Kostandin Kristoforidhi


Kostandin Kristoforidhi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kostandin Kristoforidhi - właściwie: Konstantin Nelko (ur. 22 maja 1827[1] w Elbasanie, zm. 1895 w Elbasanie) – albański działacz narodowy i pisarz.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Był synem Athanasa Nelko, rzemieślnika wyznania prawosławnego[1]. W 1850 ukończył greckojęzyczne gimnazjum Zosimea w Janinie. Tam też spotkał konsula austriackiego Johanna von Hahna, z którym współpracował przy opracowywaniu słownika albańsko-niemieckiego[1]. W roku 1857 udał się do Stambułu, gdzie przygotowywał skierowane do władz osmańskich Memorandum w obronie języka albańskiego.

W roku 1860 pojawił się na Malcie, gdzie ukończył tłumaczenie Nowego Testamentu na język albański[a]. Z Malty skierował się do Tunisu, gdzie w 1865 r. nawiązał współpracę z Brytyjskim i Zagranicznym Towarzystwem Biblijnym. W tym samym okresie poświęcił się działalności w albańskim ruchu narodowym, będąc rzecznikiem autonomii ziem albańskich w obrębie Imperium Osmańskiego. Współpraca z Hasanem Tahsinem wprowadziła Kristoforidhiego do stowarzyszenia, działającego na rzecz ujednolicenia standardu alfabetu albańskiego. W latach 1865–1879 sukcesywnie tłumaczył kolejne części Biblii na oba dialekty języka albańskiego (toskijski i gegijski)[1]. Od 1870 kilkakrotnie podróżował do Albanii, gromadząc słowa będące aktualnie w użyciu i wykorzystując je do kolejnych tłumaczeń.

Tłumaczenie Nowego Testamentu na język albański (dialekt gegijski)

Współpraca Kristoforidhiego z Brytyjskim i Zagranicznym Towarzystwem Biblijnym zakończyła się w 1874, kiedy okazało się, że nie jest przekonany, co do prawdziwości przekazu biblijnego. Do tej pory poświęcił się uczeniu podstaw języka albańskiego. W 1884 r. osiadł na stałe w Elbasanie, gdzie do końca życia zajmował się badaniami języka albańskiego i tajnym nauczaniem dzieci. Pracował także jako sędzia w sądzie okręgowym[1].

Wśród dzieł Kristoforidhiego szczególne znaczenie zyskały dwa elementarze, wydane w latach 1867 (gegijski) i w 1868 (toskijski) oraz kilka książek w języku albańskim do czytania przez dzieci.

Pod koniec życia przygotował tomik krótkich opowiadań z życia górali (alb. Gjahu i malësorëve), który został wydany po śmierci Kristoforidhiego. W 1904 ukazało się pełne wydanie Słownika języka albańskiego.

Uwagi | edytuj kod

  1. Jako pierwszy przetłumaczył Nowy Testament na dialekt gegijski, oraz poprawił tłumaczenie Vangjela Meksiego na dialekt toskijski.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 257. ISBN 978-1-78076-431-3.

Bibliografia | edytuj kod

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 257. ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Stuart Mann: Albanian Literature: An Outline of Prose, Poetry, and Drama. Londyn: 1955.
  • George Gawrych: The Crescent and the Eagle: Ottoman Rule, Islam and the Albanians, 1874–1913. New York: 2006.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Kostandin Kristoforidhi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy