Komisariat Straży Granicznej „Piłka”


Komisariat Straży Granicznej „Piłka” w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Komisariat Straży Granicznej „Piłka” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Spis treści

Geneza | edytuj kod

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych[2]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[3]. Komisariat Straży Celnej „Piłka”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Międzychód”[4].

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej[5]. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Piłka”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej[6].

 Osobny artykuł: komisariat Straży Celnej „Piłka”.

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[7]. Rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Piłka” do Inspektoratu Granicznego nr 9 „Wronki” i określił jego strukturę organizacyjną[6]. Stacjonował w budynku Piłka 3[8]. Już 15 września 1928 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 7 w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał organizację komisariatu i ustalał zasięg placówek[9]. Rozkazem nr 11 z 9 stycznia 1930 roku reorganizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił numer i nową organizację komisariatu[10].

Służba graniczna | edytuj kod

Rozkazem organizacyjnym nr 2 Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej z 27 czerwca 1928 roku ustalono zasięg komisariatów. Granica komisariatu „Piłka” na jego prawym skrzydle to linia jeden kilometr na południowy zachód od mostu kolejowego na Noteci, do miejscowości Pęckowo i Miały włącznie, następnie torem kolejowym do Wronek i rzeką Wartą do miejscowości Wronki włącznie. Na lewym skrzydle od kamienia granicznego nr F 141 w linii prostej do jeziora Lichwińskiego do Warty i do miejscowości Sieraków[11].

Na przełomie lat 1929–1930 roku reorganizowano Straż Graniczną. W styczniu 1930 roku określono nowe granice komisariatu. Granicę północno-wschodnią wyznaczał kamień graniczny F 033 a południowo-zachodnią kamień graniczny F 185 na wysokości leśnictwa Mokrzec[12].

Sąsiednie komisariaty

Funkcjonariusze komisariatu | edytuj kod

Struktura organizacyjna | edytuj kod

Organizacja komisariatu w marcu 1928[6]:

Organizacja komisariatu we wrześniu 1928[17]:

Organizacja komisariatu w styczniu 1930[10]:

Przypisy | edytuj kod

  1. Dominiczak 1975 ↓, s. 130.
  2. Piekarz 2017 ↓, s. 28.
  3. Dominiczak 1997 ↓, s. 250.
  4. Kozłowski 2012 ↓, s. 29.
  5. Kula 1994 ↓, s. 40.
  6. a b c Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 22.
  7. Goryński 2012 ↓, s. 226.
  8. Ewidencja oficerów i szeregowych IG „Wronki” ↓, s. 2.
  9. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 33.
  10. a b Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 70.
  11. Kaśkosz 2015 ↓, s. 17.
  12. Kaśkosz 2015 ↓, s. 40.
  13. Kozłowski 2015 ↓, s. 351.
  14. Rozkazy KG SG ↓, s. 1938/4.
  15. Rozkazy Komendy SG ↓, s. 27/39.
  16. Rozkazy Komendy SG ↓, s. 51/39.
  17. Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 34.

Bibliografia | edytuj kod

  • Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
  • Mariusz Kaśkosz: Straż Graniczna Inspektoratu Granicznego Wronki w latach 1928-1937: ze wspomnień strażnika Jana Nocunia. Czarnków: Wydawnictwo Nadnoteckie Echa, 2015. ISBN 83-87424-77-3.
  • Piotr Kozłowski: Zapomniani obrońcy granic południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej 1922-1939: słownik biograficzny oficerów, strażników oraz pracowników kontraktowych straży celnej i straży granicznej. Przemyśl: Wydawnictwo Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2015. ISBN 978-83-61329-14-5.
  • Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
  • Ewidencja oficerów i szeregowych Inspektoratu Granicznego „Wronki” 1933–1937 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Rozkazy Komendy Straży Granicznej 1928–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
Na podstawie artykułu: "Komisariat Straży Granicznej „Piłka”" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy