Korona Europy


Korona Europy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Korona Europy – spis najwyższych szczytów poszczególnych państw w granicach Europy wraz z ideą zdobycia wszystkich tych wzniesień. Powstała przez analogię do Korony Ziemi czy Korony Himalajów[1][2].

Spis treści

Definicja | edytuj kod

Spis uwzględnia tylko te szczyty, które zdaniem jego autorów leżą w obrębie Europy, nawet jeśli nie są najwyższym punktem danego kraju. Przykładowo, najwyższy szczyt Hiszpanii – Teide (3718 m n.p.m.) leży na Teneryfie w archipelagu Wysp Kanaryjskich, na Oceanie Atlantyckim, zaś w kontynentalnej części Hiszpanii najwyższym szczytem jest Mulhacén. Inny przykład: najwyższy szczyt KazachstanuChan Tengri (7010 m n.p.m.) leży w Azji w górach Tienszan, zaś najwyższe wzniesienie w europejskiej części tego kraju to bezimienny[2] szczyt o współrzędnych geograficznych 50°44′09,35″N 58°11′27,31″E/50,735930 58,190920.

Kwestią sporną pozostaje przebieg granicy francusko-włoskiej w rejonie szczytu Mont Blanc. Francuzi twierdzą, iż główny wierzchołek leży w całości po stronie francuskiej, Włosi natomiast, iż granica przebiega granią przez wierzchołek główny.

Wątpliwości budzi także kwestia Kosowa, które nie zostało uznane przez wszystkie państwa członkowskie ONZ, a więc może być traktowane jako autonomiczny okręg Serbii. Dodatkowo według niektórych źródeł najwyższa w Kosowie jest Wielka Rudoka, której wysokość określana jest na 2658 m n.p.m. W przypadku nieuznawania Kosowa i potwierdzenia wysokości oraz przebiegu granicy Kosowa/Serbii z Macedonią Północną Wielka Rudoka może być najwyższym szczytem Serbii.

Czym innym jest Korona Gór Europy, która nie bierze pod uwagę granic państwowych, lecz granice łańcuchów górskich lub pasm górskich. W pierwszym przypadku zawierałaby kilkanaście szczytów, a w drugim kilkaset. W Europie nie istnieje jednak jeden uniwersalny podział łańcuchów górskich na pasma, co powoduje znaczny problem z określeniem konkretnych szczytów.

Tak zdefiniowana Korona Europy różni się również od spisów nazywanych zwykle Europe’s Highpoints (ang.) lub Europe Highest Peaks (ang.) - popularnych wśród turystów zajmujących się kolekcjonowaniem grup szczytów szeroko pojmowanej Europy[3][4]. Obecnie funkcjonuje równolegle kilka takich spisów, różniących się między sobą w niewielkim stopniu – przede wszystkim z uwagi na rozbieżne definiowanie przez autorów południowo-wschodnich granic Europy. Zasadniczą ich różnicą w stosunku do Korony Europy, jest przyjęcia za najwyższy szczyt Rosji Elbrusa, a nie szczytu Narodnaja.

Lista szczytów | edytuj kod

Wśród polskich zdobywców Korony Europy najczęściej uznaje się, że lista jej szczytów obejmuje następujące pozycje[5][6]:

Zdobywcy | edytuj kod

Przyjmując za najwyższy szczyt Rosji Elbrusa pierwszą osobą, która zdobyła wszystkie szczyty był Brytyjczyk Ginge Fullen. Zrobił to w roku 1999 (zajęło mu to 7 lat)[8][9][10][11]. Pierwszą kobietą, która skompletowała szczyty z takiej listy, była Brytyjka, Rachel Crolla – osiągnęła to w 2007 roku[12]. W 2000 roku podobnie, szeroko zdefiniowaną listę (obejmującą m.in. Szcharę i Ararat), skompletował w rekordowo szybkim czasie Rod Baber – zajęło mu to 835 dni[13][14]. Szwedce Emmie Svensson zajęło to pomiędzy 2017 i 2018 mniej niż rok, przy czym lista ta obejmowała nieco inne szczyty[15][16].

Rachel Crolla wraz z Carlem McKeatingiem napisali przewodnik po najwyższych szczytach Europy Europe's High Points. Reaching the summit of every country in Europe[4].

Polscy zdobywcy | edytuj kod

Pierwszym Polakiem, który skompletował wszystkie szczyty, jest Krzysztof Kapes-Kowalski, zajęło mu to 14 lat i 7 dni. Ostatnią górę zdobył 16.08.2016[17]. Pierwszą Polką, która zdobyła Koronę Europy, jest Paulina Klonowska-Woźniak – trwało to od 1.03.2003 do 26.06.2019 roku. Za najwyższy szczyt europejskiej Rosji uznała ona jednak nie Narodną, lecz Elbrus[18].

W sierpniu 2019 roku Koronę Europy zdobyła Anita Polakowska. Skompletowanie pełnej listy zajęło jej zaledwie 30 miesięcy[19].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Leszek Konarski: Rekordowe szczytowanie. tygodnikprzeglad.pl, 2007-06-24. [dostęp 2019-08-09].
  2. a b » Korona Europy - Portal Górski - Góry, Skały, Wspinanie, Ścianki Wspinaczkowe - PortalGorski.pl, www.portalgorski.pl [dostęp 2019-08-09] .
  3. Europe’s Highpoints summitpost.org (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  4. a b ’’Europe’s High Points. Reaching the summit of every country in Europe’’, Rachel Crolla, Carl McKeating, Cicerone 2009, ​ISBN 978-1-85284-577-3​ (ang.)
  5. Lista szczytów KE według koronaeuropy.suder.cc [dostęp: 2019-07-19]
  6. Lista szczytów KE według koronaeuropy.pl [dostęp: 2019-07-19]
  7. Zobacz Mont Agel.
  8. zarchiwizowana strona gingefullen.com (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  9. An Interview with Adventurer Ginge Fullen 7summitsproject.com (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  10. Lista zdobytych szczytów (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  11. ’’The view from the top’’. Jon Bugge. phnompenhpost.com (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  12. Według listy szczytów wskazanych w napisanej przez nią poradniku: ’’Europe’s High Points. Reaching the summit of every country in Europe’’, Rachel Crolla, Carl McKeating (ang.)
  13. City executive scales 47th peak to break record independent.co.uk (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  14. On an all-time high telegraph.co.uk (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  15. Meet the woman climbing the highest mountain in every European country in under a year telegraph.co.uk (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  16. Strona internetowa Emmy Svensson, zawierająca relacje ze zdobycia szczytów i ich listę 49peaks.com (ang.) [dostęp: 2019-01-31]
  17. SuperS. User SuperS., Polskie Himalaje 2018 - KRZYSZTOF KAPES-KOWALSKI Z KORONĄ EUROPY, www.polskiehimalaje.pl [dostęp 2016-10-01] .
  18. Kobieca Korona Europy, portalgorski.pl [dostęp: 2019-07-17]
  19. Anita Polakowska z Duńkowic zdobyła Koronę Europy, rzeszow.tvp.pl [dostęp: 2019-09-03]

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Korona Europy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy