.
  8. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 X 1927, s. 330.
  9. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 6 z 19 III 1928, s. 52.
  10. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 224.
  11. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 141.
  12. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 907.
  13. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 111.
  14. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 65.
  15. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 VI 1933, s. 144.
  16. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 64.
  17. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 62, 183–185, 194.
  18. a b c Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 422.
  19. a b c Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 31.
  20. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 621.
  21. Kryska-Karski i Barański 1971 ↓, s. 46.
  22. Kryska-Karski i Barański 1971 ↓, s. 51.
  23. Głowacki 1976 ↓, s. 23.
  24. Bieliński 2019 ↓, s. 31.
  25. Głowacki 1976 ↓, s. 300.
  26. Bieliński 2019 ↓, s. 34.
  27. Bieliński 2019 ↓, s. 31, 34.
  28. Głowacki 1976 ↓, s. 127.
  29. Porwit 1983 ↓, s. 140, 176.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kazimierz Kruczkowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy