Komitet Narodowy Polski (1917–1919)


Komitet Narodowy Polski (1917–1919) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Komitet Narodowy Polski w Paryżu 1918. Siedzą od lewej: Maurycy Zamoyski, Roman Dmowski, Erazm Piltz, stoją Stanisław Kozicki, Jan Emanuel Rozwadowski, Konstanty Skirmunt, Franciszek Fronczak, Władysław Sobański, Marian Seyda, Józef Wielowieyski Komitet Narodowy Polski w Paryżu 1918. Widoczni: Kozicki, Wielowieyski, Madeyski, Sobański, Dmowski, Romer, Rozwadowski, Piltz, Fronczak, Zamoyski, Tomaszewski, Halpert, Smogorzewski, Skirmunt, Seyda, Ostrowski, Woyno. Polskie postulaty terytorialne na paryskiej konferencji pokojowej (Linia Dmowskiego) na tle mapy etnograficznej regionu i granic Rzeczypospolitej 1772

Komitet Narodowy Polski (KNP) – założona 15 sierpnia 1917 w Lozannie przez Romana Dmowskiego polska organizacja polityczna działająca w latach 1917–1919. Był kontynuacją Komitetu Narodowego Polskiego, działającego w latach 1914-1917 w Warszawie i Piotrogrodzie, w krajach Ententy na Zachodzie. Siedzibą KNP był Paryż. Celem Komitetu była odbudowa państwa polskiego przy pomocy państw Ententy. KNP został uznany przez rządy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch za namiastkę rządu polskiego na emigracji i przedstawicielstwo interesów Polski[1]. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę stworzył trzon delegacji polskiej na konferencję pokojową w Paryżu, rozwiązał się formalnie na życzenie premiera Ignacego Paderewskiego 15 kwietnia 1919[2].

Charakterystyka | edytuj kod

Jego przywódcami byli Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski, Erazm Piltz, Stanisław Kozicki, Marian Seyda, Władysław Sobański, Maurycy Zamoyski oraz Jan Emanuel Rozwadowski – sekretarz KNP. Było to porozumienie między politykami Narodowej Demokracji (ND) a Stronnictwem Polityki Realnej (SPR)[3].

Bezpośrednią przyczyną jego powołania było rewolucja lutowa i obalenie caratu w Imperium Rosyjskim, które wcześniej sprzeciwiało się tworzeniu jakichkolwiek polskich formacji zbrojnych u boku państw Ententy[4].

Zadaniami KNP były:

  • kierowanie i reprezentowanie polityki polskiej wobec państw Ententy
  • kierownictwo sprawami politycznymi armii polskiej we Francji oraz moralna i materialna nad nią opieka
  • opieka konsularna nad Polakami przebywającymi w państwach Ententy

KNP prowadził politykę zagraniczną odradzającego się państwa polskiego i organizował Armię Polską we Francji. Był uznany przez rządy Francji (20 września), Wielkiej Brytanii (15 października), Włoch (30 października), USA (10 listopada 1917) za oficjalnego reprezentanta odradzającej się państwowo Polski[5][6][7]. KNP posiadał swoje przedstawicielstwa w Belgii, Włoszech, Szwecji, Brazylii, Wlk. Brytanii, USA. KNP uznał powstały 16 stycznia 1919 rząd Ignacego Jana Paderewskiego.

W styczniu 1919 w oparciu o porozumienie polityczne Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego z Romanem Dmowskim do Komitetu zostali dokooptowani przedstawiciele Naczelnika Państwa (Kazimierz Dłuski, Leon Wasilewski, Michał Sokolnicki, Stanisław Patek, Antoni Sujkowski, Stanisław Thugutt, Medard Downarowicz, Herman Lieberman, Władysław Baranowski, Stanisław Hempel), zaś Komitet stał się oficjalnym reprezentantem rządu RP na paryską konferencję pokojową[8]. Rozwiązał się formalnie na życzenie premiera Ignacego Paderewskiego 15 kwietnia 1919[9], jego członkowie tworzyli trzon delegacji Polski na paryską konferencję pokojową do podpisania i ratyfikacji traktatu wersalskiego i traktatów pochodnych.

Przypisy | edytuj kod

  1. Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918–1919. Przypisy Andrzej Garlicki, Ryszard Świętek, t. I Wrocław 2010, s. 16.
  2. Piotr Łossowski, Kształtowanie się państwa polskiego i walka o granice (listopad 1918-czerwiec 1919) w: Historia dyplomacji polskiej t. IV, Warszawa 1995, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, ​ISBN 83-01-11714-1​, s.103.
  3. Mieczysław Ryba, Komitet Narodowy Polski, [w:] „Encyklopedia Białych Plam“, t. 9, Radom 2002, s. 251.
  4. Do roku 1917, pomimo wysiłków polskich środowisk niepodległościowych inicjatywa utworzenia Armii Polskiej na Zachodzie napotykała jednak trudności. We Francji liczono się z negatywnym stanowiskiem Rosji. Sytuacja zmieniła się wiosną 1917 r - po rewolucji lutowej w Rosji państwa Ententy uzyskały wolną rękę. (Dekret o utworzeniu Armii Polskiej we Francji)
  5. Wojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914-1939, Warszawa 2011, s. 35.
  6. Mieczysław Ryba, Komitet Narodowy Polski, [w:] „Encyklopedia Białych Plam“, t. 9, Radom 2002, s. 251.
  7. Janusz Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, wyd. 8, Warszawa 1999, s. 433.
  8. Mieczysław Ryba, Komitet Narodowy Polski, [w:] „Encyklopedia Białych Plam“, t. 9, Radom 2002, s. 251.
  9. Piotr Łossowski, Kształtowanie się państwa polskiego i walka o granice (listopad 1918-czerwiec 1919) w: Historia dyplomacji polskiej t. IV, Warszawa 1995, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, ​ISBN 83-01-11714-1​, s.103.

Bibliografia, linki | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Komitet Narodowy Polski (1917–1919)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy