Kot bengalski


Kot bengalski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kot bengalski, bengal[2], leopardeta[2][3]rasa kota pochodząca ze Stanów Zjednoczonych, powstała w wyniku skrzyżowania kotka bengalskiego (Prionailurus bengalensis) z kotem domowym (Felis catus)[1][2][3]. Jest zaliczana do grupy kotów orientalnych[3].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsze udokumentowane wzmianki dotyczące krzyżowania kota domowego z dzikim kotem bengalskim pochodzą z 1934 roku, kiedy to w jednym z belgijskich czasopism pojawił się artykuł poruszający tę tematykę. Nie był on jednak znaczący ze względu na niewielką ilość szczegółowych informacji. W 1946 roku tematem hybryd międzygatunkowych zajęła się Jean Sugden Mill (ówcześnie studentka biologii[2]). Początkowo opisała genetykę miotów powstałych przez skrzyżowanie kota syjamskiego z kotem perskim, a dopiero kilkanaście lat później jej uwaga skupiła się na dzikich kotach bengalskich. W ówczesnym czasie gatunek ten był poważnie zagrożony wyginięciem, ludzie polowali na jego przedstawicieli ze względu na piękne futro, a także chęć posiadania egzotycznych zwierząt w domach. W ramach swojej pracy w 1961 roku J. S. Mill sprowadziła z Azji Południowo-Wschodniej samicę dzikiego kota bengalskiego, którą następnie (w 1963 roku[2]) skrzyżowała z czarnym, krótkowłosym kocurem domowym i w efekcie narodziło się jedno żywe kocię. Pomimo tego sukcesu pomysł hodowli mieszańców został zawieszony aż do roku 1980[1].

Kolejną osobą, która przyczyniła się do rozwoju tej rasy, był amerykański genetyk, dr Willard Centerwall, który wraz z dr Raoulem Benveniste z Narodowego Instytutu Raka w Maryland podjęli badania nad, znaną już ówcześnie, białaczką kotów domowych, której przebieg był podobny do przebiegu białaczki u ludzi. Chorobę tę u kota domowego powoduje wirus, który – jak się okazało – nie występuje u dzikich kotów bengalskich. Naukowcy postanowili więc sprawdzić, jaki będzie jej przebieg po zakażeniu hybrydy tych dwóch gatunków. Celem ich działań było poznanie mechanizmu choroby, co w efekcie miało pomóc w leczeniu ludzi cierpiących na ten rodzaj nowotworu. Pomimo iż hodowla kotów bengalskich nie była bezpośrednim celem dr. Centerwalla, to uzyskał on z powodzeniem przedstawicieli tej rasy i kiedy w 1980 roku poznał J. S. Mill, przekazał jej kilka hybrydowych kociąt pierwszego pokolenia potomnego (F1). Pozostałe leopardety nabył miłośnik bengali Gordon Meredith, jednak w wyniku swojej choroby musiał je przekazać innemu hodowcy, którym była J. S. Mill[1].

Istotny wkład w historię kota bengalskiego wniósł także amerykański znawca egzotycznych drapieżników William (Bill) Engler, który w 1970 roku nie tylko nadał tej rasie obowiązującą do dziś nazwę, lecz także w wyniku skrzyżowania jednego ze swoich dzikich kotów bengalskich z dwiema kotkami domowymi (o imionach Cybele i Cyclemnestra) wyhodował dziewięcioro kociąt. W kolejnym roku narodziło się jeszcze sześcioro, natomiast do 1975 roku zdołał wyhodować trzecie pokolenie (F3), co było prawdziwym sukcesem, ponieważ każdy kocur z pierwszego pokolenia okazywał się być bezpłodny. Engler postanowił przedstawić nową rasę dla The Cat Fanciers’ Association (CFA) i wstępnie została ona zaakceptowana przez to stowarzyszenie. Hodowca zmarł w 1977 roku, a wyhodowane przez niego koty trafiły pod opiekę jego przyjaciół. W 1979 roku klub Walk on the Wild Side Cat Fanciers (WOW), który zrzeszał hodowców zajmujących się dzikimi kotami i hybrydami, przedłożył CFA komplet dokumentów opisujący rasy mieszańców (m.in. kotów bengalskich i safari). Ich celem było dokładne zapoznanie tej najstarszej organizacji felinologicznej z nowymi rasami. Początkowo CFA umożliwiało rejestrowanie kotów bengalskich jako kotów domowych, jednak po pewnym czasie oficjalnie tego zakazało[1].

W 1980 roku J. S. Mill, dysponująca pewną ilością kotów bengalskich, ponownie rozpoczęła swój program hodowlany. Zaobserwowała, że w pierwszym pokoleniu potomnym oprócz bezpłodności kocurów (do dziś nie rozwiązano tej kwestii, zaczynają one być płodne dopiero od czwartego pokolenia) pojawia się także problem płochliwości i agresji. Poprzez dobór odpowiednich partnerów w kolejnych pokoleniach (F2, F3, F4) zdołała złagodzić temperament kotów bengalskich i coraz bardziej przypominały one koty domowe. W 1982 roku hodowczyni zaczęła wprowadzać do puli genowej przedstawicieli innych ras[1]: amerykańskie koty krótkowłose, koty abisyńskie[3], a także koty egipskie mau[1][3] (tym ostatnim leopardety zawdzięczają efekt lśniącego futra). Ostatecznie za sprawą bardzo dokładnej selekcji osobników udało się wyhodować „idealnego” kota bengalskiego, którym była kotka o imieniu Millwood Penny Ante. W trakcie wystaw zdobywała uznanie nie tylko ze względu na piękne umaszczenie, lecz także przyjacielskie nastawienie do ludzi[1].

W 1986 roku[1][2], ze względu na szybko wzrastającą popularność kotów bengalskich, The International Cat Association (TICA) przyznało im status nowej rasy[1]. Stowarzyszenie nałożyło jednocześnie wymóg, aby wszystkie wystawowe koty były czystej krwi bengalami. Oznacza to, że w gronie przodków danego osobnika do czterech pokoleń wstecz nie może znaleźć się ani jeden przedstawiciel innej rasy. Ma to na celu ochronę i utrwalanie wszystkich pożądanych cech, jakimi charakteryzują się leopardety. Pomimo że w 1991 roku rasa ta doczekała się statusu championa, do dziś wciąż nie wszystkie organizacje felinologiczne oficjalnie ją uznają[1].

W Europie koty bengalskie zadebiutowały znacznie późnej. Wprawdzie po raz pierwszy sprowadzono je pod koniec lat 80. XX wieku, jednak dopiero w kwietniu 2006 roku brytyjskie stowarzyszenie The Governing Council of the Cat Fancy (GCCF) przyznało czarnym, cętkowanym kotom bengalskim status championa, jako pierwszy otrzymał go kocur o imieniu Grand Premier Admilsh Zabari. W 2008 roku do grona championów dołączyły także osobniki czarne pręgowane i śnieżne cętkowane, dodatkowo w tym samym roku zmieniono status srebrzystym cętkowanym i srebrzystym pręgowanym z eksperymentalnego na status rasy wstępnej[1].

Wygląd | edytuj kod

Cechy charakterystyczne w wyglądzie kota bengalskiego Cętkowane ubarwienie Pochylone do przodu uszy Wyraźnie zaznaczony znak „M” na czole Jaśniejsze ubarwienie na brzuchu i wewnętrznych stronach ud
Wygląd ogólny
Kot bengalski ma wydłużony tułów[1][2][3], który trapezowo wznosi się powyżej łopatek ku tylnej części[2]. W ogólnej budowie jest średni[1][2], krzepki[2][3] i umięśniony[1][2][3], przypomina swoich dzikich przodków[3]. Waży od 3 do 8 kilogramów[2].
Głowa
Mała w stosunku do tułowia[2], dłuższa niż szersza[1] o zaokrąglonych kształtach i mocnym podbródku. Wyraźne, wysoko podniesione kości policzkowe i wydatne poduszeczki wąsów. Jej profil charakteryzuje łuk utworzony przez linię czoła i długiego, szerokiego nosa, który kończy się delikatnym stopem w dolnej partii nozdrzy[2]. Głowa bengali utraciła charakterystyczny dla ich dzikich przodków wąski i smukły kształt, obecnie bardziej przypomina głowę kota abisyńskiego lub domowego[3].
Uszy
Wysoko osadzone[3], szerokie u nasady[2], powinny być małe lub średnie[1][2], krótkie[1], o zaokrąglonych końcach[1][2]. Z profilu sprawiają wrażenie czujnych i nasłuchujących, ponieważ są delikatnie pochylone do przodu[2].
Oczy
Duże, owalne[1][2] (choć dopuszczalny jest także lekko migdałowaty kształt[2]) i szeroko rozstawione[1]. Mogą przyjmować barwy: złotobursztynową, żółtą, brązową lub zieloną[2].
Nogi
Średniej długości[1], żylaste[3], zakończone okrągłymi łapami[1][3]. Tylne nieznacznie dłuższe niż przednie, dobrze przystosowane do wykonywania skoków[3].
Ogon
Średniej długości, gruby[1][2], zwężający się[1] ku czarnemu, stożkowatemu końcu[2].
Futro i umaszczenie
Futro bengali ma krótki włos (dłuższe dopuszczalne tylko u kociąt)[2], jest gęste, jedwabne w dotyku[2][3], ściśle przylega do ciała[3] i błyszczy (jest to tak zwany efekt glitter, który występuje jedynie u przedstawicieli tej rasy)[2]. Cechą charakterystyczną leopardety jest umaszczenie w formie cętek[1][2][3], które przyjmują różne kształty (m.in. owalne, półksiężycowe, przypominające odcisk łapy) i wielkość, jednak ostateczny wzór widoczny jest po ukończeniu przez kota sześciu miesięcy[2]. Na grzbiecie plamki formują się w łańcuchy, dopiero w dolnej części tylnych łap i na przednich kończynach przyjmują postać prążków, które znajdują się również na ogonie. Jaśniejsze (czasem nawet białe) ubarwienie pojawia się na podbródku, piersi[3], brzuchu[2][3], poduszeczkach z wąsami oraz wewnętrznych stronach ud[3]. O dzikich korzeniach tych kotów świadczą poprzeczne paski na policzkach i szyi, a także charakterystyczny znak litery „M” na czole[2][3]. Leopardeta może występować we wszystkich odmianach barwnych, jednak w hodowlach najczęściej można spotkać następujące[3]:
  • charcoal (węglowy[2]) – czarne cętki i pręgi na szaroniebieskim tle;
  • lampartowa – czarnobrązowe znaczenia na tle w ciepłym kolorze (od pomarańczowego do piaskowego);
  • marmurkowata (marbled[2]) – brązowe tło[2], na którym znajdują się duże, rozlewające się i ciemniejsze na brzegach niż w środku plamy[3];
  • sorrel – tło jest żółtopomarańczowe, natomiast cętki ciemnobrązowe;
  • śnieżna – tło o barwie kości słoniowej, a także charakterystyczna brązowa plama na tylnej stronie uszu.

Charakter i zdrowie | edytuj kod

Koty bengalskie cechują się energicznym usposobieniem, są skore do wszelkich zabaw, lubią towarzystwo człowieka (w szczególności dzieci[2]), silnie przywiązują się do właściciela[1][2] i dobrze czują się wśród innych zwierząt[2]. Wyróżnia je wysoka inteligencja[1][2], z łatwością uczą się aportować, chodzić na smyczy, reagować na swoje imię czy spać w wyznaczonym dla nich miejscu. Bardzo lubią spacery, często nawet się ich domagają (poprzez miauczenie i drapanie w drzwi), bez problemu mogą kroczyć na smyczy obok psa. Potrafią być głośne i wydawać dźwięki przypominające gaworzenie dziecka[2]. Lubią wodę[1][2], dobrze pływają, chętnie wskakują do wanny, pod prysznic[1], a nawet do zlewu czy akwarium. Polują przy każdej okazji i ochoczo wdrapują się na drzewa[2]. Zbyt długie przebywanie w samotności może doprowadzić do uwidocznienia się u nich cech dzikich przodków, takich jak płochliwość i nieufność[2].

Dzikie pochodzenie tych kotów przyczyniło się do tego, iż do standardu wprowadzono idealny charakter i temperament bengala, czego nie spotyka się w przypadku innych ras[1].

Leopardety rzadko chorują, do tej pory nie stwierdzono żadnej genetycznej choroby charakteryzującej tę rasę[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af Pickeral Tamsin, Harrisson Astrid: Piękne koty: ilustrowana historia ras. Warszawa: Wydawnictwo Buchmann, 2014, s. 212, 215–216. ISBN 978-83-7881-948-6.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as Koty: pochodzenie, rasy, zachowania. Magdalena M. Kastelik (red.). Warszawa: Wydawnictwo SBM, 2013, s. 177, 179–181. ISBN 978-83-7845-324-6.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Herrscher Urlike, Theilig Harald: Rasy kotów. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2007, s. 132–133. ISBN 978-83-7073-597-5.
Na podstawie artykułu: "Kot bengalski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy