Kościół św. Jakuba w Człuchowie


Na mapach: 53°39′57″N 17°21′29″E/53,665833 17,358056

Kościół św. Jakuba w Człuchowie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kościół św. Jakuba w Człuchowierzymskokatolicki kościół parafialny w Człuchowie, w województwie pomorskim.

Spis treści

Lokalizacja | edytuj kod

Budynek świątyni znajduje się na północno-zachodnim skraju rynku. Teren kościoła przylega do ulic Królewskiej i Wejhera.

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych dotycząca kościoła w tym miejscu pochodzi z 1209 roku[2]. Był to drewniany kościół wzniesiony za panowania książąt gdańskich[3][4]. W latach 1550–1603 był w rękach protestantów. Kościół murowany został ufundowany przez starostę wejherowskiego Jakuba Wejhera[2]. Zbudowano go w latach 1644–1647[2]. Na początku XVIII wieku do bryły kościoła dobudowano wieżę[2]. W latach 1926-1927 świątynię poddano kolejnej, gruntownej rozbudowie według planów, sporządzonych przez człuchowskiego mistrza budowlanego Fenner'a[2]. Dobudowano nowy korpus nawowy prostopadle do istniejącego kościoła tak, że dawna nawa stała się transeptem nowego założenia. W ten sposób oś kościoła, pierwotnie orientowanego, znalazła się na linii północ-południe. Jednocześnie mury kościoła podwyższono o 4 metry, a wieżę z 25 metrów do 38.5 metrów wysokości[3].

Architektura | edytuj kod

Wieża kościoła

W wyniku przebudowy kościół uzyskał interesujący, niespotykany kształt bryły. Główne wejście od strony ulicy Wejhera ulokowane jest w podcieniu, przykrytym sklepieniem krzyżowym. Nad wejściem znajduje się napis Pax Christi in regno Christi (łac. Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym), oraz nisza z figurą św. Jakuba Apostoła[2]. Korpus nawowy składa się z trzech naw przykrytych bogato dekorowanymi, stropami drewnianymi. Od strony południowej nad kruchtą znajduje się empora. Nawę główną od transeptu oddziela łuk tęczowy, wyznaczając jednocześnie granicę pomiędzy starą częścią kościoła a dobudowaną w 1926 roku. Czworoboczna wieża znajdująca się na przedłużeniu transeptu po stronie zachodniej zaopatrzona została w zegar z dzwonem z roku 1522 i okazały, barokowy hełm. Wyposażenie kościoła pochodzi z XVII i XVIII wieku[2]. W prezbiterium znajduje się ołtarz główny i renesansowa ława kolatorska. Po obu stronach kościoła, w transepcie znajdują się barokowe ołtarze boczne z około 1660 roku przedstawiające św. Jakuba Apostoła po stronie wschodniej) oraz Jezusa Ukrzyżowanego (po stronie zachodniej)[2]. W dawnym prezbiterium znajduje się ołtarz Matki Boskiej Niepokalanej z XVII wieku[2]. Do pozostałego wyposażenia należą: barokowy konfesjonał z XVII wieku, barokowa ambona z postaciami czterech ewangelistów oraz chrzcielnica szkatułkowa z masywnym wiekiem zwieńczonym figurą, 2 portrety trumienne oraz szaty liturgiczne z XVII i XVIII wieku[2][3][4].

Proboszcz parafii św. Jakuba w Człuchowie ks. Antoni Wołek Wacławski zainicjował szereg odnowień zabytkowego wyposażenia oraz w 1964 nabył na rzecz świątyni obraz Matki Bożej Jasnogórskiej[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 01.05.2010].
  2. a b c d e f g h i j Alicja Marika Lubowicka: Kościoły Diecezji Pelplińskiej - nasze dziedzictwo T. 5. Bydgoszcz: Ikona, 2013, s. 130-132. ​ISBN 978-83-934287-4-8
  3. a b c Parafia pw. Św. Jakuba w Człuchowie - Naszemiasto.pl
  4. a b Człuchów - Kościół św. Jakuba z XVII w.
  5. Beata Gliwka: Parafia pw. Św. Jakuba w Człuchowie. pomorskie.naszemiasto.pl, 2009-11-03. [dostęp 2016-10-12].
Na podstawie artykułu: "Kościół św. Jakuba w Człuchowie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy