Komisariat Straży Granicznej „Cieszyn”


Komisariat Straży Granicznej „Cieszyn” w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Posterunek graniczny na moście w Cieszynie Posterunek graniczny na moście w Cieszynie

Komisariat Straży Granicznej „Cieszyn” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1928–1939.

Spis treści

Geneza | edytuj kod

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[2]. Komisariat Straży Celnej „Cieszyn”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Cieszyn”[3].

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej[4]. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Cieszyn”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej[5].

 Osobny artykuł: komisariat Straży Celnej „Cieszyn”.

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[6]. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Cieszyn” do Inspektoratu Granicznego nr 17 „Biała” i określił jego strukturę organizacyjną[5]. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 roku w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu[7]. Rozkazem nr 3 z 27 lipca 1936 roku w sprawach reorganizacji placówek i zmian przydziałów, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski wyłączył placówkę I linii „Pogwizdów” z komisariatu Straży Granicznej „Zebrzydowice” i przydzielił do komisariatu Straży Granicznej „Cieszyn”[8].

Rozkazem nr 3 z 8 września 1938 roku w sprawach reorganizacji jednostek na terenach Śląskiego, Zachodniomałopolskiego i Wschodniomałopolskiego okręgów Straży Granicznej, a także utworzenia nowych komisariatów i placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski, działając na podstawie upoważnienia Ministra Skarbu z 14 października 1938 roku zarządził przeniesienie siedzib komendy obwodu „Bielsko” do Cieszyna, a komisariatu i placówki II linii „Cieszyn” do Cierlicka Górnego[9]. Ponadto komisariat „Cieszyn” miał zorganizować nowe placówki linii w miejscowościach: Domasławice Górne, Sobieszowice Górne, Błędowice Dolne, oraz zapewnić częściową obsadę personalną nowo utworzonego komisariatu Straży Granicznej „Ligotka Kameralna”[10].

Służba graniczna | edytuj kod

Sąsiednie komisariaty:

Kierownicy/komendanci komisariatu | edytuj kod

Struktura organizacyjna | edytuj kod

Szkic komisariatu SG „Cieszyn” Mapa Inspektoratu „Bielsko” z naniesionymi szlakami i punktami przemytniczymi

Organizacja komisariatu w kwietniu 1928[5]:

Organizacja komisariatu w listopadzie 1929[19]:

Organizacja komisariatu w 1935[20]:

Uwagi | edytuj kod

  1. Włodzimierz Krogulski – od 1914 żołnierz 14 kompanii 2 pułku piechoty Legionów Polskich. Ranny w bitwie pod Młotkowem. W maju 1915 ukończył Szkołę Podchorążych i został przydzielony do 6 pułku piechoty Legionów. Po kryzysie przysięgowym wstąpił do Polskiego Korpusu Posiłkowego, a zimą 1918 wcielony do wojska austriackiego i wysłany na front włoski. Tam zostaje powtórnie ranny. W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Walczył na froncie ukraińskim w Galicji Wschodniej. W okolicy Stryja dostał się do niewoli ukraińskiej. Po uwolnieniu, dowodził kompanią sztabową 12 Dywizji Piechoty. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W lipcu 1922 w stopniu przodownika przeszedł do służby w Straży Celnej na stanowisko kierownika placówki SC „Bystrzec”. W marcu 1928 w stopniu podkomisarza wstąpił do Straży Granicznej. W od lipca 1928 pełnił obowiązki kierownika komisariatu SG „Cieszyn”. W 1928 przeniesiony został na identyczne stanowisko w Tarnowskich Górach. W 1932 wyznaczony na stanowisko kierownika IG „Nowy Targ”, a w listopadzie 1934 przeniesiony w stan nieczynny[11].
  2. Według Kozłowskiego Włodzimierz Krogulski wyznaczony został na stanowisko kierownika IG „Nowy Targ”[11], a na podstawie Historii Inspektoratu Granicznego „Częstochowa” należy wnioskować, że był wyznaczony na stanowisko kwatermistrza tegoż Inspektoratu[12]

Przypisy | edytuj kod

  1. Dominiczak 1975 ↓, s. 130.
  2. Dominiczak 1997 ↓, s. 250.
  3. Kozłowski 2012 ↓, s. 31.
  4. Kula 1994 ↓, s. 40.
  5. a b c Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 26.
  6. Goryński 2012 ↓, s. 226.
  7. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 59.
  8. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 110.
  9. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 129–130.
  10. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 130.
  11. a b Kozłowski 2015 ↓, s. 168–169.
  12. Historia IG „Częstochowa” ↓, s. 12, 23.
  13. Kozłowski 2015 ↓, s. 168.
  14. Wykazy imienne Śl. IO ↓, s. 62.
  15. Wykazy imienne Śl. IO ↓, s. 72.
  16. Kronika komisariatu „Lipiny” ↓, s. 29.
  17. Rozkazy KG SG ↓, s. 1938/24.
  18. Rozkazy KG SG ↓, s. 1938/52.
  19. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 58.
  20. Promińska 2011 ↓, s. 5.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Komisariat Straży Granicznej „Cieszyn”" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy