Klaus Kinski


Klaus Kinski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Dom narodzin Klausa Kińskiego w Sopocie Klaus Kinski i Bruno de Monès w 1977

Klaus Kinski, właściwie Nikolaus Karl Günther Nakszyński[1][2][3] (ur. 18 października 1926[4][5] w Sopocie[6], zm. 23 listopada 1991 w Lagunitas-Forest Knolls[7] w Kalifornii) – niemiecki aktor, reżyser, scenarzysta i pisarz[8]. Ojciec aktorki Nastassji. Aktorami zostali również jego syn Nikolai i córka Pola. Uchodzi za jedną z najbardziej barwnych i kontrowersyjnych postaci europejskiego kina drugiej połowy XX wieku. Przez długie lata współpracował z niemieckim reżyserem Wernerem Herzogiem, który w 1999 roku nakręcił film poświęcony ich burzliwej znajomości: Mein liebster Feind Klaus Kinski (Mój ukochany wróg).

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Młodość | edytuj kod

Urodził się w Sopocie, wówczas w granicach Wolnego Miasta Gdańsk. Jego ojciec Bruno Nakszyński, aptekarz, był polskiego pochodzenia[9][10]. Jego matka Susanne (z domu Lutze)[11], była pielęgniarką i córką miejscowego pastora. Klaus wychowywał się ze starszym rodzeństwem: siostrą Inge oraz braćmi: Arne i Hansem-Joachimem. W okresie wielkiego kryzysu, w 1931 roku, kiedy miał pięć lat jego rodzina przeniosła się do Berlina, osiedliła się w mieszkaniu w Wartburgstraße 3, w dzielnicy Schöneberg i otrzymała obywatelstwo niemieckie.

Kinski pozostał bez ojca od najmłodszych lat, ponieważ jego ojciec postanowił opuścić rodzinę, by realizować swoje marzenia jako niespełniony śpiewak operowy[12]. W 1936 ukończył Prinz-Heinrich-Gymnasium w Schönebergu. Jego młodość była naznaczona II wojną światową, w 1943 roku, w wieku 17 lat wstąpił do armii niemieckiej (Wehrmacht) i dostał się do niewoli brytyjskiej w Berechurch w hrabstwie Essex. W 1946 roku, po spędzeniu roku i czterech miesięcy w niewoli, wrócił do okupowanych Niemiec[13].

Twórczość | edytuj kod

W 1946 roku został zatrudniony w renomowanym Schlosspark-Theater w Berlinie. W następnym roku (1947) został zwolniony przez menadżera ze względu na jego nieprzewidywalne zachowanie. Z czasem stawał się coraz bardziej agresywny. W 1950 roku przez trzy dni przebywał w szpitalu psychiatrycznym po tym, jak prześladował kobietę, która nie odwzajemniała jego uczucia. Początkowo lekarze podejrzewali u niego schizofrenię, ale potem zdiagnozowano u niego zaburzenia psychopatyczne[14].

W 1948 zadebiutował jako holenderski więzień na planie czarno-białego dramatu Artura Braunera Morituri[15]. Miał niewielką rolę jako przesłuchiwany przez aliantów wolontariusz na początku filmu Anatole'a Litvaka Decyzja przed świtem (Decision Before Dawn, 1951) u boku Oskara Wernera i Richarda Baseharta. Potem trafił do dramatu Roberta Rosselliniego Strach (La Paura, 1954) z Ingrid Bergman jako artysta kabaretowy. Zagrał księcia Ottona I Bawarskiego w niemieckim dramacie Ludwig II: Glanz und Ende eines Königs (1955) z O. W. Fischerem.

W ciągu całego życia Kinski zdołał wystąpić w wielu produkcjach filmowych oraz teatralnych. Od 1962 roku, gdy zerwał połowę z kilkudziesięciu swoich przedstawień z tekstami Villona i Goethego, nie występował z programami scenicznymi. Grał za to w każdym filmie, w jaki go zaangażowano. W latach 60. udało mu się odegrać niemal sześćdziesiąt ról. Mimo, iż większość z tych filmów stanowiła produkcje klasy B, pamiętnymi zostają występy Kinskiego w tak klasycznych obrazach, jak ekranizacja powieści Doktor Żywago (Doctor Zhivago, 1965)[16] w reżyserii Davida Leana w roli Kostojeda czy western Sergio Leone Za kilka dolarów więcej (Per Qualche Dollaro in Più, 1965) jako Wild. Do historii przeszedł również monolog aktora wygłoszony w listopadzie 1971 roku w Deutschlandhalle w Berlinie, zatytułowany Jezus Chrystus Zbawiciel.

Choć łącznie zagrał w 134. filmach, pięć z nich w reżyserii Wernera Herzoga przeszło do historii kina: Aguirre, gniew boży (Aguirre, der Zorn Gottes, 1972), Nosferatu wampir (Nosferatu: Phantom der Nacht, 1979), Woyzeck (1979) i Fitzcarraldo (1982)[17]. Napisał autobiografię Ich brauche Liebe (Potrzebuję miłości, 1987).

Życie prywatne | edytuj kod

11 czerwca 1952 ożenił się z piosenkarką Gislinde Kühbeck, z którą miał córkę Polę (ur. 23 marca 1952 w Berlinie)[18]. W roku 1955 rozwiódł się. 30 października 1960 poślubił aktorkę Brigitte Ruth Tocki, z którą miał córkę Nastassję (ur. 24 stycznia 1961 w Berlinie)[19]. Po jedenastu latach małżeństwa doszło do rozwodu w 1971 roku. W latach 1971-1979 jego żoną była Minhoi Loanic, z którą miał syna Nanhoïa Nikolaia (ur. 30 lipca 1976 w Paryżu)[20]. W latach 1987-1989 był mężem Debory Caprioglio[21], z którą nie miał dzieci.

Śmierć | edytuj kod

Klaus Kinski zmarł w Kalifornii na zawał serca w wieku 65 lat. Jego ciało zostało skremowane, a prochy wrzucone do Pacyfiku[22].

Kontrowersje | edytuj kod

Klaus Kinski w ciągu swojego życia uchodził za bardzo ekscentrycznego artystę. W latach 70. wiele osób uważało go za zmanierowanego gwiazdora filmowego. W spektaklu Jezus Chrystus Zbawiciel Kinski wcielił się w rolę oskarżyciela Jezusa, co wystarczyło, by przedstawienie zakończyło się skandalem. Nawet najlepsze ze swoich filmów nazywał „beznadziejnymi szmirami”, a reżyserów wyzywał od „nieudolnych durniów”. O swojej filmowej karierze mawiał: „Jestem dziwką – robię to tylko dla pieniędzy”. Werner Herzog, który znał Kinskiego od lat 50., powiedział po latach: „Kinski nie był aktorem. Nienawidził tego zawodu. Był jedynym geniuszem, jakiego udało mi się spotkać”. Herzog ujawnił także, że jeszcze gdy jako nastolatek dzielił z nim mieszkanie, Kinski dostawał nieraz kilkudniowych napadów szału. Rozbijał wówczas naczynia, niszczył meble.

13 stycznia 2013 do niemieckich księgarń trafiła autobiograficzna książka Kindermund (Dziecięce usta), gdzie starsza córka, Pola Kinski, oskarża ojca o molestowanie seksualne i tyranizowanie całej rodziny[23]. W wywiadzie dla tygodnika „Stern” Pola Kinski ujawniła, że jej ojciec molestował ją od piątego roku życia, a po raz pierwszy zgwałcił, gdy miała dziewięć lat[24]. Sławny aktor finansował Poli jednocześnie kosztowny styl życia i obsypywał ją prezentami, nakazując jej milczenie[25][26][27]. Z kolei młodsza córka, Nastassja Kinski, opisuje na łamach Bild atmosferę strachu panującą w domu – „Nie był ojcem. 99 procent czasu panicznie się go bałam. Był nieobliczalny, terroryzował całą rodzinę” – wyznawała w wywiadzie[28][29].

Filmografia | edytuj kod

Reżyseria | edytuj kod

  • Kinski Paganini (1989)
  • Nosferatu a Venezia (1988)

Obsada aktorska | edytuj kod

Filmy nakręcone z Herzogiem | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Klaus Kinski (port.). AdoroCinema. [dostęp 2016-12-19].
  2. Halliwell, Laurie (1997). Halliwell's filmgoer's companion (12. edycja). Londyn, Wielka Brytania: HarperCollins. ​ISBN 978-0-00-255798-6
  3. Odpis skrócony aktu urodzenia (pol.). klaus-kinski.de. [dostęp 2016-12-19].
  4. Klaus Kinski (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2016-12-19].
  5. Klaus Kinski (cz.). FDb.cz. [dostęp 2016-12-19].
  6. Klaus Kinski (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-12-19].
  7. Klaus Kinski (ang.). AllMovie. [dostęp 2016-12-19].
  8. Klaus Kinski – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-12-19].
  9. Klaus Kinski German actor (ang.). Britannica.com. [dostęp 2016-12-19].
  10. Klaus Günter Karl Kinski (Nakszynski) (1926-1991) – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-12-19].
  11. Susanne Nakszyński – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-12-19].
  12. Klaus Kinski (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2016-12-19].
  13. Klaus Kinski (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2016-12-19].
  14. Asylum records confirm Klaus Kinski's madness (niem.). The Local. [dostęp 2016-12-19].
  15. Artista: Klaus Kinski (18 de Dezembro de 1926) (port.). Filmow. [dostęp 2016-12-19].
  16. Klaus Kinski (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-12-19].
  17. Klaus Kinski (ang.). TCM.com. [dostęp 2016-12-19].
  18. Pola Kinski (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-12-19].
  19. Nastassja Kinski w bazie Notable Names Database (ang.)
  20. Nikolai Kinski (ang.). Listal. [dostęp 2016-12-19].
  21. Klaus Kinski Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2016-12-19].
  22. Klaus Kinski (1926-1991) (ang.). Find a Grave. [dostęp 2016-12-19].
  23. Patrick Jackson (2013-01-10): German actor Klaus Kinski 'abused his daughter Pola' (ang.). BBC News. [dostęp 2016-12-19].
  24. gaw, AFP (2013-01-09): Córka Klausa Kinskiego: Mam dość oddawania mu czci. Molestował mnie (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostęp 2018-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-21)].
  25. Sebastian Hammelehle, Barbara Hans (2013-01-11): Das Engelchen und sein Teufel (niem.). Der Spiegel. [dostęp 2016-12-19].
  26. Peter Mohr, Wiesbadener Kurier (2013-01-12): Kindermund von Pola Kinski – Insel Bücher Buchdetail (niem.). Suhrkamp. [dostęp 2016-12-19].
  27. Scott Roxborough (2013-09-01): Klaus Kinski's Daughter Claims He Sexually Abused Her (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2016-12-19].
  28. Malta Biss (2013-01-13): Jetzt spricht Nastassja (niem.). Bild. [dostęp 2016-12-19].
  29. Erste Auszüge aus dem Buch, über das Deutschland spricht (niem.). Bild. [dostęp 2016-12-19].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Klaus Kinski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy