Korownica okazała


Żylica olbrzymia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Korownica okazała) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Żylica olbrzymia na pniu świerka

Żylica olbrzymia (Phlebiopsis gigantea (Fr.) Jülich) – gatunek grzybów należący do rodziny korownicowatych (Phanerochaetaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Phanerochaetaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1815 r. Christian Hendrik Persoon nadając mu nazwę Thelephora gigantea. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1978 r. Walter Jülich, przenosząc go do rodzaju Phlebiopsis[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Corticium giganteum (Fr.) Fr. 1838
  • Kneiffia gigantea (Fr.) Bres. 1903)
  • Kneiffia globifera (Ellis & Everh.) Rick 1934
  • Kneiffia lurideolivacea Rick 1934
  • Peniophora crosslandii Massee 1892)
  • Peniophora gigantea (Fr.) Massee 1892
  • Peniophora globifera Ellis & Everh. 1897
  • Peniophora lurideolivacea (Rick) Rick 1959
  • Phanerochaete gigantea (Fr.) S.S. Rattan 1977
  • Phlebia gigantea (Fr.) Donk 1957
  • Scopuloides gigantea (Fr.) Spirin & Zmitr. 2004
  • Terana gigantea (Fr.) Kuntze 1891
  • Thelephora fimbriata Sommerf. 1826
  • Thelephora gigantea Fr. 1815
  • Thelephora lactea Schrad. 1794
  • Thelephora pergamenea Pers., 1822

Nazwę polską nadali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r[3]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako korownica okazała, korownica olbrzymia, powłocznik olbrzymi, osnówka olbrzymia, grzyb składowy, żylak olbrzymi[4].

Morfologia i rozmnażanie | edytuj kod

Tworzy na powierzchni drewna płasko rozpostarte owocniki o średnicy dochodzącej do 1 m i grubości do 1 mm. Powierzchnia owocnika jest woskowata, gładka lub nieco brodawkowana i ma barwę białoszarą lub różowoszarą, podczas wysychania żółknie. Brzeg owocnika jest postrzępiony, puszysty, czasami występują sznury grzybniowe[3][5]. Rozmnaża się płciowo przez bazydiospory, które roznoszone są przez wiatr i wodę, a także bezpłciowo przez oidia powstające poprzez fragmentację grzybni[5].

Wysyp zarodników biały. Zarodniki (bazydiospory) są eliptyczne, gładkie, bezbarwne i mają rozmiar 5–7 × 2,5–3,5 μm[3].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje w całej Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej, Europie, Afryce Wschodniej i południowej Azji[5].

Można go spotkać w lasach iglastych i mieszanych, czasami także w parkach i miejskich lasach. Rozwija się na pniach, pniakach i gałęziach martwych drzew iglastych: świerka, jodły, sosny, obserwowana była także na uprawianych drzewach iglastych – na różnych gatunkach sosny, na daglezji i żywotniku. Owocniki wytwarza przez cały rok (przy sprzyjających warunkach również w zimie)[4]. W Polsce gatunek bardzo pospolity[3].

Znaczenie | edytuj kod

Saprotrof. Powoduje białą zgniliznę drewna i odgrywa ważną rolę w rozkładzie szczątków drzew iglastych[5]. W gospodarce leśnej preparaty zawierające grzybnię żylicy olbrzymiej wykorzystywane są do biologicznego zwalczania groźnego pasożyta drzew – korzeniowca wieloletniego (Heterobasidion annosum). Grzybnią żylicy olbrzymiej szczepi się pniaki ściętych drzew, co uniemożliwia na nich rozwój tego groźnego pasożyta drzew. Jest to tzw. inokulacja[6]. Grzybnia żylicy olbrzymiej działa silnie hamująco na rozwój strzępek korzeniowca wieloletniego, powodując zaburzenia w rozwoju ich błony komórkowej i deformację. Preparaty żylicy olbrzymiej wykorzystywane są głównie do ochrony upraw sosny i świerka[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2014-04-25]  (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2014-03-25]  (ang.).
  3. a b c d Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  4. a b Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
  5. a b c d e Phlebiopsis. (= Phanerochaete, = Peniophora, = Phlebia, = Peniophora) gigantea (Basidiomycetes: Corticiaceae). [dostęp 2014-04-05].
  6. AnnaA. Żółciak AnnaA., Inokulacja pniaków sosnowych preparatami biologicznymi z Phlebiopsis Gigantea, Leśne prace badawcze 2007, 2, s. 77–94 [dostęp 2008-10-18]  (pol.).
Na podstawie artykułu: "Korownica okazała" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy