Kierunek – Socjalna Demokracja


Kierunek – Socjalna Demokracja w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kierunek – Socjalna Demokracja[1] (słow. SMER – sociálna demokracia, SMER) – słowacka partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym[2], określana także jako partia lewicy narodowej[3]. Przewodniczącym ugrupowania od czasu jego powstania jest Robert Fico[4]. Smer należy do Partii Europejskich Socjalistów[5].

Historia | edytuj kod

Partię pod nazwą Smer założył 29 października 1999 Robert Fico, jeden z liderów postkomunistycznej Partii Demokratycznej Lewicy[4]. Ugrupowanie zajęło trzecie miejsce w wyborach parlamentarnych w 2002, zdobywając 13,5% głosów i 25 mandatów (na 150)[6]. Pozostała wówczas w opozycji wobec drugiego rządu Mikuláša Dzurindy, sprzeciwiała się przeprowadzanym przez centroprawicę reformom, opowiadając się np. za zlikwidowaniem podatku liniowego. W pierwszych w historii Słowacji wyborach do Parlamentu Europejskiego 2004 partia osiągnęła 16,9% głosów i zajęła trzecie miejsce (3 mandaty)[7].

1 marca 2003 do partii dołączyła Partia Porozumienia Obywatelskiego. 1 stycznia 2005 Smer zakończył proces integracji z innymi lewicowymi formacjami – przyłączyły się do niego Partia Demokratycznej Lewicy, Socjaldemokratyczna Alternatywa i Socjaldemokratyczna Partia Słowacji. Nastąpiła wówczas modyfikacja nazwy partii[4].

W 2006 Smer wygrał wybory parlamentarne z wynikiem 29,1% głosów i 50 mandatami[6]. Ugrupowanie zawarło koalicję z Partią Ludową – Ruchem na rzecz Demokratycznej Słowacji Vladimíra Mečiara i Słowacką Partią Narodową Jána Sloty, tworząc rząd z Robertem Ficą jako premierem. Gabinet ten przetrwał pełną kadencję do 2010[8]. Za zawarcie koalicji ze skrajnie prawicową i nacjonalistyczną Słowacką Partią Narodową w 2006 SMER został czasowo zawieszony w prawach członkowskich w Partii Europejskich Socjalistów[9].

W wyborach w tym samym roku partia zdobyła 34,8% głosów i ponownie zajęła pierwsze miejsce wśród ugrupowań politycznych (62 mandaty)[10]. Słabe wyniki koalicjantów, z których pierwszy znalazł się poza parlamentem, a drugie utracił ponad połowę posłów[6], spowodowały jednak przejście partii Roberta Fica do opozycji. Już w 2012 po rozpadzie centroprawicowej koalicji doszło do kolejnych wyborów do Rady Narodowej. Smer odniósł zdecydowane zwycięstwo z wynikiem 44,4%, co przełożyło się na 83 mandaty w 150-osobowym parlamencie[2]. Pozwoliło to na utworzenie pierwszego od czasu rozpadu Czechosłowacji monopartyjnego gabinetu, na czele którego ponownie stanął Robert Fico.

W 2016 Smer ponownie zwyciężył w wyborach krajowych, tracąc jednak ponad 30 mandatów i tym samym bezwzględną większość w parlamencie[11]. Partia zawiązała wówczas koalicję ze Słowacką Partią Narodową oraz ugrupowaniami Most-Híd i SIEŤ[12], jej lider pozostał premierem.

W marcu 2018, po skandalu związanym z zabójstwem dziennikarza Jána Kuciaka i masowych protestach, Robert Fico podał się do dymisji, która została przyjęta przez prezydenta Andreja Kiskę[13]. W tym samym miesiącu na czele nowego gabinetu stanął inny członek partii, dotychczasowy wicepremier Peter Pellegrini[14].

W wyborach do Rady Narodowej w 2020 Smer otrzymał 18,3% głosów (38 mandatów), zajmując drugie miejsce za ugrupowaniem Zwyczajni Ludzie[15]. W konsekwencji partia utraciła władzę, przechodząc do opozycji.

Wyniki wyborów | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Paweł Musiałek (red.): Główne kierunki polityki zagranicznej rządu Donalda Tuska w latach 2007–2011. Kraków: Wydawnictwo eSPe, 2012, s. 147. [dostęp 2017-03-16].
  2. a b Parties and Elections in Europe: Slovakia (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 2014-07-12].
  3. Direction – Social Democracy (ang.). tradebridgeconsultants.com, 31 stycznia 2012. [dostęp 2015-07-31].
  4. a b c Leaders of Slovakia (ang.). terra.es. [dostęp 2014-07-12].
  5. Your party (ang.). pes.eu. [dostęp 2014-07-12].
  6. a b c Parties and Elections in Europe – Słowacja 2 (ang.). [dostęp 2014-07-12].
  7. Voľby do Európskeho parlamentu 13. júna 2004 (słow.). statistics.sk. [dostęp 2014-07-12].
  8. Vláda SR od 04.07.2006 do 08.07.2010. government.gov.sk. [dostęp 2014-07-12].
  9. SMER ukarany za koalicję ze skrajną prawicą. psz.pl, 17 października 2006. [dostęp 2015-07-31].
  10. Fico vyhral a predsa končí (słow.). sme.sk, 13 czerwca 2010. [dostęp 2014-07-12].
  11. Parlamentné voľby 2016 online – kompletné výsledky volieb (słow.). webnoviny.sk, 6 marca 2016. [dostęp 2016-03-06].
  12. REPORTÁŽ: Smer-SD, SNS, Most-Híd a #Sieť podpísali koaličnú dohodu (słow.). teraz.sk, 22 marca 2016. [dostęp 2016-03-23].
  13. Robert Fico odchodzi. Dymisja premiera Słowacji stała się faktem. interia.pl, 15 marca 2018. [dostęp 2018-03-22].
  14. Slovensko má novú vládu, Pellegrini prisľúbil vyšetrenie vraždy (słow.). sme.sk, 22 marca 2018. [dostęp 2018-03-22].
  15. Priebežné a kompletné výsledky volieb (online): Parlamentné voľby 2020 na Slovensku (słow.). webnoviny.sk, 1 marca 2020. [dostęp 2020-03-01].
  16. Voľby do Európskeho parlamentu 2019 (słow.). volbysr.sk. [dostęp 2019-05-29].
Kontrola autorytatywna (partia polityczna):
Na podstawie artykułu: "Kierunek – Socjalna Demokracja" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy