Kolej Warszawsko-Petersburska


Kolej Warszawsko-Petersburska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mapa Drogi Żelaznej Warszawsko-Petersburskiej z 1862 autorstwa Adama Honorego Kirkora Dworce Kolei Warszawsko-Petersburskiej Dworzec Warszawski w Petersburgu, początek XX wieku Dworzec Warszawski w Gatczynie Dworzec w Łudze Dworzec w Pskowie Dworzec w Pytałowie Dworzec w Rzeżycy (1906–1909) Dworzec Kolei Warszawsko-Petersburskiej w Dźwińsku Dworzec w Wilnie w XIX wieku Dworzec w Landwarowie Dworzec w Grodnie w 1915 Dworzec w Białymstoku Dworzec Petersburski w Warszawie, przed 1915

Kolej Warszawsko-Petersburska (ros. Петербурго-Варшавская железная дорога, Pietierburgo-Warszawskaja żeleznaja doroga) – historyczna linia kolejowa łącząca Warszawę z Petersburgiem w Rosji. Była to druga linia kolejowa na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego, otwarta w 1862 r.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Budowa linii kolejowej łączącej Petersburg – ówczesną stolicę Imperium Rosyjskiego z Warszawą, będącą ośrodkiem administracyjnym Królestwa Polskiego (zaboru rosyjskiego), rozpoczęta została w 1851 ze środków rządu rosyjskiego. W 1852 na stanowisko zastępcy dyrektora budowy kolei został powołany polski inżynier Stanisław Kierbedź. Przy budowie pracowali również inni Polacy jak np. inżynier budowlany, hydrolog oraz wynalazca Stanisław Janicki[1]. Z powodu wojny krymskiej w 1853 budowa została wstrzymana po wykonaniu jedynie krótkiego odcinka Petersburg – Gatczyna. Po zakończeniu działań wojennych budowę przejęło Główne Towarzystwo Rosyjskich Dróg Żelaznych. W grudniu 1862 ukończono budowę całej trasy: Petersburg – Gatczyna – ŁugaPskówDźwińskWilnoBiałystokŁapyWarszawa i oddano linię kolejową do użytku.

Była to druga linia kolejowa przebiegająca częściowo na ziemiach Królestwa Polskiego, po Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, zarazem czwarta linia kolejowa w Imperium Rosyjskim, a druga o przyjętej w Rosji jako standard szerokości toru 1524 mm.

Początkowo lokomotywy parowe dla kolei kupowano głównie w fabrykach zachodnioeuropejskich, pod koniec XIX wieku wprowadzono lokomotywy rosyjskie.

W 1895 Kolej Warszawsko-Petersburska została wykupiona i upaństwowiona przez rząd carski, a w 1906 została połączona z Bałtyjsko-Pskowsko-Ryską żelazną drogą, tworząc Północno-Zachodnie Drogi Żelazne (Северо-Западные железные дороги, Siewiero-Zapadnyje żeleznyje dorogi).

Linia kolejowa wpłynęła pozytywnie na rozwój gospodarczy takich miejscowości jak Białystok czy Łapy, gdzie powstał Zakład Naprawczy Taboru Kolejowego.

W obecnych granicach Polski liniami kolejowymi które stanowiły część dawnej Kolei Warszawsko-Petersburskiej są: linia kolejowa nr 6, 21 i 57 – wszystkie na całym swym przebiegu.

Linia Białystok – Wilno nie jest obecnie wykorzystywana w ruchu międzynarodowym (z wyjątkiem pociągów z Grodna do Polski), a na odcinku Uzbiereż (granica Białorusi) – Marcinkańce rozebrano tory kolejowe. Na odcinku z Grodna do Uzbiereża i z Marcinkańców do Wilna kursują na niej jedynie lokalne pociągi pasażerskie[potrzebny przypis]. W 2020 r. rząd litewski rozważał odbudowę torowiska od Marcinkańców celem usprawnienia obsługi kurortu w Druskiennikach[2].

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

 Zobacz też kategorię: Ludzie związani z Koleją Warszawsko-Petersburską.

Przypisy | edytuj kod

  1. Bolesław Orłowski: Janicki Stanisław, w: Słownik biograficzny techników polskich, zeszyt 7 (redaktor naczelny Zbigniew Skoczyński), Warszawa 1996, s. 18–19.
  2. Litwa chce przywrócić pociągi do Grodna, belsat.eu, 25 maja 2020 [dostęp 2020-05-30]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

  • W.A. Rakow: Łokomotiwy otieczestwiennych żeleznych dorog 1845-1955 (Локомотивы отечественных железных дорог), Moskwa 1995, ​ISBN 5-277-00821-7​.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (linia kolejowa):
Na podstawie artykułu: "Kolej Warszawsko-Petersburska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy