Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Berdyczowie


Na mapach: 49°54′N 28°34′E/49,900000 28,566667

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Berdyczowie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Berdyczowie (Sanktuarium Matki Boskiej Berdyczowskiej) – kościół karmelicki wzniesiony w latach 1739–1743 (podawane są też daty 1737-1754) według projektu polskiego generała-architekta Jana de Witte.

Historia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Klasztor karmelitów bosych w Berdyczowie.  Osobny artykuł: Obraz Matki Bożej w Berdyczowie.

W 1630 wojewoda kijowski, Janusz Tyszkiewicz sprowadził do Berdyczowa konwent karmelitów bosych i podarował do klasztornego kościoła obraz przedstawiający Matkę Boską Śnieżną[1]. Rozpoczęte prace budowlane zostały przerwane, a nieukończony kościół obrócony w ruinę przez kozaków podczas powstania Chmielnickego. Następnie potomkowie wojewody usunęli zakonników z Berdyczowa w 1686.

Zakonnicy powrócili w 1717 i zaczęli budowę trójnawowego kościoła i gmachów klasztornych. Na skrzyżowaniu nawy głównej późnobarokowego kościoła z transeptem osadzono wyniosłą kopułę. W 1756 obraz Matki Bożej Berdyczowskiej koronowano papieskimi koronami. Na początku konfederacji barskiej w 1768 był ważnym punktem oporu konfederatów. Obroną klasztoru dowodził Kazimierz Pułaski.

W 1810 do fasady dobudowano dwie wieże. Od tej pory do świątyni przybywali liczni pielgrzymi. W Berdyczowie otworzono drukarnię i rytownię. Zgromadzone bogate zbiory biblioteczne. W 1856 dokonano drugiej koronacji obrazu, ponieważ poprzednie korony zostały skradzione. W 1866 władze rosyjskie dokonały kasaty zakonu. Przez następne kilkadziesiąt lat sanktuarium znajdowało się pod opieką księży diecezjalnych.

Berdyczów po zakończeniu Wielkiej Wojny znalazł się poza granicami II Rzeczypospolitej. Za czasów ZSRR władza sowiecka przejęła świątynię i przeznaczyła ją na muzeum ateizmu.

Zespół pokarmelicki spłonął w wyniku prawdopodobnie podpalenia przez komunistów w okresie II wojny światowej. Wizerunek Matki Boskiej Śnieżnej zaginął, a rama z obrazu wraz z naczyniami liturgicznymi została przez nowe władze przetopiona na metale kolorowe. Barokowe wnętrze świątyni zostało celowo zdemolowane i doszczętnie zniszczone.

Po upadku ZSRR karmelici bosi powrócili do Berdyczowa w 1991. W 1994 udało im się odzyskać świątynię w stanie ruiny, pozbawioną wszelkiego wyposażenia. Wewnątrz górnego kościoła rosły drzewa, a w dolnej części zlokalizowana była sala sportowa. Karmelici niezwłocznie przystąpili do odbudowy świątyni.

Panorama klasztoru karmelitów

W 2008 po wielu usilnych staraniach udało się również odzyskać część zabudowań klasztornych, w których planowo do 2011 ma się znaleźć muzeum Josepha Conrada (urodzonego w Berdyczowie). O utworzenie tego muzeum przez wiele lat starało się Polskie Towarzystwo Conradowskie, kierowane przez profesora Zdzisława Najdera[2].

W ostatnich latach zarówno kościół, jak i klasztor zostały objęte projektem rewaloryzacyjnym, realizowanym w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo Kulturowe”, finansowanym ze środków ministerialnych, które pochodzą bezpośrednio z budżetu Państwa Polskiego[2]. 9 czerwca 2012 dokonano uroczystego oddania do użytku górnej części kościoła i ponownego poświęcenia świątyni, oraz przekazania z tej okazji darów od papieża w postaci naczyń liturgicznych[3]. Potwierdzono również, że wkrótce dojdzie do otwarcia muzeum Josepha Conrada[4].

Cudowny wizerunek Matki Bożej Berdyczowskiej pozostaje zaginiony, zaś w kościele znajduje się kopia poświęcona przez papieża Jana Pawła II i uroczyście intronizowana w 1997, zaś rok później koronowana.

Przypisy | edytuj kod

  1. Prawdopodobnie jest to kopia obrazu „Salus Populi Romani” znajdującego się w Bazylice rzymskiej Santa Maria Maggiore, który według legendy malował sam święty Łukasz Ewangelista. Popularność patronatu Matki Boskiej Śnieżnej rozpowszechniła się na Ukrainie w okresie wojen z Turcją - według ówczesnego przekonania, modlitwy kierowane przez chrześcijan do tego właśnie wizerunku maryjnego przyczyniły się do zwycięstwa pod Lepanto.
  2. a b Inauguracja Muzeum Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Berdyczowie
  3. Rekonsekracja Narodowego Sanktuarium w Berdyczowie
  4. Berdyczowska historia zatoczyła koło

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Berdyczowie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy