Komenda Rejonu Uzupełnień Ostrowiec


Komenda Rejonu Uzupełnień Ostrowiec w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Komendy rejonów uzupełnień OK X

Komenda Rejonu Uzupełnień Ostrowiec (KRU Ostrowiec) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].

Spis treści

Historia komendy | edytuj kod

We wrześniu 1919 roku, na podstawie rozkazu Ministerstwa Spraw Wojskowych z 7 lipca 1919 roku, w Okręgu Generalnym „Kielce” przeprowadzono reorganizację służby poborowej polegającą na likwidacji Okręgowej Komendy Uzupełnień w Kielcach oraz utworzeniu ośmiu pułkowych komend uzupełnień w miejsce dotychczasowych czterech. Jedną z nowo powstałych komend była Powiatowa Komenda Uzupełnień 24 pp w Opatowie, która obejmowała swoją właściwością powiaty: opatowski i sandomierski, wyłączone z dotychczasowej PKU Radom. W sierpniu 1920 roku PKU 24 pp została przeniesiona z Opatowa do Ostrowca[2]. Od tego czasu nazwa jednostki brzmiała „PKU 24 pp Opatów w Ostrowcu”[3].

Z dniem 15 listopada 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, PKU 24 pp została przemianowana na Powiatową Komendę Uzupełnień Ostrowiec i podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu. Okręg poborowy PKU Ostrowiec nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: opatowski i sandomierski. W siedzibie każdego powiatu miał rezydować oficer ewidencyjny. W 1923 roku stanowiska te nie były obsadzone[4][5][6][7][8].

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[9], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[10]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[11][12]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[13].

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[11]. W skład PKU Ostrowiec wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy[11]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[14][15][16].

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[17].

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Ostrowiec normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[18]

W marcu 1930 roku PKU Ostrowiec nadal podlegała DOK X i administrowała powiatami: opatowskim i sandomierskim[19]. W grudniu tego roku PKU Ostrowiec posiadała skład osobowy typu I[20].

11 listopada 1931 roku ogłoszono nadanie Krzyża Niepodległości st. sierż. Władysławowi Duli[a] z PKU Ostrowiec[22][23].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Ostrowiec została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Ostrowiec przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[24], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[25]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Ostrowiec normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[26].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr X, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: opatowski i sandomierski[27].

Obsada personalna | edytuj kod

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Ostrowiec, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[55][7]
  • I referent – kpt. piech. Eustachy Ewaryst Kenig (1923 – 1924)
  • II referent
    • urzędnik wojsk. XI rangi / kpt. kanc. Kazimierz Piziak (do X 1924 → I referent PKU Piotrków[56])
    • por. kanc. Stanisław Maciaszek (XII 1924[57] – II 1926 → referent)
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Ludwik Maria Emanuel Szul (V[58] – 15 VIII 1923[59] → odkomenderowany do Szkoły Pilotów w Bydgoszczy, w charakterze ucznia)
  • oficer ewidencyjny Opatów – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Józef Głogowski
  • oficer ewidencyjny Sandomierz
    • urzędnik wojsk. XI rangi Jan Jursa (do 1 XII 1922[60] → OE Jasło PKU Jasło w Sanoku)
    • urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stanisław Maciaszek (1 VI 1923[61] – XII 1924 → II referent)
    • por. piech. Jan I Zych (II 1925[62] – II 1926[63] → 28 pp)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[64][65][66]
  • p.o. kierownika I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • kpt. san. / kanc. Konstanty Łotocki (II 1926 – 1 XI 1932[67] → praktyka u płatnika 25 puł)
    • kpt. piech. Andrzej Sitek (1932[68] – VI 1938 → kierownik I referatu KRU)
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. piech. Eustachy Ewaryst Kenig (od II 1926)
    • kpt. piech. Walenty Jaworski (IX 1930[69] – †21 VI 1933[70])
    • kpt. piech. Piotra Pawła Popławskiego[d] (I – III 1934 → dyspozycja dowódcy OK X)
    • kpt. piech. Marek Hajdasz (VI 1934[76] – VI 1938 → kierownik II referatu KRU)
  • referent
    • por. kanc. Stanisław Maciaszek (II 1926 – VIII 1929[77] → dyspozycja dowódcy OK X)
    • kpt. piech. Walenty Jaworski (I[78] – IX 1930 → kierownik II referatu)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[54][e]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Andrzej Sitek
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Marek Hajdasz[f] †26 VII 1944[82]

Uwagi | edytuj kod

  1. St. sierż. Władysław Dula ur. 22 grudnia 1897 roku w Jeleśni, w rodzinie Józefa i Rozalii. Ukończył 4 klasy szkoły handlowej i 2 klasy Szkoły Przemysłowej w Tarnowie. 8 sierpnia 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 16. kompanii 2 pułku piechoty. Następnie służył jako łącznik konny dowódcy IV baonu. W 1915 roku został ranny pod Mołotkowem i wzięty do niewoli. W marcu 1917 roku powrócił z niewoli i wcielony został do 3. kompanii 2 pp, a potem przydzielony do dowódcy pułku jako konny łącznik. Służył do przejścia II Brygady przez front pod Rarańczą (15-16 lutego 1918 roku)[21].
  2. Konrad Witold Sieciński (ur. 9 listopada 1885 w Warszawie, zm. 26 września 1944 w Warszawie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego. Urodził się w rodzinie Jana i Walerii. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. Tego samego dnia minister spraw wojskowych zezwolił mu korzyć tytularnie ze stopnia podpułkownika. Był wówczas dowódcą III samodzielnego dywizjonu Strzelców Granicznych[39]. W czerwcu 1921 roku pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego Pomorze, a jego oddziałem macierzystym był 71 pp. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 107. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 71 pp. 10 lipca został zatwierdzony na stanowisku zastępcy dowódcy 78 pp w Baranowiczach z równoczesnym przeniesieniem z 64 pp[40]. Z dniem 15 listopada tego roku został przeniesiony do 28 pp w Łodzi na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[41]. Z dniem 15 kwietnia 1925 roku został odkomenderowany z 28 pp na III trzymiesięczny kurs oficerów sztabowych w Grupie. W październiku 1926 roku został przeniesiony do 39 pp w Jarosławiu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[42]. 31 marca 1927 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska z równoczesnym przeniesieniem służbowym do PKU Jarosław, w celu odbycia praktyki poborowej[43]. W listopadzie tego roku został przeniesiony do PKU Ostrowiec na stanowisko komendanta. Z dniem 20 marca 1928 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr X. Z dniem 30 września 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku[44]. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Łódź Miasto II. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IV. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[45]. W czasie powstania warszawskiego pełnił służbę w Komendzie Placu Mokotów. Zaginął lub poległ w kanałach 26 września 1944 roku. Po wojnie bezskutecznie poszukiwany za pośrednictwem PCK przez żonę Marię. Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wawrzyszewskim[46].
  3. Mjr piech. mgr Józef Bronisław Hendrich (ur. 4 maja 1892 roku) do Wojska Polskiego został przyjęty z byłej armii austro-węgier. Uzyskał dyplom magistra praw na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie[51]. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku w korpusie oficerów piechoty. Był odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[52].
  4. Piotr Paweł Popławski (ur. 11 lipca 1893 roku[71]). Kapitan ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku w korpusie oficerów piechoty. Był odznaczony Medalem Niepodległości[72]. W styczniu 1934 roku ogłoszono jego przeniesienie z 85 pp w Nowej Wilejce do PKU Ostrowiec[73]. W marcu 1934 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy OK X[74], a z dniem 31 sierpnia tego roku przeniesiony w stan spoczynku[75].
  5. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939 roku, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939 roku[79].
  6. Marek Hajdasz ur. 25 kwietnia 1894 roku w Tarnowicy Polnej, w rodzinie Antoniego i Łucji. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich. W latach 30. XX wieku pełnił służbę w KOP na stanowisku dowódcy kompanii granicznej „Pieszczaniki” i dowódcy kompanii szkolnej baonu KOP „Sienkiewicze”. Był odznaczony Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych[80][81].

Przypisy | edytuj kod

  1. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  2. Jarno 2003 ↓, s. 51-53.
  3. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  4. Jarno 2003 ↓, s. 178-179.
  5. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 39.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1474.
  7. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1343.
  8. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  9. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  10. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  11. a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
  12. Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
  13. Moczyński 1928 ↓, s. 393-394.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
  15. Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
  16. Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
  18. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  19. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  20. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  21. Wykaz Legionistów 2 ↓.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 372.
  23. M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199.
  24. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  25. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  26. Historia WKU Suwałki ↓.
  27. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  28. a b Dz.Rozk. MSWojsk. ↓, Nr 91 z 1919 roku, s. 3388.
  29. Jarno 2003 ↓, s. 52, wg autora na stanowisku komendanta PKU 24 pp pozostawał od września do listopada 1919 roku.
  30. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 140 z 31 grudnia 1921 roku, pkt 1.
  31. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 126 z 1 grudnia 1920 roku, pkt 5.
  32. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 139 z 28 grudnia 1920 roku, pkt 3.
  33. a b Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 65 z 16 czerwca 1921 roku, pkt 2.
  34. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 12 sierpnia 1922 roku, s. 608.
  35. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 12 czerwca 1923 roku, s. 393.
  36. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 22 lutego 1924 roku, s. 78.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 65.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, s. 595, 613.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 544.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 56 z 16 grudnia 1922 roku, s. 918.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 335.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 marca 1927 roku, s. 97.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 sierpnia 1929 roku, s. 262.
  45. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 324, 908.
  46. Konrad Sieciński. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2019-10-13]..
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 301.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 128.
  49. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 226.
  50. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 12.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 16 sierpnia 1932 roku, s. 363.
  52. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 28.
  53. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 955, był wówczas przydzielony do KRU Prużana.
  54. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 854.
  55. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1474, 1557, 1562, 1564.
  56. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 116 z 31 października 1924 roku, s. 649.
  57. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 133 z 21 grudnia 1924 roku, s. 753.
  58. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 19 maja 1923 roku, s. 281.
  59. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 29 lipca 1923 roku, s. 495.
  60. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 8 grudnia 1922 roku, s. 898.
  61. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 30 marca 1923 roku, s. 225.
  62. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 8 lutego 1925 roku, s. 64.
  63. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 2.
  64. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 20.
  65. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 520.
  66. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 18, 39, 59.
  67. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 429.
  68. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 417.
  69. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.
  70. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 212.
  71. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 31, sprostowano datę urodzenia z „12 lipca 1893 roku” na „11 lipca 1893 roku”.
  72. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 52, 613.
  73. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 9.
  74. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 marca 1934 roku, s. 134.
  75. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 283.
  76. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 181.
  77. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 sierpnia 1929 roku, s. 261.
  78. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1930 roku, s. 34.
  79. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  80. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 63, 907.
  81. Wykaz Legionistów ↓.
  82. Internetowy lokalizator grobów. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. [dostęp 2019-01-18].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Komenda Rejonu Uzupełnień Ostrowiec" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy