Kopytne


Kopytne w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kopytne[1] (Ungulata) – nadrząd ssaków łożyskowych pochodzących od prakopytnych. Tradycyjnie do kopytnych zalicza się zwierzęta, których kończyny zakończone są kopytami. Dawniej klasyfikowane były jako gromada Ungulata (kopytne), a obecnie w rzędach:

oraz wymarłe:

Obecnie do grupy kopytnych zalicza się również, oprócz wyżej wymienionych, blisko spokrewnione z nimi rzędy pochodzące od wspólnego przodka, choć nie posiadające kopyt. Są to: trąbowce, rurkozębne, góralkowce, brzegowce i walenie[2].

Współcześnie ich pokrewieństwo (w szczególności pokrewieństwo wszystkich grup) jest wątpliwe. Uproszczony kladogram jednej z hipotez zakładających je za Mikko's Phylogeny Archive[3]:

o Ungulatomorpha |== †Zhelestidae `--o Ungulata |?- Tubulidentata (rurkozębne) |?- †Dinocerata |--o Altungulata (Paenungulata) | |--o „Perissodactylomorpha” | | |-- †Meniscotheriidae | | `--+-- †Phenacodontidae | | `-- Perissodactyla (nieparzystokopytne) | `--o Altungulata sensu stricto | |-- †Loxolophidae | `--+-- †Phenacolophidae | `--o Uranotheria | |-- †Embrithopoda | `--+-- Hyracoidea (góralkowce) | `--o Tethytheria | |-- Sirenia (brzegowce) | `--o Behemota | |-- †Desmostylia | `-- Proboscidea (trąbowce) `--o Eparctocyona |== †Procreodi `--+--o †Bulbulodentata | |-- †Apheliscidae | |?- †Tricuspiodontidae | `--+-- †Periptychidae | `--+-- †Hyopsodontidae | `--o †Panameriungulata | `--o †Mioclaenidae | |-- †Pleuraspidotheriinae | `--o †Meridiungulata | |?- †Amilnedwardsiidae | |-- †Kollpaniinae | `--+?- †Xenungulata (w tym †Pyrotheria) | |?- †Astrapotheria | |?- †Notoungulata | `--o †Didolodontidae | |... | `-- †Litopterna `--+-- †Arctostylopida `--o "Paraxonia" `--+--o †Triisodontidae `--+-- †Mesonychia `-- Cetartiodactyla (parzystokopytne i walenie) 
Ewolucja ssaków kopytnych

Przypisy | edytuj kod

  1. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  2. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  3. Ungulatomorpha (ang.). Mikko's Phylogeny Archive. [dostęp 2009-05-30].

Bibliografia | edytuj kod

  • HalinaH. Komosińska HalinaH., ElżbietaE. Podsiadło ElżbietaE., Ssaki kopytne – przewodnik, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, ISBN 83-01-13806-8, OCLC 749423644 .
Kontrola autorytatywna (takson):
Na podstawie artykułu: "Kopytne" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy